FAME Magazine nr 1

of 36 /36
Jules van der Linden geen luchtkastelen Hennie van der Most hysterisch van de regelgeving F AMEmagazine over ontwerp en ontwikkeling van vastgoed voorjaar 07 Eigenzinnig Lichtenvoorde

Embed Size (px)

description

FAME Magazine nr 1

Transcript of FAME Magazine nr 1

  • Jules van der Lindengeen luchtkastelen

    Hennie van der Mosthysterisch van de regelgeving

    FAMEmagazineover ontwerp en ontwikkeling van vastgoed

    voorjaar 07

    Eigenzinnig Lichtenvoorde

  • Icoon aan

    het water

    10

    Impuls voor

    volkswijk

    Amby

    12

    architectuur en stedenbouw

    planontwikkeling

    bouwmanagement

    Jaargang 1 nummer 1

    Fame Magazine is een uitgave van

    FAME GroepArnhem-Zuidwolde-Zwolle

    Spiekampenweg 2

    7921 PA Zuidwolde

    Postbus 40

    7920 AA Zuidwolde

    (0528) 229 700

    www.famegroep.nl

    EindredactieHenk Vonk

    FotografieMaarten Corbijn

    www.corbino.nl

    VormgevingBy Frank, vormgeving bno

    www.byfrank.nl

    Cordinatie en realisatieRoyal Publishers

    www.royalpublishers.nl

    Inhoud

  • fame 3

    Voorwoord

    De activiteiten van de FAME Groep laten zich

    niet in een paar plaatjes vatten. Die zeggen na-

    tuurlijk wel iets over het proces en het eind-

    resultaat, maar dat wordt ingegeven door veel

    invloeden. Elk project heeft zijn reden. Wij zien

    het als onze taak om die reden te formuleren,

    te benvloeden en te sturen om zo te komen

    tot bijzondere en succesvolle projecten.

    De belangrijkste factor in ons werk zijn men-

    sen. Onze eigen medewerkers, opdrachtge-

    vers, gebruikers, passanten en al die anderen

    met de meest uiteenlopende visies en menin-

    gen. We hebben te maken met bewegingen in

    de samenleving, maatschappelijke processen,

    cultuur en milieu.

    In ons nieuwe magazine geven wij telkens een

    kijkje in deze wereld van FAME. We laten men-

    sen aan het woord, wij geven onze mening, we

    laten onze projecten zien en geven uiting aan

    onze visie.

    Ik wens u veel leesplezier!

    Henk Vonk

    Directeur FAME Groep

    Tom Verloop

    Sturing geven

    Hennie van der Most

    Adviseurs zijn

    zakkenvullers

    32

    4

  • Hennie van der Most

    Hennie

    van der Most

    Adviseurs zijn

  • fame 5

    zakkenvullers

    Heel ondernemend Nederland kent hem inmiddels.Van zijn eigen ondernemersnetwerk, De KoperenHoogte, mogen alleen directeur-eigenaren lid zijn.Hij is beroemd om zijn eigenzinnige ondernemer-sinzicht en berucht om zijn uitspraken die daarmeegepaard gaan. Hennie van der Most zegt wat hijdenkt en doet wat hij zegt.

    Wj treffen hem echter in een mellow mood. Onze gespreks-

    partner leunt ontspannen achterover op een zeer comfortabel

    ogende stoel, de benen hoog, de handen achter het hoofd ge-

    vouwen. Centraal in het kantoor dat meer weg heeft van een

    huiskamer, voeren twee grasparkieten luidruchtig hun eigen ge-

    sprek.

    Gouden greep

    Vanaf begin jaren tachtig begint de Van der Most methode lang-

    zaam maar zeker bekendheid te krijgen. Onrendabele of leeg-

    staande bouwwerken worden opgekocht, opgeknapt en vervol-

    gens gexploiteerd volgens de all-in formule: n bedrag voor

    een compleet pakket aan activiteiten dan wel voorzieningen.

    Het blijkt een gouden greep.

    De Bonte Wever in Slagharen zet de toon van wat een reeks

    aan markante projecten zal worden. Speelstad Oranje, Preston

    Palace in Almelo, de tot horecacomplex verbouwde watertoren

    De Koperen Hoogte en het attractiepark Kernwasser

    Wunderland in Kalkar. Wie er niet is geweest, heeft er in ieder

    geval van gehoord.

    Momenteel werken FAME Architectuur en Van der Most samen

    aan een uitbreiding van sport- en evenementencentrum De

    Smelt in Assen. Een complex bestaande uit een ijsbaan, tropisch

    zwemparadijs, feest- en vergaderzalen en een uitgaanscentrum.

    Het ligt in de bedoeling om het geheel compleet te maken met

    een groot hotel (350 kamers). Gemikt wordt op een landelijke

    doelgroep met jaarlijks 500.000 tot 600.000 bezoekers die ko-

    men voor dagrecreatie dan wel een langer verblijf. Want ook

    hier is straks alles onder n dak mogelijk.

    Tarieven

    Toch kan ook Van der Most het niet alleen en is de prangende

    vraag of en zo ja, hoe een adviseur hem de helpende hand kan

    bieden. Hij is zoals altijd duidelijk: Ik werk niet graag en dus niet

    snel samen met adviesbureaus. Zakkenvullers, dat zijn het! Hij zal

    het nog regelmatig met klem herhalen. Moet je kijken naar die

    tarieven die ze berekenen. Ik kreeg laatst een rekening van een

    accountant: een uurloon van 300 euro! Dat kan toch niet. Maar

    wat ik nog erger vind, is dat ze niet luisteren naar de wensen

    van de opdrachtgever. Een adviseur moet toegevoegde waarde

  • Architecten

    moeten eerst

    maand in fabriek

    werken

    hebben, je moet er geld mee kunnen verdienen. Maar nu moet

    ik natuurlijk zeggen dat FAME anders is omdat jullie dit artikeltje

    gaan schrijven en dan moeten jullie uiteraard zelf goed uit de

    bus komen nietwaar?

    Hij kan er zelf smakelijk om lachen. Om de bevestiging hoeft

    trouwens niet gevraagd te worden. De samenwerking met

    FAME is anders. Simpel. FAME heeft als ondernemer meege-

    dacht met mijn plannen in Assen, vanaf het begin ging dat prima.

    Ik heb zelf mijn ideen bij het nieuwe complex, ik zie het als het

    ware al voor me. Die ideen hebben ze bij FAME goed vertaald

    in een plan. Daarbij heeft de architect het plan met name logis-

    tiek beter gemaakt. Ik ben er heel blij mee. Super! Dat vind ik

    nou mooi; niet alleen je eigen architectonische ideen naar vo-

    ren duwen maar meedenken met de opdrachtgever en samen

    het plan beter maken. Zo heb je wat aan elkaar.

    Of De Smelt een concurrent wordt van de andere Van der

    Most-projecten, ontkent hij ten stelligste. Wat hem betreft vullen

    ze elkaar prima aan. Ook is hij van mening dat hoe meer hotels

    een stad heeft, hoe beter. Ze versterken elkaar. Als het gesprek

    zich wat verdiept in het genoemde project blijkt dat Van der

    Most meer weet te vertellen dan alleen het honorarium wat hij

    kwijt is. Van berekeningen aangaande de overkappingsconstructie

    van de ijsbaan tot en met het spuitwerk, niks is hem vreemd. Dit

    onderstreept zijn kijk op het chte ondernemerschap.

    Eigenwijs

    Want er zijn drie ondernemers, aldus Van der Most: de chte

    ondernemer die met niks is begonnen en voor wie geld een

    middel is en geen doel. De oppas-ondernemer die uiteindelijk

    wel kan uitgroeien tot echte ondernemer en de overname on-

    dernemer voor wie geld het doel en ook macht is. . Een echte

    ondernemer weet wat er op de vloer gebeurt. Hij weet precies

    wat hij wil en wat er kan. Een architect is vaak eigenwijs en

    denkt niet mee. Wat mij betreft moet iedere architect minstens

    n maand in een fabriek werken om gevoel te krijgen voor de

    werkvloer en op die manier gevoel voor datgene wat in de

    praktijk mogelijk is. De kern is dat je je moet kunnen verplaatsen

    in de ondernemer, gevoel krijgen van hetgeen je opdrachtgever

    wil.

    Samenwerken met dergelijke partijen gebeurt dan ook niet vaak

    ook al wordt zo nu en dan wel een poging in die richting ge-

    daan. FAME is wat dat betreft wel een uitzondering en dat mag

    je best opschrijven in dat blad van jullie. Van de Most heeft

    geen goede ervaringen met architecten. Als ik met een idee

    kom, stelt de architect zich vaak arrogant op en komt hij met

    iets compleet anders terug. Het lijkt ook wel hoe groter mijn

    fantasie wordt, hoe creatiever zij uren gaan schrijven.

    Een adviseur mag dus best bij Van der Most aanschuiven, als hij

    maar goed kan meedenken en met een redelijke prijs komt.

    Maar met of zonder architect, Hennie van der Most blijft bou-

    wen. Ook in mindere tijden, just in mindere tijden, moeten we

    blijven bouwen is zijn devies. De bouw is de spil van de econo-

    mie. Bouwen is puur het toevoegen van waarde. Kijk maar; zand

    zit in de grond, ijzer ook en hout zit in de boom. Alles wat met

    bouwen te maken heeft, is het toevoegen van waarde aan de

    drie basiselementen die gewoon voor handen zijn. Het juridisch

    gesteggel om de bouw heen staat hem enorm tegen. Ik word

    hysterisch van de regelgeving. n

  • fame 7

    Winkelcentrum De Gerven in Putten

    4500 m2 winkels

    45 appartementen

    parkeergarage

    Architect: Ir. Jules van der Linden. FAME Architectuur & Stedenbouw ZwolleManagement: Jan Belksma. FAME Bouwmanagement

    In aanbouw

  • Wat hebben de nieuwe landverhuizers de

    provincie te bieden en andersom.

    Trendanalist Justien Marseille, directeur van

    The Future Institute in Rotterdam, vertelt

    over een onderzoek waarin onder meer

    FAME, AM Wonen, Ontwikkelbedrijf

    Rotterdam en de provincie Noord-Holland

    participeren. Over de hang naar slow towns.

    Nu 33 % van de Nederlanders aangeeft te dromen over emi-

    gratie moeten we constateren dat het nieuwe landverhuizen is

    doorgedrongen tot de early majority. De vroege massa die het

    volume heeft om van een hype een trend te maken. The Future

    Institute inventariseerde de stand van zaken en bracht de moge-

    lijke gevolgen van deze ontwikkeling in kaart. Reden hiervoor

    was niet alleen het groeiende aantal vertrekkers (130.000 in

    2006) maar vooral het type mensen dat vertrekt. Het zijn de

    ondernemende, vaak jonge, initiatiefrijke lieden die het land ver-

    laten, de early adopters. De groep die trend zet en door de

    massa gezien wordt als invloedrijk.

    Het gewone gezin verkast steeds vaker naar net over de grens,

    senioren vertrekken naar streken waar de botten minder pijn

    doen en waar het eten gewoon naar thuis smaakt. Ze vertrek-

    ken op zoek naar rust en ruimte. Omdat ze zowel het feitelijke

    als het sociale klimaat zat zijn, men zich gevangen voelt en de

    kinderen een andere toekomst gunt: minder gehaast en minder

    gericht op materile status, meer ruimte voor ontwikkeling, ini-

    tiatief, eigen vrijheid en eigen regels.

    Stroomversnelling

    Nu externe factoren als vertrouwen in eigen kunnen, vergroting

    van de actieradius en de komst van het internet een aantal be-

    langrijke barrires slechten, komt de ontwikkeling in een

    stroomversnelling. Vrienden en familie blijken voor de gewone

    Nederlander de voornaamste reden om te blijven. Maar die ge-

    wone Nederlander gelooft ook dat het internet in staat is de

    eventuele afstand tot deze vrienden te overbruggen.

    De vraag is hoe de grote massa, de majority, deze trend over-

    neemt. Bekend is dat deze groep, die het volume maakt, meer

    behoefte aan zekerheid heeft. De majority neemt pas nieuw ge-

    drag over als het naar duidelijke en herkenbare concepten ver-

    taald is. Niet op de bonnefooi opnieuw beginnen in Itali, wel

    verkassen naar een Nederlandse nederzetting in Spanje, met

    Joling in het theater en gehaktballen op het menu. Het ver-

    moeden is dat de onrust die zich bij de voorlopers vertaalt naar

    emigratie, bij de vroege massa leidt tot het herontdekken van

    de kleinere stad,

    Slow towns

  • fame 9

    Slow towns

    Trend

    het dorp en de meer afgesloten, private wijk. Koedijkslanden

    bijvoorbeeld, een wat gedateerde wijk in Meppel, waar Henk

    Vonk ons op wees. Een wijk die - zoals zo vele uit de jaren vijftig

    en zestig - gedomineerd wordt door een sterk vergrijsde bevol-

    king. De wijk heeft samen met het enorme aanbod van scholen

    ook bijzonder veel aan kinderen te bieden.

    Slow towns

    Kortom: Koedijkslanden heeft alle kenmerken van de plots zo

    populaire slow towns, waar de gehaastheid van de wereld aan

    voorbij gaat. Een wijk die ook nog eens omzoomd is door iet-

    wat verouderde eengezinswoningen. Niet helemaal volgens de

    heersende mode en eisen, maar zeker goed genoeg in de ogen

    van veel jonge gezinnen. Mensen die nu even meer waarde

    hechten aan het samenzijn en de kansen voor de kinderen dan

    aan de lengte van de oprijlaan of de naam van de architect.

    Juist trager leven, aandacht voor de kinderen, meer zorg voor

    de ouderen, meer solidariteit zijn waarden waar de massa van

    de landverhuizers naar op zoek is. Zowel binnen de verloren

    generatie, (nu tussen de 30 en de 45), als bij de generatie 9/11

    (de jongeren tot 25) zien we deze hang naar eenvoud sterk te-

    rug. De kleine stad, het dorp, een wijk met een duidelijke signa-

    tuur, dat is wat ze willen. Tenminste, mits ze de verworvenhe-

    den van hun jeugd niet hoeven te missen: een bioscoop en een

    goede kroeg voor hem, het filmhuis en een paar goede mode-

    zaken voor haar. Geen zoveelste Megaplex, geen vier H & Ms

    in een straat. Gewoon, van alles wat, maar vooral niet te veel.

    Dat is waar de binnenlandse landverhuizer naar smacht. n

    In het volgende nummer van FAME Magazine een analyse over

    welke concrete kansen deze trend biedt voor platteland en

    slow towns.Justien

    Marseille

  • ICOON AAN HET WATER

    We hebben een uurtje voor het interview ingepland op het nieuwe kantoor

    van Meeuwsen ten Hoopen in Lelystad. Het gesprek zal veel langer duren.

    Tekenend voor de gedrevenheid en betrokkenheid van Theo Afman, directeur

    van dit accountantskantoor.

    Meeuwsen ten Hoopen Accountants en Belastingadviseurs be-

    gon in 1950 in Emmeloord en is sindsdien uitgegroeid tot n

    van de vijftien grootste kantoren in Nederland met veertien

    vestigingen in het midden van het land. Theo Afman begon in

    1987 met een nieuw kantoor in Lelystad en is sindsdien het ge-

    zicht van Meeuwsen in die regio. In het blad Incompany, een za-

    kenblad met onafhankelijk onderzoek over imago & klanttevre-

    denheid, kwam Meeuwsen ten Hoopen in 2006 met stip op

    nummer twee binnen als beste accountantsbureau van

    Nederland. De pijler onder het succes van Meeuwsen is volgens

    het blad de service. Verder scoren de adviseurs hoog op know-

    how, prijs en resultaat.

    Het resultaat van dit onderzoek onderstreept het profiel van

    het kantoor. Afman: Ik begon in 1987 met twee mensen. We

    hebben het kantoor klant voor klant opgebouwd. Geen overna-

    mes, gewoon telkens weer de nieuwe klant maximaal bedienen.

    Dat heeft de basis gelegd voor onze bedrijfscultuur. We zijn

    enorm betrokken bij onze klanten. We kennen ze van binnen en

    buiten en hebben inmiddels veel met hen meegemaakt.

    Dat schept wederzijdse betrokkenheid. De vestiging heeft een

    brede klantenkring in het midden- en kleinbedrijf, maar is ook

    sterk vertegenwoordigd bij non-profitorganisaties en overheden.

    Identiteit

    Afman onderkent de marketingfunctie van zijn bedrijfspand in

    hoge mate. Waarom is dit zo belangrijk? Wij hebben een papie-

    ren dienstverlening. Het is heel moeilijk iets van ons product fy-

    siek te maken en klanten kunnen slecht navertellen wat het pro-

    duct inhoud. De uitstraling van het kantoor is heel erg belangrijk

    om onze identiteit te onderstrepen. In het ontwerpproces heb-

    ben we heel nauwkeurig samen met architect Jules van der

    Linden de overweging gemaakt wat het gebouw moet uitstralen.

    Het moet een weergave zijn van onze identiteit, maar overdrij-

    ving gaat onherroepelijk tegen je werken.

    De directeur is heel erg tevreden over het resultaat. Kort ge-

    zegd is dit precies de jas die ons past. Het gebouw staat op een

    fantastische plek. De buitenkant is rijk uitgevoerd, maar de

  • fame 11

    Jules van der Linden van FAME Architectuur & Stedenbouw ontwiep het nieuwe

    kantoorpand voor Meeuwsen ten Hoopen in Lelystad. Op de bodem van de

    voormalige Zuiderzee moest een expressief kantoor verrijzen dat vertrouwen

    uitstraalt en waarbij het water een rol speelt.

    Het gebouw moest symbool staan voor de identiteit van Meeuwsen ten Hoopen. De plek waar het

    nieuwe kantoor staat zou je een A1 locatie kunnen noemen: pal aan een concentratie van verbin-

    dingswegen in Lelystad en dus een ideale plek om te investeren in een gebouw met een belangrijke

    marketingfunctie.

    Het gebouw heeft twee voorkanten met elk een eigen verrassende uitstraling. Aan de waterkant,

    de meest prominente plek, wordt een groots gebaar gemaakt met stalen pijlers, een overstekende

    dakrand en veel glas. De landzijde van het gebouw is in contrast hiermee uitgevoerd in keramische

    elementen. Voor de medewerkers en relaties is een fraai buitengebied gecreerd van hardhouten

    vlonders en in de toekomst zal de glazen gevel deels uit het zonlicht onttrokken worden door

    klimplanten langs staalkabels.

    Theo

    Afman

    binnenkant is sober en functioneel. Precies zoals we het wilden.

    We zijn geen bedrijf voor marmer en dikke vloerkleden. De

    combinatie van dt ontwerp op dze plek maakt het pand heel

    prominent. De samenwerking met Jules was fantastisch. Hij heeft

    ons goed aangevoeld, het proces liep voorspoedig en we heb-

    ben dit gebouw voor een mooi budget gerealiseerd.

    Trots

    De beste manier om jullie doel te meten is de reactie van jullie

    klanten. Heb je er in de praktijk iets van gemerkt? We hebben

    gigantisch veel positieve reacties gehad. In de eerste plaats van

    onze eigen klantenkring. Veel klanten hebben een plaatsvervan-

    gende trots. Het wordt gevoeld als een bevestiging van de kwa-

    litatieve relatie en ze gunnen ons ook het succes. Maar we heb-

    ben ook letterlijk een aantal nieuwe klanten te danken aan dit

    nieuwe pand. Gewoon ondernemers die voorbijreden en zich

    aangesproken voelden. Een groter compliment kun je niet krij-

    gen.n

    We zijn geen bedrijf voor

    marmer en dikke vloerkleden

    Expressief

  • In volkswijk Amby van de mooie stad Maastricht wordt een project ontwikkeld dat n van de impulsen

    vormt voor de upgrading van de wijk. Initiatiefnemer Plus Vastgoed - van de landelijke Plus-supermarkt-

    formule - wilde in de wijk een nieuw vestigingspunt, wat geresulteerd heeft in een integrale aanpak van

    het gebied.

    Amby is een modale volkswijk met ongeveer 4000 inwoners. De huidige Maastrichtse woonwijk was vroeger een zelfstandig

    dorp aan de rand van Maastricht en heeft die identiteit bewaard. De bewoners hebben hart voor hun wijk en zijn er erg op ge-

    richt, ook voor de voorzieningen.

    Nieuwe hart

    Onze opdrachtgever heeft er goed aan gedaan alle winkels in het gebied te verwerven, zegt ontwikkelaar Stefan Fieten van

    FAME Planontwikkeling. Op die manier hadden we het totale nieuwe winkelconcept volledig in eigen hand. Dat resulteert nu in

    een compact en compleet aanbod, dat een hele goede binding binnen de wijk zal genereren en zelfs goed zal kunnen concurre-

    ren met andere wijken grenzend aan het gebied. Bewoners zijn trots op hun nieuwe hart.

    Het nieuwe gebied wordt functioneel goed gentegreerd met de woonwijk. Qua ontsluiting ontstaat er een groene verbindings-

    zone voor fietsers en voetgangers naar de wijk. Er is voldoende parkeerruimte voor de winkels op maaiveld en er zijn parkeer-

    garages voor de nieuwe bewoners. Het winkelaanbod wordt stevig, en concurrerend: een grote Plus supermarkt als trekker, met

    daarbij een Blokker, Kruitvat, Zeeman en een slijterij. In totaal gaat het om 3500 vierkante meter.

    Het woningprogramma is divers, met een stevig component voor een nieuwe doelgroep in de wijk: senioren. In totaal worden er

    Impuls voor volkswijk

  • fame 13

    Planontwikkeling

    Impuls voor volkswijk64 woningen ontwikkeld, 22 appartementen worden ontwikkeld in samenwerking met woningcorporatie Maasvallei uit

    Maastricht. De schaal en architectuur heeft een hedendaagse en stedelijke allure, maar wel met veel gevoel voor de dorpse con-

    text. Stefan Fieten is vanaf het initiatief bij het project betrokken. Bij veel van dit soort opdrachten is het voor de haalbaarheid

    noodzakelijk integraler naar de opgave te kijken. Gemeenten vragen in dit soort gevallen - terecht - om een bredere aanpak. Als

    je waarde toe wilt voegen aan een locatie moet je ook kijken naar upgrading van het omliggende gebied.

    Voor de snelheid van het project is het vaak lastig, erkent Stefan Fieten. Je krijgt te maken met allemaal eigenaren in een gebied

    die je op n lijn moet zien te krijgen. Maar voor het totale project is het gewoon beter. Dat is meteen ook de reden waarom

    wij er door dit soort opdrachtgevers bij worden gehaald. Het gaat ineens niet meer om het maken van een nieuwe supermarkt,

    maar om het ontwikkelen van een grote locatie, met een breder winkelaanbod en in de meeste gevallen woningbouw.

    Mooie oplossingen

    Stefan Fieten ontwikkelt met name projecten met integrale functies. Daar ligt ook mijn hart. Het is altijd weer een uitdaging om

    alle functies in een gebied goed tot hun recht te laten komen. In eerste instantie lijkt het alsof wat voor de ene functie goed is,

    slecht is voor de andere functie. In dit geval dus winkelen en wonen. Je moet je goed verdiepen in de optimale uitgangspunten.

    In het spanningsveld van de integratie kom je tot mooie oplossingen. In dit kader hebben we ook uitstekend samengewerkt met

    architect Fons Rats van bureau Boost en Rats uit Maastricht. Ze begrijpen het heel goed.

    Namens FAME was Stefan Fieten vanaf het begin bij deze ontwikkeling betrokken en verantwoordelijk tot en met de oplevering.

    Stefan: Dat is onze werkmethode en daar voel ik me prettig bij. Ik ben verantwoordelijk voor het totale proces, het concept, de

    planning, het budget en de aansturing van alle adviseurs. Ik denk dat mijn kracht ligt in het overzichtelijk en simpel maken van

    problemen. Zo kan de opdrachtgever gemakkelijk beslissen en blijft het project voortgang houden.n

  • Yvon Beeke

    We hebben ons gesprek op

    het bureau in Arnhem.

    Sinds een half jaar is Yvon

    Beke daar in dienst als offi-

    cemanager/management

    assistent. We praten over

    haar opleidingen, haar werk

    n haar grootste passie, de

    triathlon.

  • fame 15

    Na haar hbo-opleiding volgde Yvon een universitaire studie be-

    drijfskunde in Nijmegen. Aanvankelijk ambieerde ze een manage-

    mentfunctie. Maar enkele management trainees onder meer

    bij Nuon - brachten haar op andere gedachten. Ik vond het niet

    leuk genoeg. Ik kwam erachter dat ik breed genteresseerd ben.

    En ik ben een doener. In managementfuncties laat je toch ande-

    re mensen het leuke werk doen. Ik wilde daar meer midden in

    staan, ook zelf praktisch dingen aanpakken.

    Na je studie heb je veel gereisd. Nieuw Zeeland,

    Amerika, Afrika. Je hebt bij verschillende bedrijven

    gewerkt. Wat sprak je aan bij FAME?

    Eigenlijk heeft iedereen dagelijks met architectuur te maken. Je

    loopt er door heen, je woont en werkt erin. Iedereen heeft er

    wel een mening over. Het vak en de impact fascineren mij.

    FAME in Arnhem was de afgelopen jaren behoorlijk gegroeid.

    Veel nieuwe mensen en een groeiende portefeuille. Er lag een

    uitdaging om in deze functie meer structuur en teamgeest te

    brengen. Dat is iets wat me ligt en waarin ik uitdaging zie.

    Organiseren, faciliteren, cordineren. Maar vooral ook zelf de

    handen uit de mouwen steken. Ik maak veel presentaties, offer-

    tes, planningen. Ik doe de projectadministratie en heb veel con-

    tact met klanten.

    Wat voor team kwam je tegen toen je bij FAME

    kwam?

    Een heel gedreven club mensen. Klantgericht, gedreven om het

    goed te doen voor de klant en vooral mooie dingen willen ma-

    ken. Het viel me wel op dat het allemaal individuele prestaties

    waren. Ik had het gevoel dat er nog veel meer uit het team als

    totaal te halen viel.

    Een goed bruggetje om het over jouw grootste pas-

    sie te hebben, de triathlon. Hoe kijk je in dat kader

    aan tegen het team?

    Je kunt meer uit het individu halen als de groep spelers elkaar

    gaat opzoeken. Dat begint op het persoonlijke vlak. Je moet iets

    over elkaar te weten komen om competenties beter op elkaar

    af te kunnen stemmen. In de sport moet je als trainer mensen

    individueel stimuleren en leren dat competenties van anderen

    jou beter kunnen maken. Ik ben daar bij FAME overigens niet

    geforceerd mee bezig, maar ik merk wel dat ik van nature de

    neiging heb om dat proces in gang te zetten.

    Buiten werktijd train je veel voor de triathlon.

    Zwemmen, fietsen, lopen. Typisch een sport voor

    mensen die niet kunnen kiezen.

    Ja, het is een veelzijdige sport. De onderdelen spreken mij ook

    afzonderlijk heel erg aan. Het gaat me niet om de topprestatie,

    maar ik heb er gewoon heel veel plezier in dat ik het kan. Ik

    train gemiddeld vijf dagen per week en in de zomer zes dagen.

    Ik kijk er naar uit om voor een wedstrijd een paar uur over de

    hei te rennen. Heerlijk is dat.

    Naast de triathlon loop je ook wel eens de

    marathon. New York was het hoogtepunt?

    De eerste marathon heb ik gelopen in Londen. Dat ging heel

    goed en ik vond het heel erg leuk om te doen. Van mn ouders

    heb ik toen een ticket naar New York gekregen. Dat is echt te

    gek. Een heel goede sfeer met prachtig publiek. Ik krijg er weer

    kippenvel van als ik erover praat. In het blad van de New York

    Road Runners (NYRR) is een verslag van mijn ervaringen als

    buitenlandse loper gemaakt.

    Welke nieuwe uitdaging ligt er nog in het verschiet?

    Een triatleet wil de Ironman doen, de zwaarste triatlon. 3,8 km

    zwemmen; 180 km fietsen en 42,2 km lopen. Ik hoop dat dat er

    ooit nog van komt.n

    Heerlijk rennen

  • EIGENZINNIG LICHTENVOORDEOntwikkelen in een plattelandsomgeving

    Voor wie het niet weet, Lichtenvoorde is een dorp in de Gelderse

    Achterhoek. Gelegen tussen Aalten en Winterswijk. Niet echt een

    plek waar grote ontwikkelaars hun oog op laten vallen als het gaat

    om ingrijpende centrumontwikkelingen. Ondernemer, ontwikkelaar

    en belegger Theo Gerretsen, geboren en getogen in de regio, geeft

    het dorp een belangrijke impuls.

    Theo Gerretsen heeft een eigenzinnige aanpak en visie, die is gericht op een hoog

    doel: Lichtenvoorde als n van de trekpleisters van de regio. Het heeft er inmid-

    dels alle schijn van dat die droom heel erg waar wordt. Het centrum wordt geher-

    structureerd en verrijkt met 7500 meter winkels, 120 appartementen en een grote

    parkeergarage.

    Ondernemend

    Theo Gerritsen en zijn vrouw Jos hebben een druk en ondernemend verleden.

    Theo heeft een studie sociale geografie gedaan. Daarna is hij begonnen met zijn

    doctoraal planologie. Deze laatste studie kon hij niet afmaken, omdat hij wegens het

    overlijden van zijn vader de zaak over moest nemen. Ook Jos komt uit een onder-

    nemersgezin. Vader Verhoeven zat in het vastgoed als ontwikkelaar, belegger en han-

    delaar. Jos heeft een eigen winkelketen met 8 modezaken gerund en beiden had-

    den een groot horecabedrijf met 125 werknemers.

    Tien jaar geleden kocht Gerretsen samen met schoonvader Verhoeven een hecta-

    re grond met daarop het ziekenhuis van Lichtenvoorde. Aanvankelijk was het de be-

    doeling om deze positie solitair te ontwikkelen. De gemeente echter had ook gro-

  • fame 17

    EIGENZINNIG LICHTENVOORDE

    te plannen met het dorp. Er werd een centrumcommissie opgericht, met daarin on-

    der andere de middenstandvereniging (LOV), de gemeente, KvK, mkb, Rabobank en

    VOG beheer, het bedrijf van Theo Gerritsen.

    Gezamenlijk werd een centrumvisie ontwikkeld. Alle lopende ontwikkelingen in het

    dorp werden stilgelegd om tot een eenduidig en haalbaar totaalplan te komen. De

    gemeente trok 6 miljoen euro uit voor aanpassingen aan infra en uitstraling van het

    centrum. In 2004 benaderde Theo Gerretsen FAME Architectuur & Stedenbouw in

    Arnhem om zijn visie om te zetten in daadwerkelijke plannen.

    Er werd gestart met het ontwikkelen van een masterplan met als doel een aantrek-

    kelijk winkelgebied te creren in aansluiting op het door hem reeds gerevitaliseer-

    de plein met horecafuncties. Het nieuwe winkelgebied moest tevens gecombineerd

    worden met een nieuw binnenstedelijk woonmilieu, met een bijzondere mix voor

    starters, het midden- en topsegment.

    Enqute

    Om tot een goed woonprogramma te komen, gericht op met name de eigen be-

    volking voerde Gerritsen een grootschalige enqute uit. Hierop kreeg hij 250 reac-

    ties op basis waarvan hij 6 segmenten met doelgroepen formuleerde, waaronder

    starters, alleenstaanden en senioren. Van de woningen is 30 procent bestemd voor

    de huur. De rest zijn middeldure tot dure koopwoningen.

    Qua architectuur is een eigenzinnig concept bedacht, met respect voor de omge-

    ving en cultuur, maar met een geheel eigentijds elan. Gerritsen is positief over de

  • Opdrachtgever: VOG beheer Lichtenvoorde

    Architectuur: Ir. Johan Blokland.

    FAME Architectuur & Stedenbouw Arnhem

    Bouwmanagement: Ing. Arie Bottema. FAME Bouwmanagement

    www. plannieuwmarkt.nl

    constructieve samenwerking met architect Johan Blokland. Ook gemeente, omwo-

    nenden en kopers zijn heel enthousiast over de plannen en de architectuur.

    Het project moet de subregionale functie van Lichtenvoorde versterken met het

    aantrekken en herschikken van voorzieningen op een hoog niveau. De branchering

    van het project betreft nieuwe winkels en voorzieningen en herpositionering van

    bestaande winkels en voorzieningen.

    Het kernwinkelgebied wordt opgespannen tussen twee plaatsen, die worden geken-

    merkt door een ruime parkeergelegenheid en n of enkele trekkers. Aan de

    noordkant van het centrum ligt de bestaande Albert Heijn en aan de zuidkant ko-

    men twee nieuwe supermarkten.

    Winkelmachine

    Bij het opstellen en uitwerken van het stedenbouwkundige plan is de basis gegeven

    voor een goed lopende winkelmachine. Zaken als bevoorrading, routing, orintatie,

    winkelrondjes, landmarks en parkeren zijn op een wijze geplaatst en vormgegeven

    die een goed draaiend winkelgebied nodig heeft: compact, compleet en comforta-

    bel met goed afgezoomde gevels voor een fraai winkelbeeld.

    De woningen hebben zicht op het winkelgebied en sluiten via de lift direct aan op

    het winkelgebied. Bewoners parkeren hun auto onder de winkels in een stallingsga-

    rage. Via de twee centraal gelegen liften is er vanuit de garage direct toegang tot de

    royale daktuin, waaraan de appartementen zijn gelegen. De groen ingerichte tuin is

    een rustplek in het centrum. Aan deze daktuin hebben de woningen een eigen ter-

    ras en liggen de entrees. Het wonen op deze plek kent dus twee gezichten: de rui-

    me en groene entreezijde via de daktuin en het levendige winkelgebied aan de

    straatzijde.

    Het handhaven van waardevolle historische panden/structuren is van groot belang

    voor een project waar zeer veel zaken rigoureus worden aangepakt. Bewoners

    moeten het verleden kunnen blijven herkennen en niet alles uit het verleden kan zo

    worden weggegooid. In Lichtenvoorde is ervoor gekozen om de doorsteek naar de

    markt te verleggen om enkele panden te kunnen handhaven en (verfrist) op te ne-

    men in de nieuwe ontwikkeling.n

  • fame 19

    Winkelcentrum Dronten

    Ahold Vastgoed won in 2005 de tender met een grondbieding en een visiepresentatie voor een nieuw winkelcentrum in

    Dronten West. In eerste instantie was FAME betrokken als architect. Ahold gaf aan het project niet zelf te willen ontwikkelen.

    FAME bood daarop met succes een Ontwerp-Realisatie-Overeenkomst (ORO) aan, waarbij FAME verantwoordelijk werd voor

    de totale ontwikkeling met het risico voor het totale stichtingskostenbudget. De winkels worden aan Ahold Vastgoed geleverd

    en de appartementen zijn gekocht door de plaatselijke woningcorporatie.

    Architect: Ir. Jules van der Linden. FAME Architectuur & Stedenbouw ZwolleManagement: ing Arie Bottema. FAME Bouwmanagement

    Turnkey

  • Johan Blokland is een gedreven architect. In

    zijn relatief korte carrire bij FAME won hij

    reeds vele selecties. In de evaluaties daarvan

    wordt hij geroemd om zijn analyses en zijn

    inlevingsvermogen waar het gaat om de ge-

    bruiker, cultuur en omgeving.

    Sinds januari 2005 is Johan Blokland het gezicht van FAME

    Architectuur & Stedenbouw in Arnhem. Na zijn studie aan de

    TU in Delft werkte hij als projectleider aan de oprichting van de

    eerste woningcorporatie in Zuid- Afrika.

    Hij zette zijn carrire voort als architect en partner bij Atelier

    Pro in Den Haag. Daar ontwierp en realiseerde hij zijn eerste

    spraakmakende projecten, zoals Floriande Eiland 12 in

    Hoofddorp, de Pascalisschool in Den Haag (bekroond met een

    prestigieuze Amerikaanse prijs), Vanheek garage in Enschede, het

    opvallende Poldermuseum in Lelystad en een nieuw woon-zorg-

    centrum in Almere.

    ArchitectJohan

    Blokland

    Inlevingsvermogen

    Bij FAME Architectuur & Stedenbouw in Arnhem wijzigde hij

    zijn teamopstelling om op hoger niveau invulling te geven aan

    nieuwe opdrachten en excelleert hij op het gebied van vaak

    complexe (binnenstedelijke) locatieontwikkelingen en doeltref-

    fende gebouwconcepten voor scholen, multifunctionele centra

    en winkelcentra.

    Om de kern van de Drentse dorpen Aalden en Zweeloo vitaal

    te houden is Johan Blokland gevraagd om voor deze bijzondere

    en kwetsbare locatie een ontwikkelingsvisie te maken. Het is een

    locatie aan een beekdal en wordt gezien als cultureel erfgoed.

    De plannen voorzien in de concentratie van dagwinkels, appar-

    tementen en grondgebonden woningen.

    Blokland heeft zich ingeleefd in de plaatselijke cultuur en con-

    text en ontwierp een functioneel en haalbaar plan dat met de

    positieve kwalificatie bijzonder en ingetogen is ontvangen door

    alle betrokken partijen. Het plan wordt gekarakteriseerd door

    markante kappen in plaats van gevels, springende rooilijnen,

    integratie van landschap en bebouwing en erven als openbare

    ruimte.n

  • fame 21

    Ontwikkelingsvisie voor

    kern Aalden-Zweeloo

  • Het oudste stukje Ermelo wordt onder gro-

    te maatschappelijke belangstelling heront-

    wikkeld tot een nieuw woon-winkelgebied.

    Vanwege de historie gaat het om een gevoe-

    lige plek. In het plan is zelfs ruimte gemaakt

    voor een replica van het oorspronkelijke

    huis van barmhartigheid.

    De ingrijpende reconstructie in het centrum van de Veluwse

    plaats wordt gedaan door Multi Vastgoed en Assen Projecten

    (MVAP). Vanuit FAME is vanaf de initiatieffase een projectteam

    betrokken met Johan Fieten (Planontwikkeling), Ton ten Brinke

    en Jan Belksma (beide van Bouwmanagement). Zij zijn verant-

    woordelijk voor concept en visie (in samenwerking met TNT

    design), kosten en techniek.

    De inspanningen van het FAME-team hebben geresulteerd in

    een haalbare exploitatie, een gedragen stedenbouwkunig plan

    en een gedreven projectorganisatie met overheid, marktpartijen

    en grondeigenaren. Na de afronding van de conceptfase is

    FAME Bouwmanagement door de opdrachtgevers gecontrac-

    teerd voor de totale technische ontwikkeling van het project.

    Ton ten Brinke is verantwoordelijk voor de totale procesbewa-

    king en inhoudelijk eindverantwoordelijk. Jan Belksma is verant-

    woordelijk voor de uitvoerende projectleiding.

    Visie

    De opdrachtgevers zijn heel duidelijk over de ontwikkelvisie: ze

    willen een heel mooi project realiseren, met veel aandacht voor

    context, kwaliteit en detail. Hoge ambities dus voor de steden-

    bouwkundige opzet en architectuur, maar ook een goede mix

    van doelgroepen. En dat alles tegen een gezonde exploitatie.

    FAME Bouwmanagement stelde het programma van eisen op, is

    verantwoordelijk voor de stichtingskosten, selectie en contracte-

    ring van het ontwerpteam en andere adviseurs. Doel is het

    creren van samenhang tussen kwaliteit, draagvlak, voortgang,

    kosten en opbrengsten.

    GEVOEL VOOR HISTORIEHet management van het ontwerpproces is een vak apart, ver-

    tellen Jan Belksma en Ton ten Brinke. Het gaat bij aanvang om

    een goede visie over wat je met kwaliteit beoogt. Vanuit dat ka-

    der is kwaliteit dus niet primair een kostenpost, maar een duide-

    lijke overweging van de product-markt combinatie. Je weet welk

    prijskaartje er aan hangt, maar ook welke opbrengsten je ermee

    beoogt. In de aansturing van het ontwerpteam moet je dus heel

    goed weten hoeveel ruimte je kunt creren om een optimaal

    product te kunnen maken binnen de context van alle andere

    belangen. We hebben bij dit project een zeer ervaren en ambiti-

    eus ontwerpteam met wie we tot nu toe vlekkeloos onze kwali-

    tatieve koers weten vast te houden.

    Voortgang

    Binnen drie jaar is het totale ontwerpproces gerealiseerd tot

    bestemmingswijziging en bouwaanvraag. Het totale project zal in

    drie fasen worden gerealiseerd. Waarschijnlijk wordt in de twee-

    de helft van 2007 met de bouw begonnen.n

  • fame 23

    Ermelo krijgt nieuw

    centrumgebied

    OpdrachtgeverMVAP

    Concept FAME TNT design

    Architectuur PBV architecten; Lanfemeijer architecten

    ManagementFAME Bouwmanagement

  • Julesvan der Linden

    Geen luchtkastelen

  • fame 25

    Geen luchtkastelenFAME Architectuur & Stedenbouw

    in Zwolle viert haar tienjarig

    bestaan. In die periode heeft het

    bureau in heel Nederland projecten

    gerealiseerd. Een gesprek met

    Jules van der Linden. Architect,

    Zwollenaar en ondernemer.

    We spreken af op het bureau van FAME Architectuur & Steden-

    bouw in de Blauwvingerveste aan de Burgemeester Roelenweg

    in Zwolle. Er hangt een bedrijvige en inspirerende sfeer. Het

    kantoor hangt vol met schetsen, maquettes en fotos van gereali-

    seerde projecten. Enkele springen in het oog. Een groot R.O.C.

    in Delft (20.000 m2), een luxe appartementencomplex in

    Noordwijk aan Zee, een 20 verdiepingen hoge woontoren in

    Voorburg. Architect Jules van der Linden komt binnen met een

    dikke portfoliomap in zijn hand. Ik praat gemakkelijker met mijn

    ontwerpen erbij.

    Veel projecten van FAME in de Randstad.

    Hoe zit het met de regio Zwolle?

    Dan moet je nog eens goed kijken. Het is inderdaad zo dat we

    in het westen van het land flink wat mooie architectuurprojec-

    ten realiseren. Je rolt eigenlijk van het ene project in het andere.

    Zo gaat dat. Toch realiseren we het leeuwendeel van onze pro-

    jecten in het noordoosten van Nederland. Tussen Enschede,

    Groningen en Amersfoort.

    Ik begon in 1997 met vijf mensen en we hebben hier nu ruim

    dertig bouwkundigen in dienst. We zijn destijds in Zwolle ge-

    start, omdat we in Drenthe moeilijker aan medewerkers konden

    komen en omdat we steeds meer projecten richting het midden

    van het land gingen doen. Vanuit het midden en westen van het

    land klinkt Zwolle nog redelijk, maar Drenthe is in de beleving

    van mensen uit de Randstad echt het andere eind van

    Nederland. We hebben sinds de oprichting hier in Zwolle de

    wind goed in de zeilen gehad, diverse prijsvragen gewonnen en

    elk jaar weer een gestage groei. Voor dit jaar ziet het er ook

    weer prima uit.

    Welke projecten van jouw hand kennen we

    hier in de regio?

    Of jij ze kent weet ik niet, maar de BMW- en Minishowroom

    van Oolbekkink in Zwolle vind ik een heel geslaagd project. We

    hebben van BMW Nederland destijds de vrijheid gekregen om

    er een geheel eigen concept van te maken. Het ontwerp zit

    heel goed in elkaar en we hebben de kans gekregen om het ge-

    bouw tot in detail perfect te realiseren. Verder is Villa Molenkule

  • BMW garage Zwolle

    Zwembad de Peppel Beilen

  • fame 27

    in Hattem een opvallend project geworden dat de TV en de

    bladen heeft gehaald. Een supermoderne villa midden in het

    bos. Meer voorbeelden? In Assen realiseren we op dit moment 350 woningen. Een complete woonwijk. Wordt ook heel erg

    mooi. We zijn volop aan het ontwerpen met het centrumplan

    voor Zwartsluis, een Kulturhus voor IJsselmuiden (12.000 m2

    multifunctioneel), een inbreidingsplan met grondgebonden wo-

    ningen in de stad Groningen en het centrumplan voor

    Nieuwleusen is inmiddels in uitvoering. Verder zijn we bijvoor-

    beeld bezig met projecten in Enschede, Almelo, Hengelo en

    Deventer

    Wat is nou typisch Jules van der Linden-

    architectuur?

    Dat verhaal heeft twee kanten. Ik ontwerp graag in modern en

    strak design. Wit stucwerk, metaal en matglas. Moderne materia-

    len, symmetrie, ruimte, je kent het wel. Ik ben een bewonderaar

    van de Amerikaanse architect Richard Meier. Toch is dit moder-

    ne handschrift niet overal te gebruiken. Je moet als architect

    voor de keuze van een ontwerp niet alleen naar je eigen primai-

    re voorkeuren kijken. De omgeving en de gebruikers bijvoor-

    beeld moeten naar mijn mening een grote rol spelen. Ik maak

    projecten van romantisch modern tot strak design. Nooit histo-

    riserende architectuur. Die klanten verwijs ik door naar collegas

    Ik zie hier ook maquettes staan van gebieds-

    ontwikkelingen.

    Klopt. We doen veel op het gebied van herstructurering en re-

    constructie van stedelijke gebieden, woonwijken en dorpscentra.

    We maken veel winkelcentra in combinatie met woningbouw,

    onderwijs, medische centra, cultuurcentra en noem maar op.

    Niet alleen nieuwbouw, maar ook revitalisering en herontwikke-

    ling van bestaande gebouwen. Bij dit soort projecten is steden-

    bouw heel belangrijk. We ontwerpen hier vanuit een steden-

    bouwkundige visie. Het gaat primair om een sterk functioneel,

    ruimtelijk concept en daarna om de architectuur.

    FAME heeft een gespecialiseerde divisie Bouwmanagement. Die

    is verantwoordelijk voor de realisatie van de projecten. We heb-

    ben deskundigen op het gebied van kosten, installaties, wet- en

    regelgeving. Het gaat er uiteindelijk om dat de projecten op een

    perfecte manier worden gerealiseerd. Bouwmanagement werkt

    ook zelfstandig voor opdrachtgevers. We hebben bijvoorbeeld

    het bouwmanagement gedaan voor de uitbreiding van

    Hogeschool Windesheim hier in Zwolle. Opdrachtgevers heb-

    ben recht op een goed proces en product, van A tot Z. Ik bena-

    druk bij ons intern op het bureau altijd dat we geen kostenpost

    mogen zijn, maar de reden moeten zijn van een goed eindresul-

    taat.

    We werken veel voor ontwikkelaars, woningcorporaties en be-

    leggers, maar ik werk zelf ook heel graag voor de eindgebruiker.

    Ondernemers bijvoorbeeld die hun eigen kantoor of bedrijfs-

    pand willen realiseren. Die n op n relatie is heel inspire-

    rend. Je hebt dan met mensen te maken die vanuit de dagelijkse

    praktijk exact weten hoe hun gebouw moet functioneren. Ik

    maak bijvoorbeeld voor Hennie van der Most in Assen een

    groot hotel met 360 kamers, met restaurants, evenementen-

    ruimten, ijsbaan, zwembad, bioscoop en vergaderzalen. Die man

    weet als ondernemer precies hoe het straks allemaal in zn werk

    moet gaan. Aan mij de uitdaging om zijn visie te vertalen in een

    ontwerp en het dan ng een stapje beter te maken, snap je. We

    zijn allebei tevreden over het resultaat. Heel erg leuk, daar krijg

    ik energie van.

    Noorderpoort Drachten

  • Nog ambities in Zwolle?

    Natuurlijk. Kijk, wanneer je voor de eerste keer wordt geselecteerd

    voor een project in de Randstad, dan doet dat als provinciaal wel

    wat met je. Je hebt het opgenomen tegen grote bekende bureaus

    uit die regio. Ik blijf dat ook doen, maar ik weet ook dat het fantas-

    tisch is om in je eigen stad mooie gebouwen te realiseren. Je hebt

    er extra gevoel bij. Ik heb me ook voorgenomen om mn gezicht

    nadrukkelijker te laten zien in de regionale wandelgangen. Wij heb-

    ben de vormgeving gedaan voor de door BAM Woningbouw ont-

    wikkelde ? 100.000 starterswoning, ter gelegenheid van het 75-jarig

    bestaan van Delta Wonen in Zwolle. Dit concept heeft de voorpa-

    gina van de Telegraaf gehaald. Er moet in Zwolle nog veel gebeuren.

    In Stadshagen is nog veel te doen en de bedrijvigheid neemt toe,

    dus er zullen nog heel wat mooie woningen,

    kantoren en bedrijfspanden bij moeten

    komen. Ik heb heel veel zin om daar mijn steentje

    meer in bij te dragen.n

  • fame 29

    Ik ben een bewonderaar

    van de Amerikaanse

    architect Richard Meier

  • Sturing geven

    Bij FAME Bouwmanagement is niet alleen

    nieuwbouw, maar ook herontwikkeling en re-

    vitalisering van bestaand vastgoed een seri-

    eus onderwerp. Ruim vijftien bouwkundigen

    houden zich dagelijks bezig met deze mate-

    rie. Een gesprek met Tom Verloop

  • fame 31Sturing geven

    Tom Verloop is n van de specialisten bij FAME

    Bouwmanagement. Als het over herontwikkeling en revitalisering

    gaat vult de ruimte zich met enthousiasme. Aan de Academie

    voor Bouwkunde in Rotterdam studeerde hij af op dit onder-

    werp.

    Je bent architect, maar ontwerpen doe je vrijwel

    nooit.

    Klopt, ik kwam er al vrij snel achter dat ik liever projecten initi-

    eer en organiseer. Sturing geef aan het proces n de inhoud. Die

    veelzijdigheid past bij me en bij de projecten van FAME kan ik

    mijn ei daar prima in kwijt. Mijn opleidingen zijn in deze rol niet

    voor niets geweest. Ik heb veel voordeel van het feit dat ik zo-

    wel ruimtelijk als technisch een groot inlevingsvermogen heb

    ontwikkeld. Dat versterkt mijn plek als cordinator en opdracht-

    gever. Verder ben ik erg betrokken bij de sociale component van

    veel van dit soort opgaven. Zeker als het gaat om woonwijken

    speelt dit heel erg. Fysieke en sociale verpaupering gaan vaak

    hand in hand. Om dat proces te keren moeten de oplossingen

    ook uit die twee richtingen worden gestuurd.

    Met welke projecten ben je nu bezig?

    Ik zit in de afrondingsfase van een groot project in Arnhem. Ik

    ben bezig in Winschoten, Veenendaal, Wateringen en Baarn. Het

    gaat allemaal om revitalisering en herontwikkeling op wijk- en

    complexniveau. Voor woningcorporatie De Alliantie Gooi en

    Vechtstreek ben ik bijvoorbeeld bezig met de aanpak van een

    aantal wooncomplexen in Hilversum. In totaal ruim 280 wonin-

    gen in verschillende types en complexen. De corporatie wilde

    aanvankelijk deels slopen en nieuwbouwen. Na onze analyse

    hebben we gekozen voor een totale revitalisering.

    Hoe is je werkwijze?

    Ik begin altijd met een portfolio analyse, of het nu gaat om een

    hele wijk of een complex. Daarmee krijg je inzicht in het totale

    bezit, de doelgroepen en de ontwikkeling daarin. Daarna wordt

    op wijkniveau gekeken naar leefbaarheid, omgeving, sociale inte-

    gratie, veiligheid en voorzieningen. Tenslotte wordt naar de com-

    plexen zelf gekeken. Woonkwaliteit, technische kwaliteit, veran-

    derbaarheid en natuurlijk geld, de kosten-batenanalyse. Een

    analyse op deze manier is ltijd essentieel om conclusies te kun-

    nen trekken voor de aanpak van een complex. Je moet rationele

    beslissingen nemen, die gericht zijn op een duurzame exploitatie

    en sociale samenhang van de wijk. Veel te vaak wordt alleen

    maar naar geld of techniek gekeken.

    In Hilversum is gekozen voor totale revitalisering.

    In de wijk wordt al veel gesloopt. De portiek- en galerijflats

    waar het om gaat hebben een redelijke woonkwaliteit en kun-

    nen worden gerevitaliseerd op een hoog niveau voor verschil-

    lende doelgroepen. Uit het bewonersonderzoek en de financile

    analyse bleek dat mensen eraan hechten in deze flats te blijven

    wonen en financieel - kosten n opbrengsten- was het ook de

    meest interessante optie

    Hoe wordt de overlast in de wijk aangepakt?

    Er komt in de wijk steeds meer overlast in en rond deze com-

    plexen. Dit heeft grotendeels te maken met een te grote com-

    ponent van grote allochtone gezinnen in te kleine woningen. In

    het plan richten we ons op gemengde 1-2 persoons huishou-

    dens. Starters, alleenstaanden en senioren. Voor grote gezinnen

    wordt andere huisvesting gezocht. Samen met Johan Blokland

    van FAME in Arnhem heb ik een visie gemaakt over het tech-

    nisch verbeteren van de appartementen. Veiliger galerijen en

    portieken en betere ontsluitingen. Daarnaast worden de flats

    cosmetisch verbeterd. Heel belangrijk tijdens het totale project

    is de communicatie met bewoners en betrokkenen. Het is niet

    alleen techniek en geld, maar vooral de sturing op sociale sa-

    menhang en draagvlak voor de wijk. Ik stel programmas hier-

    voor op en cordineer de communicatie en huurdersbegelei-

    ding.

    Je werkt sinds 2005 bij FAME. Hoe bevalt het je?

    Wat mij bij FAME aanspreekt is dat projecten niet vanuit traditi-

    oneel denken worden aangepakt. Adviesbureaus zijn in

    Nederland verregaand gespecialiseerd. Je hebt architecten, ste-

    denbouwers, allemaal adviesbureaus, managementbureaus en

    noem maar op. Je ziet vaak dat een project door een adviseur

    te veel vanuit zijn eigen discipline wordt opgepakt, terwijl de op-

    gave veel breder is. Bij FAME wordt veel integraler gekeken van-

    uit de ruimtelijke component, markt en opbrengsten, kosten en

    techniek, ruimtelijke ordening, positie en draagvlak. Dat sprak me

    destijds aan en ik ben nog steeds heel enthousiast. n

    Niet alleen naar geld

    en techniek kijken

  • UitbreidingHogeschool Windesheim Zwolle

    Architect:architektenburo Vegter, Leeuwarden

    Management:Anton de Ruiter en Harmen Timmerman. FAME Bouwmanagement

    Opgeleverd

    Uitbreiding Hogeschool Windesheim

  • fame 33

    Erasmuspark Den Haag

    In opdracht van woningcorporatie Kristal in Rijswijk verzorgt de

    FAME Groep de planontwikkeling van het project Erasmuspark

    in Den Haag. Het betreft de herontwikkeling in de naoorlogse

    Vredewijk in Den Haag. Het project omvat de ontwikkeling van

    350 koopwoningen.

    Binnen de opdracht verzorgt FAME de leiding aan het project-

    team en de aansturing van alle bij het project betrokken adviseurs

    en interne medewerkers. Daarnaast is FAME verantwoordelijk

    voor de financile haalbaarheid, realisatie van de stichtingskosten-

    begroting en de zorg voor de algehele voortgang van het project.

    Voor wat betreft de commercile ontwikkeling draagt FAME

    zorg voor de organisatie en bewaking van de locatiepromotie,

    marketing en verkoop.n

    Ontwikkelaar:Ing. Peter Vermeulen. FAME Planontwikkeling

    Ing. Peter

    Vermeulen

    Herstructurering

  • Henk Vonk

  • Ondernemingsgeest

    Alhoewel ik erg in geschiedenis ben genteresseerd, heb ik het niet zo op terugblik-

    ken. Behalve wanneer het een periode markeert waarmee de huidige status en voor-

    al de toekomst beter begrepen kan worden. Dat is dan ook de reden dat ik me in

    dit verband voor n keer waag aan terugkijken: Een periode markeren en dan weer

    vooruit.

    FAME is medio jaren tachtig opgericht als bouwkundig architectenbureau, met een be-

    langrijk kenmerk: ondernemingsgeest. De portefeuille zat overvol met retailprojecten.

    De landelijke retailketens hadden grote expansiedrift en gaven ons de opdracht nieu-

    we vestigingspunten turnkey van ontwerp tot en met realisatie op te leveren.

    Als kool Het bureau groeide als kool, in de retail, maar ook op het gebied van recreatie, bedrijfs-

    gebouwen en woningbouw. Er ontstond ook vraag naar onderhoud en beheer van be-

    staand vastgoed en collegas schakelden ons zelfs in voor tekenwerk en advies. Er kwa-

    men vestigingen bij en we bedienden de landelijke markt. De omzet groeide met

    sprongen en we hadden constant druk op vacatures. In de sector waren we een groot

    bedrijf geworden, dat zich op n punt met gemak kon beroemen: All services availa-

    ble.

    Het faciliterende karakter en de uitgebreidheid van onze activiteiten had ondanks veel

    tevreden klanten een nadeel: hoe houd je je concept begrijpelijk voor de markt. Onze

    kracht moest niet tegen ons gaan werken en we wilden verder met onze gezamenlij-

    ke ambitie: waardevolle concepten bedenken, ontwerpen en realiseren. We stelden ons

    ambitieniveau bij: omhoog.

    Er werden activiteiten afgestoten, nieuwe zeer ervaren mensen aangenomen en we

    specialiseerden ons in een moeilijk segment: herstructurering en reconstructie van ste-

    delijke gebieden, wijken en dorpscentra. Hoe buig je twintig jaar ervaring in tal van ac-

    tiviteiten en segmenten om in een krachtig profiel in dat nieuwe, complexe segment.

    ValkuilDe gevreesde valkuil van diversiteit bleek onze kracht. Herstructurering en reconstruc-

    tie vereisen kennis en inzicht in het planmatig combineren van veel functies om wijken

    en centra weer vitaal te maken. We hadden veel kennis en ervaring opgebouwd in win-

    kelcentra, woningbouw, multifunctionele centra, zorg, onderwijs en we beheersten alle

    facetten van het ontwikkelproces. Zowel op het gebied van nieuwbouw als herontwik-

    keling en revitalisering. Deze ervaring, gecombineerd met nieuwe, zeer ervaren kar-

    trekkers heeft FAME sinds enige jaren de nieuwe gewenste positie gegeven. Deze

    wordt gestaag uitgebouwd.

    Inmiddels is onze portefeuille drastisch veranderd. Van de aanpak van prioriteitswijken

    tot groene plattelandskernen. Maar nog steeds winkelcentra, woningbouw, onderwijs,

    multifunctionele centra, kantoren en bedrijfsgebouwen. En ding hebben we overigens

    trouw bewaard. En dat is onze ondernemingsgeest. We houden nog steeds niet van

    blabla. We willen nog steeds sterke, marktconforme producten maken en als het moet

    garanderen we nog steeds het resultaat.n

    Henk VonkDirecteur FAME Groep

  • www.famegroep.nln