Eindrapport downloaden

download Eindrapport downloaden

of 85

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    233
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of Eindrapport downloaden

  • Monitor betalingverkeer 2009-2012

    Eindmeting

    Eindrapport

    Een onderzoek in opdracht van Stichting Bevorderen Efficint Betalen

    J. Wils R. Hoevenagel P. van der Zeijden

    Projectnummer: C10363

    Zoetermeer, 12 juli 2013

  • 2

    De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

    teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties en boeken is toegestaan mits

    de bron duidelijk wordt vermeld. Vermenigvuldigen en/of openbaarmaking in welke vorm

    ook, alsmede opslag in een retrieval system, is uitsluitend toegestaan na schriftelijke

    toestemming van Panteia. Panteia aanvaardt geen aansprakelijkheid voor drukfouten en/of

    andere onvolkomenheden.

  • 3

    Inhoudsopgave

    Belangrijkste ontwikkelingen samengevat 5

    1 Achtergrond van het onderzoek 9 1.1 Het Convenant Betalingsverkeer en de Nadere Overeenkomst 9 1.2 Doelstelling van het onderzoek 12

    2 Efficintie: gebruik en infrastructuur 15 2.1 Inleiding 15 2.2 Acceptatie en gebruik betaalmiddelen 16 7H2.3 Infrastructuur 39H29

    8H3 Efficintie: transparantie, kosten en prikkels 40H35 9H3.1 Inleiding 41H35 10H3.2 Europese markt voor toonbankbetalingsverkeer 42H35 11H3.3 Transparantie 43H38 12H3.4 Kosten 44H42 13H3.5 Prikkels aan ondernemers en consumenten 45H45

    14H4 Betrouwbaarheid van het betalingsverkeer 46H57 15H4.1 Inleiding 47H57 16H4.2 Storingen 48H57 17H4.3 Oordeel consumenten en ondernemers 49H61

    18H5 Veiligheid van het betalingsverkeer 50H63 19H5.1 Inleiding 51H63 20H5.2 Fraude 52H63 21H5.3 Overvallen en diefstallen 53H64 22H5.4 Veiligheidsperceptie 54H67

    23H6 Ontwikkeling afspraken Nadere Overeenkomst 55H69 24H6.1 Inleiding 56H69 25H6.2 Ontwikkeling per indicator 57H69

    26HBijlage 1 Onderzoeksvragen en opzet 58H73

    27HBijlage 2 Indicatoren op een rij 59H75

    28HBijlage 3 Kenmerken betaalmarkt Europa 60H77

    29HBijlage 4 Bronnen 61H80

    30HBijlage 5 Respondenten interviews 2013 62H83

  • 4

  • 5

    Belangrijkste ontwikkelingen samengevat

    Achtergrond onderzoek

    En van de gemaakte afspraken in de Nadere Overeenkomst bij het Convenant Betalingverkeer is dat

    partijen in 2013 de ontwikkelingen in het betalingsverkeer evalueren. Voor deze evaluatie is een moni-

    tor opgezet die de ontwikkelingen in de efficintie, betrouwbaarheid en veiligheid van het betalings-

    verkeer in de periode 1 januari 2009 tot en met 31 december 2012 in kaart brengt. Dit rapport is de

    eindmeting over de gehele periode 2009-2012.

    Ontwikkelingen in de efficintie van het betalingsverkeer

    Acceptatie en gebruik betaalmiddelen

    Het aantal pintransacties in 2012 bedroeg 2,474 miljard. Hiermee is het aantal pinbeta-lingen dicht in de buurt van de ambitieuze doelstelling van 2,75 miljard pintransacties

    gekomen. Gedurende de looptijd van de Nadere Overeenkomst is een totale stijging van

    41% gerealiseerd. Ook in Europees perspectief is dit een bovengemiddelde groei.

    De groei van het aantal pinbetalingen is vooral afkomstig uit betalingen van kleine be-dragen. Pinbetalingen onder de 10 zijn in de periode 2010-2012 verantwoordelijk voor

    tweederde van de totale groei in het aantal pinbetalingen.

    In 2009 was 29% van alle toonbankbetalingen een pintransactie en 68% een contante betaling. In 2012 is het aandeel van pinbetalingen op het totale aantal betalingen toe-

    genomen tot 39% en het aandeel van contante betalingen gedaald tot 59%.

    Het aandeel pinbetalingen bij transacties onder de 10 is gestegen. Voorafgaand aan de Nadere Overeenkomst (2007) werd 9% van de betalingen onder de 10 met een pinpas

    gedaan en 87% contant afgerekend. In 2012 is het aandeel van pinnen gestegen naar

    24% en van contant gedaald naar 72%.

    De acceptatie van pinbetalingen bij ondernemers is toegenomen. In de ambulante han-del is een stijging van 30% (in 2009) naar 54% (in 2012) te zien en in de horeca van

    64% naar 71%. Bij pompstations en het grootwinkelbedrijf lag de acceptatiegraad in

    2009 al op 100%. Bij de MKB-detailhandel is een stijging van 93% naar 96% te zien.

    Infrastructuur

    De contante geldtransacties via geldautomaten en banken zijn teruggelopen. Zowel op-names bij geldautomaten als afstortingen zijn ten opzichte van 2011 sterk verminderd.

    Over de gehele looptijd van de Nadere Overeenkomst nam het aantal opnames bij geld-

    automaten af met 11% en het aantal afstortingen met 14%. De waarde van de opnames

    nam in dezelfde periode ook af met 11% en de waarde van afstortingen daalde met

    22%.

    Het aantal betaalautomaten is in 2012 voor het eerst boven de 300.000 uitgekomen (ruim 305.000). Daarmee is de doelstelling van 270.000 automaten gehaald. Gedurende

    de looptijd is een groei van 30% gerealiseerd. De groei is ook vergeleken met andere

    Europese landen hoog te noemen.

    Het aantal betaalautomaten met een breedbandverbinding is toegenomen naar 74%. Aan het begin van de Nadere Overeenkomst was dit percentage nog 44%. Het aantal au-

    tomaten met een analoge verbinding nam af van 42% naar 14%. In totaal vindt nu 94%

    van alle transacties via een breedband verbinding plaats.

  • 6

    In Nederland waren eind 2012 1.550 toonbankinstellingen met pin only kassa's. Dit is een verdrievoudiging ten opzichte van 2011 en bijna acht keer zoveel als in 2009.

    Tarieven en kosten

    In de afgelopen jaren is sprake van een duidelijke stijging van venstertarieven voor on-dernemers voor afstortingen van contant geld. Met name stortingen via sealbag automa-

    ten, stortingen onverpakt via de automaat en stortingen onverpakt via kas zijn gestegen

    (indexontwikkeling van respectievelijk 126, 125 en 135). De tarieven van de pintransac-

    tie zijn in dezelfde periode niet gestegen. Hiermee is de mate van sturende tarifering

    vanuit de bank naar de ondernemer vergroot.

    De kosten van een pinbetaling zijn in de periode 2009 naar 2012 gelijk gebleven: nog steeds bedragen de gemiddelde kosten van een pinbetaling 0,21. De kosten van een

    contante betaling zijn in dezelfde periode gestegen van 0,22 naar 0,24. Pinnen is

    duidelijk goedkoper dan contant betalen.

    De totale kosten van het betalingsverkeer voor toonbankinstellingen zijn tussen 2009 en 2012 met 7% gestegen van 1,289 miljard naar 1,378 miljard. De stijging wordt met

    name verklaard door een toename van de creditcardbestedingen, een stijging van de af-

    handelingstijd en een stijging van de loonkosten. De toename van aantal pinbetalingen

    had een dempend effect op de kostenstijging: zonder stijging van het aandeel van pin-

    nen in de periode 2009-2012 zouden de kosten van het betalingsverkeer nog 36 mil-

    joen hoger zijn uitgevallen.

    Ontwikkelingen in de betrouwbaarheid van het betalingsverkeer

    In 2012 zijn meer storingen gemeld aan Connect dan in voorgaande jaren (82 ten op-zichte van 42 in 2011 en 37 in 2010). Dit duidt vooral op een grotere meldingsbereid-

    heid. Het aantal grote landelijke storingen was namelijk in 2010 drie, in 2011 zes en in

    2012 weer drie. De drie landelijke storingen in 2012 waren veel beperkter van omvang

    dan in eerdere jaren.

    Er zijn in 2012 diverse inspanningen door Equens en banken ondernomen om de overlast van storingen te verminderen. Ook is uitgebreid aandacht besteed aan eigen maatrege-

    len door ondernemers.

    Er is uitvoerig onderzoek gedaan naar fallback oplossingen in geval van storingen, maar deze zijn (nog) niet van de grond gekomen.

    Ontwikkelingen in de veiligheid van het betalingsverkeer

    In 2012 is de schade door skimming afgenomen naar 29 miljoen. Uiteindelijk ligt het bedrag 6% lager dan de schade bij de start van de Nadere Overeenkomst.

    Het aantal vervalste eurobiljetten is verder teruggelopen naar 29.300. Gedurende de gehele looptijd is in totaal een daling van 41% te constateren.

    Het aantal overvallen op toonbankinstellingen is teruggelopen. Bij de detailhandel is over de gehele looptijd van de Nadere Overeenkomst een daling van 28% te constate-

    ren, bij de horeca 18% en bij benzinestations 12%.

    Het aantal overvallen op professionele waardetransporten en financile instellingen is nog harder gedaald. Bij professionele waardetransporten is een daling van 66% te zien

    en bij financile instellingen een vermindering van 86%.

    Het aantal plofkraken stijgt de laatste jaren. In 2010 ging het om 92 gevallen, in 2012 is dit gestegen naar 127.

  • 7

    Succes EMV-migratie

    Een belangrijke doelstelling van de Nadere Overeenkomst was het twee jaar eerder over-

    schakelen op EMV dan aanvankelijk was afgesproken. Het realiseren van de EMV-migratie

    is een duidelijk succes geweest. De grootschalige operatie is in (zeker voor Europese be-

    grippen) korte tijd uitgevoerd en begin 2012 was EMV in heel Nederland een feit. Voor een

    operatie met een dergelijke omvang is de uitvoering en acceptatie door ondernemers en

    consumenten soepel verlopen. Deze belangrijke doelstelling van de Nadere Overeenkomst

    is daarmee gehaald.

    Toegevoegde waarde van convenant als instrument

    Los van de ontwikkelingen op verschillende aspecten hebben het convenant en de Nadere

    Overeenkomst ook waarde als instrument voor samenwerking. In interviews is door zowel

    convenantpartners als stakeholders gewezen op de toegevoegde waarde die het convenant

    heeft als gezamenlijk kader voor afspraken en als overlegtafel. Het convenant onder-

    scheidt zich van andere gremia (als het Maatschappelijk Overleg Bet