Eeuwige vriendschap

download Eeuwige vriendschap

of 16

  • date post

    27-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    218
  • download

    2

Embed Size (px)

description

Een fragment

Transcript of Eeuwige vriendschap

  • Dr. J. Hoek & dr. W. Verboom

    EeuwigevriendschapOm de waarde van Gods verbond

    In dit actuele boek voeren de auteurs eenwarm en realistisch pleidooi om het verbondtussen God en mensen opnieuw te waarderen.Daarmee roeien ze tegen de stroom in. Hoekomt dat? Hoe kan de gedachte van hetverbond weer relevant worden?Op deze vragen gaan de auteur eerlijk enpraktisch in. Ze analyseren de tijd wat betreftdit thema, delven bijbelse gegevens op enwerken dit uit naar de praktijk van hetgemeenteleven en het geloofsleven. Eenpraktijk waarin het verbond weer een centraleplaats inneemt.

    Prof.dr. J. Hoek is bijzonder hoogleraarGereformeerde spiritualiteit en docent dogmatiek.Prof.dr. W. Verboom is emeritus hoogleraargeschiedenis van de Reformatie en was o.a. kerkelijkdocent catechetiek.

    www.boekencentrum.nl

    Dr. J. H

    oek & dr. W

    . VerboomEeuw

    ige vriendschap

    b o e k e n c e n t r u m9 789023 924180

    ISBN 978 90 239 2418 0

    NUR 70

    0

    Een stimulerend

    boek over een

    centraal

    geloofsthema uit

    de gereformeerde

    spiritualiteit.

    Eeuwige vriendschap_Eeuwige vriendschap omslag 23-11-09 12:59 Pagina 1

  • opmk.EeuwigeVriendschap 11-11-2009 12:50 Pagina 2

  • Eeuwige vriendschap

    Om de waarde van Gods verbond

    Dr. J. Hoek

    Dr.W. Verboom

    UITGEVERIJ BOEKENCENTRUM, ZOETERMEER

    opmk.EeuwigeVriendschap 11-11-2009 12:50 Pagina 3

  • www.uitgeverijboekencentrum.nl

    Ontwerp omslag: Studio Anton SinkeLayout/dtp binnenwerk: Gerard de Groot

    ISBN 978 90 239 2418 0NUR 700

    2010 Uitgeverij Boekencentrum, Zoetermeer

    Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen ineen geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze,hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopien, opnamen of op enige andere manier, zondervoorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

    opmk.EeuwigeVriendschap 11-11-2009 12:50 Pagina 4

  • Inhoud

    Woord vooraf 7

    1 Het verbond tussen devaluatie en herwaardering 9

    2 Het verbond volgens de Schriften 17

    3 Het verbond in de geloofsbezinning 45

    4 Het verbond en de christen persoonlijk 61

    5 Het verbond en de christelijke gemeente 104

    Noten 134

    5

    opmk.EeuwigeVriendschap 11-11-2009 12:50 Pagina 5

  • opmk.EeuwigeVriendschap 11-11-2009 12:50 Pagina 6

  • Woord vooraf

    Vriendschap met de eeuwige God moet wel eeuwige vriend-schap zijn. Bestendig tegen de waan van de dag, de tand vande tijd en de bittere realiteit van de dood.We hebben daaromals titel van dit boek gekozen voor: Eeuwige vriendschap om de waardevan Gods verbond. Het gaat ons om de onvoorstelbare relatie van liefdeen trouw tussen de heilige God en zondige mensen.

    We voeren een pleidooi om nieuwe aandacht te geven aan dit ver-bond. Daarmee roeien we tegen de stroom op. Het woord verbond isniet meer cultuureigen. Toch kunnen we het niet vervangen doorcontract. Onze tijd geeft een sterke devaluatie te zien van de plaatsen betekenis van het verbond van God in het kerkelijk leven en in hetpersoonlijk geloofsleven. En dat terwijl het verbond zon grote plaatsinneemt in de Heilige Schrift. De prediking van heel de Schrift kanals verbondsmatig getypeerd worden. Naar reformatorisch inzicht kanhet verbond zelfs de basis voor kerk en geloof worden genoemd. Hoeis dan de genoemde koersval te verklaren? Waar komt deze verbonds-crisis vandaan?

    In veel kringen wordt alle accent gelegd op de geloofskeus engeloofsbelijdenis van de mens. De visie op geloof en kerk raakt opdeze wijze los van een duidelijke visie op Gods verbond.We komenin een situatie terecht waarin men het verbond niet meer mist.Verbond staat voor steeds meer mensen voor een achterhaald, sta-tisch, onpersoonlijk, objectief denken dat persoonlijk geloof en nieu-we vormen van gemeente-zijn in de weg staat.

    Onzes inziens is dit een onterechte negatieve beeldvorming.Ver-waarlozing van het verbond zal zich op den duur steeds meer gaanwreken.Vitale onderdelen van kerk en geloof zijn in het geding. Geletop deze situatie lijkt het ons hoog tijd te worden dat christenen

    7

    opmk.EeuwigeVriendschap 11-11-2009 12:50 Pagina 7

  • opnieuw het verbond naar waarde leren schatten.We gebruiken in de volgende hoofdstukken steeds het meervoud

    omdat we als auteurs samen achter de gehele inhoud van dit boekstaan. De eerste ondertekenaar is primair verantwoordelijk voor dehoofdstukken 1-3 en de tweede ondertekenaar voor de hoofdstukken4 en 5.

    Het gaat ons om bijbels-theologische lijnen inzake het verbond,inzichten die gerijpt zijn bij eeuwenlange bezinning, met name in detraditie van de Reformatie en het gereformeerd protestantisme, envooral ook om de manier waarop het verbond vandaag zijn belangrij-ke betekenis kan terugkrijgen voor de christen persoonlijk en voor dechristelijke gemeente. Graag willen we laten zien waarom het verbondzo belangrijk is en hoe het (opnieuw) kan gaan functioneren in hetleven van kerk en geloof.We kunnen het niet beter uitdrukken dan inde woorden van een berijmde psalm:

    Gij zijt geweest, o Heer, en Gij zult wezende zekerheid van allen die U vrezen.Geslachten gaan, geslachten zullen komen:wij zijn in uw ontferming opgenomen.Wij mogen bouwen op de vaste grondvan uw beloften en van uw verbond.(Psalm 90:1, Liedboek voor de kerken)

    J. HoekW. Verboom

    8

    opmk.EeuwigeVriendschap 11-11-2009 12:50 Pagina 8

  • 11 Het verbond tussen devaluatie

    en herwaardering

    Waar gaat dit boek over? Nota bene over het verbond. Hoeis het mogelijk, daar komt een tweetal auteurs aanzettenmet een boek over het verbond... Alsof daar vraag naarzou zijn, en alsof dat niet helemaal uit de theologische mode is.

    Als schrijvers van dit boek zeggen we: inderdaad, nota bene het ver-bond! Neem er notitie van, geef het de attentie die het verdient.Wezijn ervan overtuigd dat de leer van Gods verbond met mensen onsbrengt bij het hart van het evangelie.We kunnen ons herkennen in deenthousiaste ontboezeming van de gereformeerde theoloog HeinrichBullinger in 1534:Ik weet niet, of menselijk verstand dit mysterie welgeheel begrijpen of met passende lof verheerlijken kan. Want welkgroter feit heeft er in de wereld ooit plaats gehad of is er vernomen,dan dat God, de Schepper van het heelal (...) zich door middel vaneen verbond met ellendige en door de zonde verdorven stervelingenverbonden heeft?1

    De Bijbel is terecht genoemd: het boek van het verbond van Godmet mensen.2 Het gaat erom hoe en waarom God een relatie onder-houdt met zijn volk. Hoe Hij in trouw verbonden is aan zijn kinderen,de gelovigen, die Hij ook zijn vrienden noemt. Psalm 25:14 spreektvan het geheim van Gods verbond: Vertrouwelijk gaat de HERE om metwie Hem vrezen, zijn verbond maakt Hij hun bekend. Heel die psalm is eenindringend gebed om dat geheim te kennen en te doorleven.

    De begrippen verbond en testament bevrijden ons van een sta-tische kijk op de Bijbel en helpen ons de Bijbel in zijn geheel alsheilsgeschiedenis te beschouwen, een geschiedenis die door de eeu-wen heenloopt en Christus kerk doet uitkijken naar de volmakingvan haar erfenis bij zijn wederkomst.3

    Op deze toonhoogte willen we over het verbond schrijven. Helaas

    9

    opmk.EeuwigeVriendschap 11-11-2009 12:50 Pagina 9

  • is de verbondsleer binnen verschillende kerken meer dan eens eentwistpunt en zelfs aanleiding tot scheuringen geweest, maar goedbeschouwd is het verbond een troostbron. Het verbond lijkt vandaagde dag gedevalueerd. De koersen van het verbond zijn gekelderd opde beursvloer van de kerken. Hoog tijd voor een herwaardering, zomenen we. Ook al hebben we daarbij de tijdgeest niet mee

    Authentiek en individueel

    In onze tijd wordt veel nadruk gelegd op authenticiteit. Het gaat eromdat je echt bent en dat je staat voor je eigen keuzes. Dat is inderdaadeen hoog goed.Wie start bij de eigen keus van mensen uit het enormeaanbod van mogelijkheden dat zich voordoet, heeft meestal niet zoveel met datgene waar verbond voor staat. Bij verbond denk jeimmers aan vaste waarden die generaties overkoepelen, aan eeuwen-oude kerkgebouwen en hechte structuren waarin je jezelf met eenzekere vanzelfsprekendheid thuisvoelt.

    Jongere generaties hebben daar duidelijk minder mee dan ouderen.Denk aan een christelijke gemeente in een verstedelijkt gebied die elkjaar van samenstelling wisselt. De meeste gemeenteleden leven ingemeenschapsstructuren die gebaseerd zijn op vrijwillige contractvor-ming, op allerlei netwerken dus die veelkleurig en vaak vluchtig zijn.In zon gemeente volgen de generaties elkaar niet meer op, zoals datlange tijd in dorpen het geval is geweest.

    Wat betekent het in zon situatie als er een kind gedoopt wordt ende gemeente eromheen staat? In hoeverre is de aloude verbondsleerhier nog plausibel en voorstelbaar? Past bij zulke mensen niet veeleerde believers church die zichzelf verstaat als een vrijwillige vergaderingvan gelovigen? De traditionele kerken lijken veel minder te kunnenaansluiten bij een netwerkcultuur dan allerlei nieuwe startende kerkenmet nadruk op vrijwillige toewijding via een contract of belofte.

    In de huidige westerse cultuur zijn veel mensen als eenlingen bezigmet het eenzame avontuur om de zin van hun bestaan te leren erva-ren door trial and error heen, met vallen en opstaan. Tegenwoordigschaft iemand zich identiteit aan zoals je nieuwe kleren en schoenenin een winkel uitzoekt.4 Vertrouwde kaders vallen weg. Er zijn velegebroken gezinnen en ingewikkelde relatiepatronen. Er is een veel-

    10

    opmk.EeuwigeVriendschap 11-11-2009 12:50 Pagina 10

  • heid van religies, opvattingen en groepsmoralen. Ieder mag denken enleven zoals