Educatieve bijlage - JAZZSTORY

download Educatieve bijlage - JAZZSTORY

of 20

  • date post

    23-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    221
  • download

    2

Embed Size (px)

description

Jazzstory neemt de kinderen mee naar een duistere kroeg waar ze kennis maken met vijf jazzmuzikanten die daar elke avond spelen. Wanneer de jazz’ers het niet eens worden over hoe ze samen moeten spelen gaat het er hevig aan toe en wordt het duidelijk dat ze enkele afspraken moeten maken om samen muziek te spelen.

Transcript of Educatieve bijlage - JAZZSTORY

  • educa t i e v e b i j l a g eJAZZSTORY

    PRESENTEERT

    basisonderwijsseizoen 2011 2012

  • i n l e i d i n g

    Jazzstory neemt de kinderen mee naar een duistere kroeg waar ze kennis maken met vijf jazzmuzikanten die daar elke avond spelen. Wanneer de jazzers het niet eens worden over hoe ze samen moeten spelen gaat het er hevig aan toe en wordt het duidelijk dat ze enkele afspraken moeten maken om samen muziek te spelen. Doorheen de voorstelling krijgen de kinderen in-zicht in de basiselementen van swing en jazz via humor, interactie en herkenning vanuit hun eigen leefwereld.

    In deze educatieve bijlage vind je al het nodige om je klas voor te bereiden op het muzikale bezoek. Achter-grondinformatie, uitdagende opdrachten, interessante links en tips helpen je om de voorstelling nog beter te kunnen volgen en begrijpen.

    opdrachtDoorheen de lesmap zijn er in de tekst woorden in het vet gedrukt. Deze woorden moeten achteraan de lesmap ingevuld worden in de kruiswoordpuzzel. Indien jullie de puzzel kunnen kraken mag je de oplossing doormailen naarcharlotte_saelemakers@hotmail.com en krijgt de klas een officieel Jazzstory-diploma voor jonge jazzers!

    Deze lesmap gaat over jazz. Maar kan je daar wel les over te geven? Jazz is in de eerste plaats muziek die je moet voelen. Goede jazzmuziek dringt rechtstreeks door tot in je benen, je oren en zelfs je hart!

    opdrachtSchrijf het woord jazz neer.Laat een paar kinderen op bord schrijven of spellen wat ze geschreven hebben. Welke spelling is juist?

    oplossing Ze zijn allemaal juist! Doorheen de ge-schiedenis zijn verschillende spellingen gebruikt voor jazz. Vandaag gebruiken we deze schrijfwijze: jazz.

    opdrachtKunnen jullie dit zinnetje vertalen?Duke Ellington - It dont mean a thing (1943) http://www.youtube.com/jeugdenmuziekvzw

    JAZZSTORY

    seizoen 2011 2012

    It dont mean a

    thing if it aint go

    t

    that swing!

    2

    basisonderwijs

  • T w e e b e l A n g R i J k e k e n m e R k e n v A n d e J A Z Z S w i n g

    Als jazz echt swingt, word je door het ritme overvallen en kan je je benen bijna niet stil houden! In de muziek spreekt men van een syncope wanneer tonen niet op de tel vallen en waardoor de normale accenten (die op de tel vallen) verlegd worden. De syncope gebruikt men dus in de muziek om het accent te verleggen, om het accent op een andere dan de gebruikelijke of verwachte plaats te leggen. Precies dit plaatsen van onverwachte accenten naast de normale tellen zorgt ervoor dat de muziek swingt.

    i m p R O v i S A T i e

    Uit de bluesmuziek komt de structuur van vele jazzcom-posities voort. Over een steeds terugkerend schema van 12 maten met akkoorden, wordt de melodie gespeeld.

    JAZZSTORY

    vraagKan je op dit schema de volgende termen plaatsen? harmonie, melodie, ritme

    3

    basisonderwijs

  • l Harmonie is de opeenvolging van akkoorden of samenklanken. De piano is het ideale instrument hiervoor, maar ook contrabas en gitaar kunnen bijdragen tot de harmonie.l Bij een melodie gaat het om een reeks tonen die samen een muzikaal thema vormen. Men noemt het ook wel het wijsje of het deuntje van een liedje.l Ritme is de stuwende kracht achter de muziek. Vooral de drummer geeft het ritme aan, snel of traag, een wals of een mars. Maar ook de con trabas of de piano kunnen de tellen aangeven. Daarom worden bas, piano en drum samen de ritmesectie genoemd.

    vraagHerkennen jullie het bovenste prentje blz. 3)?Uit welke game komt het?

    Wat is volgens jullie improvisatie of improviseren?

    oplossing In muziek is sprake van improvisatie, wanneer de muziek niet of niet geheel van tevoren is vastgelegd en door musici tijdens de uitvoer-ing spontaan wordt verzonnen. Ze vertrekken bijvoorbeeld van de bestaande melodie maar gaan die dan meer en meer veranderen. Op die manier ontstaat er tijdens het spelen iets hele-maal nieuws dat nog nooit gespeeld is en ook nooit meer gespeeld op exact dezelfde manier zal worden. Jazz is dus een zeer unieke vorm van muziek en een jazzmuzikant is niet enkel muzikant maar ook tegelijkertijd componist van nieuwe muziek!Improviseren kan je dus maar beter niet prob-eren tijdens Singstar als je veel punten wil halen.

    groepsopdrachtVorm groepjes van drie of vier personen. De kinderen mogen alle voorwerpen uit de klas (pennenzak, kaft, bank, stem, handen en voeten, gsm...) gebruiken. Geef elk groepje de opdracht om een gevoel in klank om te zetten. Ze mogen zelf hun gevoel bepalen (boosheid, verliefdheid, gehaast zijn, droevig zijn, blij zijn, eenzaam zijn, je sterk voelen...). Stimuleer hen verschillende klanken (scherpe, harde, luide, zachte, warme, stille, lange, korte, wrijven, kloppen, trillen, schudden) te gebruiken. Wie speelt er ritme, wie de melodie, kan iemand syncopen spelen?

    Na een kwartiertje mag elk groepje hun emotie-com-positie uitvoeren. De klasgenoten mogen raden welk gevoel de leerlingen verklanken.

    Indien je niet over veel ruimte beschikt en de klas snel in chaos vervalt, kan je de oefening in groep doen. Je begint dan best met zelf een (simpel vb. la-ang kort kort) ritme te klappen. Vervolgens mogen de leerlingen elk om beurt een variatie op jouw ritme maken. Een leerling kan dan een nieuw ritme nemen (misschien een wals-ritme?) waar dan de andere leerlingen variaties over kunnen klappen.

    JAZZSTORY

    ritme is de

    stuwende kracht

    achter de muziek

    4

  • H O e i S J A Z Z O n T S T A A n ?

    vraagJazzmuziek is ontstaan in Amerika(werelddeel) en meer bepaald in de stad New Orleans!

    oplossingAmerika of Verenigde staten van Amerika

    De jazz ontstond niet alleen vanuit Amerikaanse muziek maar werd gevormd uit verschillende muziektradities, namelijk die uit Afrika en Europa. Afrikaanse slaven werden met boten naar Amerika gebracht; ze moe-sten alles achterlaten maar hun eigen muziek namen ze mee. Die Afrikaanse muziek heeft de swingende dansritmes en het improviseren naar Amerika gebracht. Omdat de slaven gedwongen werden van s ochtends heel vroeg tot s avonds laat hard te werken en omdat ze heimwee en geen vrijheid hadden, ontstond de droevige blues. We lazen al dat de jazzstructuur voort-komt uit die bluesmuziek. Jazz is ook ontstaan dankzij nieuwe instrumenten uit Europa, zoals de piano en de saxofoon.

    vraagWie heeft de saxofoon uitgevonden?

    oplossingde Belg Adophe Sax vond de sax uit in 1840

    JAZZSTORY

    5

  • Een saxofoon is een blaasinstrument. Men rekent de sax niet tot de koperblazers, maar tot de houtblazers. Als je saxofoon speelt blaas je op een riet en daarom is het geen koperblazer. De saxofoon heeft een grote fam-ilie die bestaat uit (onder andere) de volgende leden: sopraansaxofoon altsaxofoon tenorsaxofoon baritonsaxofoon

    vraagKunnen jullie deze saxofoononderdelen op de juiste plaats schrijven? mondstuk met riet, kleppen, beker

    JAZZSTORY

    6

  • vraagWelke saxofoon klinkt het laagst?

    oplossingde baritonsax; de sopraan klinkt het hoogst

    JAZZSTORY

    altsax

    tenorsax

    baritonsax

    sopraansax

    Bekende saxofonisten zijn o Charlie Yardbird Parker (hij kreeg de bijnaam bird omdat hij ooit voor een optreden een kip had doodgere-den en die na het concert heeft laten klaarmaken in de keuken), Ornette Coleman, John Coltrane.

    vraagWelke instrumenten linken jullie nog aan jazz?

    oplossingpiano, gitaar, sax, trompet, drum, bas, stem, viool, klarinet, trombone, marimba, slag-werk, fluit, zelfs orgel

    De eerste geluidsopname van jazz hebben we te danken aan de Original Dixieland Jass Band (let op de spell-ing). Zij namen in 1916 het eerste jazznummer op. Het racisme was toen nog heel aanwezig in Amerika waardoor die eerste opnames door uitsluitend blanke muzikanten ingespeeld werden.

    7

  • l O u i S A R m S T R O n g

    Louis Armstrong noemt men wel eens de vader van de jazz. Hij was echter veel meer dan een virtuoos trompettist: hij was een charmante en grappige bandlei-der die zeer geliefd was bij Afro-amerikanen, zelfs bij blanken! Daarnaast was hij ook nog eens de eerste belangrijke jazzzanger! Hij heeft er voor gezorgd dat jazz populair werd bij het grote publiek. Door zijn on-welvoeglijk gedrag werd Armstrong naar het internaat gestuurd. De schoolband was de reden waarom Louis het niet erg vond om op internaat te gaan.

    opdrachtLuister en kijk maar naar het filmpje: Bing Crosby Louis Armstrong Now you has Jazz http://www.youtube.com/jeugdenmuziekvzw

    De trompet is een blaasinstrument van de familie der koperblazers. Het geluid ontstaat door de lippen die tegen het mondstuk te plaatsen en met de adem in trill-ing te brengen. Men blaast dus op koper en niet op een riet zoals de saxofoon.De trompet klinkt vrij hoog en heeft een helder en doordringende toon. De buis is voorzien van drie ventielen die de buislengte langer of korter maken en zo de toonhoogte bepalen. De trompet eindigt in een trechtervormige beker, net zoals bij de meeste koperen blaasinstrumenten.

    vraagKan je de volgende termen op de foto plaat-sen? ventielen, beker, mondstuk

    De trompet gebruikt men in verschillende muziekgen-res: in de klassieke muziek, in de lichte muziek, in de jazz, zowel in bigbands als in kleinere formaties en in de popmuziek. Bekende voorbeelden uit de jazz zijn Miles Davis, Chet Baker en Louis Armstrong. Ook in harmonien en fanfares spelen trompettisten mee.

    Maar Louis Armstrong was niet enkel bekend om zijn trompetgeschal. Hij was ook een van de eerste jazz-zangers! Hij wou met zijn stem een trompetsolo nadoen en zo is het scatten ontstaan.

    JAZZSTORY

    vraag

    Waarvoor dient d

    e witte

    zakdoek denk je?