EUROPEES ARBEIDSRECHT - · PDF file 2010-04-02 · Modernisering van het...

Click here to load reader

  • date post

    09-Jul-2020
  • Category

    Documents

  • view

    1
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of EUROPEES ARBEIDSRECHT - · PDF file 2010-04-02 · Modernisering van het...

  • INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ARBEIDSRECHT

    LC.A.-reeks

    EUROPEES ARBEIDSRECHT

    10de herwerkte uitgave

    ROGER BLANPAIN

    Algemene reeks 16

    2009

    i die keure

  • INHOUDSTAFEL

    INHOUD V

    LIJST VAN AFKORTINGEN XXIII

    PROLOOG 1

    DEEL I. ALGEMEEN DEEL 11

    Hoofdstuk I. Sociale Instellingen 13

    Afdeling 1. Het Economisch en Sociaal Comité 13

    Afdeling 2. Het Europees Sociaal Fonds 13 Afdeling 3. Europees Centrum voor de Ontwikkeling van de

    Beroepsopleiding 17 Afdeling 4. Het Comité voor Sociale Bescherming 18 Afdeling 5. De Europese Stichting tot Verbetering van de Levens- en

    Arbeidsomstandigheden 18 Afdeling 6. De tripartiete sociale top voor groei en werkgelegenheid 19 Afdeling 7. Europees Agentschap voor de Veiligheid en de Gezondheid

    op het Werk 20 Afdeling 8. Het Comité van de Regio's 21 Afdeling 9. Het Comité voor de Werkgelegenheid 22 Afdeling 10. Andere raadgevende comités 22 Afdeling 11. Comités voor Sectorale Dialoog 22 Afdeling 12.Het Europees Centrum voor Arbeidsverhoudingen 24 Afdeling 13.Het Europees Instituut voor Gendergelijkheid 24 Afdeling 14.Het Europees Fonds voor Aanpassing aan de Globalisering 25 Afdeling 15.Het Europees Bureau voor de Grondrechten in Wenen 27

    Hoofdstuk II. De sociale gesprekspartners 29

    Afdeling 1. Werkgeversorganisaties 29

    Afdeling 2. Werknemersorganisaties 31

    Hoofdstuk III. Arbeidsrechtelijke bevoegdheden 35

    Afdeling 1. Inleidende beschouwingen 35

    Afdeling 2. De EG 35 § 1. Hiërarchie in de doelstellingen: het monetaire beleid primeert 35 § 2. Sociale doelstellingen 37

    V

  • § 3. Grondrechten en bevoegdheden A. Grondrechten

    I. Megabeginselen (art. 6, lid 1 VEU) II. HetEVRM III. Sociale grondrechten IV. Discriminatie

    B. Bevoegdheden I. Samenwerking tussen de lidstaten II. Wetgevende bevoegdheid

    1) Sociale bepalingen a) Stemming met gekwalificeerde meerderheid

    (1) Procedure (2) Gebieden

    b) Eenparigheid van stemmen (1) Procedure (2) Gebieden

    c) Uitgesloten gebieden (1) Beloning (2) Recht van vereniging (3) Stakingsrecht en recht tot uitsluiting

    2) Aanpassing van de wetgeving III. Werkgelegenheidsbeleid

    1) Coördinatie van de nationale strategieën 2) Het Europees Sociaal Fonds

    IV. Gelijke beloning, kansen en behandeling V. Beroepsopleiding VI. Betaalde vakantie VII. Economische en sociale samenhang VIII. Verslaggeving

    § 4. De rol van de Commissie § 5. Betrokkenheid van de sociale partners

    A. Raadplegingen op communautair niveau I. Sociale partners II. Het arrest van het Gerecht van Eerste Aanleg

    van 17 juni 1998 B. Tenuitvoerlegging van richtlijnen C. Sociale dialoog D. Europese collectieve arbeidsovereenkomsten

    I. De Overeenkomst van 31 oktober 1991 II. Het Verdrag van Amsterdam (1997)

    1) Tenuitvoerlegging overeenkomstig nationale praktijk

    2) Tenuitvoerlegging door een besluit van de Raad III. Autonoom collectief overleg

    37 37 37 38 38 38 38 39 40 40 41 41 41 44 44 44 45 46 46 47 47 49 49 50 51 51 51 52 52 52 53 53 54

    55 56 59 59 59 61

    62 62 62

    VI

  • Hoofdstuk IV. Europees arbeidsrecht: aanhangwagen of locomotief? 65

    Afdeling 1. Het Gemeenschapshandvest van sociale grondrechten 65 § 1. Grondslag 65 § 2. Doelstelling 65 § 3. Draagwijdte 66 § 4. Inhoud 67

    A. De twaalf geboden 67 B. Tenuitvoerlegging 69

    Afdeling 2. Het Verdrag van Nice (december 2000) 69 § 1. Het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie 69

    A. De Preambule 69 B. Inhoud: de grondrechten 70 C. Algemene bepalingen 71

    I. Werkingssfeer 71 II. Reikwijdte van de gewaarborgde rechten 71 III. Beschermingsniveau 72 IV. Verbod van misbruik van recht 72

    D. Een evaluatie: het bindend effect 72 § 2. Gekwalificeerde meerderheid en unanimiteit 75

    Afdeling 3. Richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten voor 2008-2010 75

    Afdeling 4. Groenboek over de modernisering van het arbeidsrecht (2006) 83 § 1. Ontwikkeling van de Europese arbeidsmarkten 84 § 2. Steeds meer atypische contractvormen 84 § 3. Modernisering van het arbeidsrecht: discussiepunten 85

    Afdeling 5. Flexizekerheid: betere banen voor meer mensen (2007) 86

    DEEL H. INDIVIDUEEL ARBEIDSRECHT 89

    Hoofdstuk I. Het vrije verkeer van werknemers 93

    Afdeling 1. Gelijke behandeling § 1. Nationale regelingen § 2. Eigen recht § 3. Arbeid in loondienst § 4. Verrichten van arbeid § 5. Syndicale vrijheid. Participatie. Bestuur van publiekrechte-

    lijke lichamen § 6. Huisvesting

    95 95

    100 102 103

    108 109

    VII

  • Afdeling 2. Rechten van familieleden 109 § 1. Vestigingsrecht 110 § 2. Recht te arbeiden 111 § 3. Recht op vorming voor de kinderen 112

    Afdeling 3. Toepassingsgebied 113 § 1. Werknemers 113

    A. In het algemeen 113 B. Sport 116

    I. De Bosman-case 117 II. De Deliège-case 122 III. De Lethonen-case 124 IV. De Kolpak-case 125 V. Op nieuwe wegen: Bosman delenda est 126

    1) Afkoop van de Balog-case 126 2) De Verklaring van Nice 126

    VI. De Andrew Webster-Case 128 C. Andere 128

    § 2. Familieleden 129 § 3. Uitzonderingen 132

    A. Betrekkingen in overheidsdienst 132 B. Openbare orde, veiligheid en gezondheid 133

    Afdeling 4. Bevorderende maatregelen 134 § 1. Arbeidsvoorziening 134 § 2. Beroepsopleiding 135 § 3. Erkenning van beroepsbekwaamheden en diploma's 140 § 4. De erkenning van beroepskwalificaties 140

    Hoofdstuk II. Het vrij verrichten van diensten 143

    Afdeling 1. Toepassingsgebied 143 § 1. Dienst 143

    I. Materieel 143 II. Personeel 144

    § 2. Tegen betaling 144 § 3. Tijdelijk 144 § 4. Grensoverschrijdend 145

    Afdeling 2. Verbod van beperkingen en van discriminatie 146 § 1. Beperkingen 146

    § 2. Discriminatie 147

    Afdeling 3. Geoorloofde beperkingen en ongelijke behandeling 148

    VIII

  • § 1. Openbaar gezag, openbare orde, veiligheid en gezondheid 148 I. Openbaar gezag 148 II. Openbare orde, veiligheid en gezondheid 148 A. Toepassingsgebied 149 B. Beperkingen om redenen van openbare orde, openbare veilig-

    heid of volksgezondheid 150 1. Algemene beginselen 150 2. Bescherming tegen verwijdering 150 3. Volksgezondheid 151 4. Kennisgeving van besluiten 151 5. Procedurele waarborgen 151

    § 2. Beperkingen op grond van de rule ofreason 152 I. Algemeen 152 II. Bescherming van werknemers 153 A. Toepassing van nationale wetgeving en CAO's:

    Rush Portuguesa 153 1. Feiten 154 2. Oordeel van het Hof 154

    B. Verfijning van het algemeen beginsel 155 1. De Vander Eist-case 155

    a. Feiten 155 b. Oordeel van het Hof 156

    2. De Arblade-Case 159 a. Feiten 159 b. Wetgeving en collectieve arbeidsovereenkomsten

    van het werkland 159 c. Beoordeling 162

    3. De zaak-André Mazzoleni 163 a. Feiten 163 b. Minimumloon 164 c. Geldende beginselen 164

    4. De Finalarte Sociedade de Construcgao Civil Lda-Case 166 a. De nationale regeling: vakantie met behoud van loon

    in de Duitse bouw 166 b. De hoofdgedingen en de prejudiciële vragen 168 c. Antwoorden van het Hof van Justitie 169

    5. De zaak-Portugaia Constraccöes Lda 174 a. Feiten 174 b. De prejudiciële vraag 174 c. Antwoord van het Hof 174

    6. Commissie/Duitsland: evenredigheid 177 7. Commissie/Italië: bijkantoor en borgsom 181 8. Commissie/Duitsland: werkvisurn 182 9. Commissie/Spanje: particuliere beveiliging 183 10. De Viking-Case: vrijheid van vestiging 184

    IX

  • 11. De Laval-Case: vrijheid van diensten 187

    12. De Rüffert-Case: collectieve arbeidsovereenkomsten? 190

    Hoofdstuk III. Internationaal privaat arbeidsrecht 197

    Afdeling 1. De bevoegde rechter 197 § 1. Arbeidsovereenkomsten 197 § 2. Collectieve actie bij arbeidsconflicten 198

    Afdeling 2. Het geldende recht 199 § 1. Het Verdrag van 19 juni 1980 199 § 2. De Verordening nr. 593/2008 van 17 juni 2008 inzake het recht dat

    van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (Rome I) 200 A. Toepassingsgebied 200 B. Rechtskeuze 201 C. Individuele arbeidsovereenkomsten 201 D. Bepalingen van bijzonder dwingend recht 201 E. Openbare orde van het forum 202

    Afdeling 3. De terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten 203

    § 1. Genesis van de richtlijn van 1996 203 § 2. Rome I en de richtlijn 96/71 204 §3 . De richtlijn 96/71 205

    A. Toepassingsgebied t.a.v. ondernemingen 205 I. Ondernemingen, gevestigd in de EU/EER 205 II. Ondernemingen, gevestigd in derde landen 206 III. Gevallen van terbeschikkingstelling 206

    B. Terbeschikkinggestelde werknemers 207 C. Arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden 208

    I. De harde kern 208 II. Rechtsbronnen 209 III. De harde kern arbeidsvoorwaarden in detail 210

    1) Maximale werk- en minimale rustperioden 210 2) Minimumaantal betaalde vakantiedagen 210 3) Minimumloon 210

    a) Loon 210 b) Insolventie van de werkgever 211

    4) Voorwaarden voor het ter beschikking stellen van werknemers, inzonderheid door uitzendbedrijven 212

    a) Uitzendarbeid 212 b) Veiligheid en gezondheid 213

    5) Gezondheid, veiligheid en hygiëne op het werk 213 6) Beschermende maatregelen met betrekking tot de

    arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden van

  • zwangere of pas bevallen vrouwen, kinderen en jongeren 213

    7) Gelijke behandeling van mannen en vrouwen, alsmede andere bepalingen inzake discriminatie 213

    D. Uitzonderingen op de "harde kern" 214