Drukke kleuters v2

download Drukke kleuters v2

of 28

  • date post

    11-Jul-2015
  • Category

    Documents

  • view

    173
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Drukke kleuters v2

PowerPoint-presentatie

Hebben alle drukke kleuters ADHD?Marijke VermeulenDruk gedrag en ADHD:De link is vaak snel gelegd.Is dit terecht? Of moeten we daar toch wel voorzichtig mee zijn? Wat maakt dat we de link niet altijd kunnen of moeten leggen?En wanneer zouden we het juist wel doen?

1Drukke kleuters, druk gedragWie zijn ze? Wat doen ze?We hebben het hier al de hele tijd over druk kleuters, druk gedrag: maar wat verstaan we daar eigenlijk onder?

Wie zijn ze? Wat doen ze? Wat drijft hen? concreet bevragen en opschrijven

2Drukke kleutersBreed begripWe denken aan HyperactiefOnaandachtigImpulsiefMaar ook moeilijk dwars gedrag

Je merkt het al: de term druk is een term die vele ladingen dekt en roept heel wat uiteenlopende associaties op bij ouders/ opvoeders. En niet altijd wordt hetzelfde bedoeld. Het is EEN BREED BEGRIP, een containerbegrip.

Wat voor de ene druk is, is dat voor de andere niet: mensen verschillen daarin. De ene ouder vindt sneller iets druk dan de andere.

Soms beschrijven ouders een kleuter die beantwoordt aan alle bovengenoemde kenmerken. Andere ouders geven aan dat hun kind vooral heel beweeglijk is en niet lijkt te luisteren, of dat hij vooral impulsief is, maar niet altijd hevig. Nog een andere zegt dat zijn kind op alles nee! antwoordt en absoluut niet van plan te doen wat van hem gevraagd wordt.Niet alleen de kenmerken, maar ook de mate waarin druk gedrag zich voordoet, kan verschillend zijn: sommige kleuters zijn af en toe en in sommige situaties druk, anderen lijken het altijd te zijn! Ouders verzuchten dat ze geen tijd hebben om op adem te komen: van s morgens vroeg (en dat kan soms hl vroeg zijn) tot s avonds laat, voortdurend is hun kleuter in de weer.Vaak zie je een geheel van gedragingen dat uiteenvalt in verschillende kenmerken, zoals hierboven beschreven. Niet toevallig zijn het de kenmerken hyperactiviteit, impulsiviteit en aandachtsproblemen waarop de diagnose ADHD is gebaseerd. Vandaar dat druk gedrag ook vaak wordt geassocieerd met ADHD, terwijl het dat niet altijd hoeft te zijn. Slechts een beperkt aantal kinderen met druk en overbeweeglijk gedrag heeft ADHD! Hier komen we verder nog op terug.Moeilijk, dwars gedrag wordt ook vaak als druk gedrag ervaren. Maar laat ons duidelijk zijn dit is geen kenmerk van ADHD! Het kan er wel mee samengaan.

3Je wordt als ouder/opvoeder voortdurend op de proef gesteld.Je maakt je zorgen over de ontwikkeling van de kleuter.Druk gedragWat we verstaan onder druk gedrag kan heel uiteenlopend zijn.

Wat de verschillende gedragingen GEMEEN hebben,

is dat het gaat om gedrag dat je als ouder/als opvoeder voortdurend op de proef stelt. Het gaat om gedrag dat voor botsingen/conflicten zorgt.

Bovendien maak je je ook zorgen over de verdere ontwikkeling van je kleuter: want door dat drukke gedrag merk je dat je kleuter misschien niet tot bepaalde ontwikkelingstaken toe komt.

Het zijn vooral de conflicten die het soms zo moeilijk maken om met dat druk gedrag om te gaan. Je moet voortdurend ingrijpen, voortdurend gedrag bijsturen. Ouders getuigen soms echt dat ze op zijn.

Waar ik nu met jullie wil bij stil staan: hoe het komt dat er bij sommige kinderen zo snel en zo veel botsingen/conflicten ontstaan en bij anderen dan weer niet.

4De opvoedkist (Annette Kast, 2006)Alles wat voor kinderen belangrijk is, kun je in twee kisten laden:

De ik-wil-kistDe ik-moet-kistHoe ontstaan maw conflicten in de opvoeding? Daarvoor wil ik het beeld gebruiken van de opvoedkisten (een beeld dat beschreven wordt door Annette Kast, een psychologe en gedragstherapeute):

Alles wat voor kinderen belangrijk is, alles wat ze nodig hebben, kan je in twee grote kisten laden, de ik-wil-kist en de ik-moet-kist.

5De ik-wil-kistLegpuzzels makenKnutselenGevaarlijke dingen doenHet voor het zeggen hebben

UITLEG HIERROND, VOORBEELDEN GEVEN EN VOORBEELDEN VRAGENAlle kinderen zijn dol op de ik-wil-kist. In de ik-wil-kist past alles wat ze geweldig vinden en wat ze graag willen hebben. En alles wat kinderen graag doen of zouden willen doen, past er ook in. Ze zouden het liefste de hele dag in die kist zitten. Alles doen en alles krijgen wat je wilt dat is je reinste luilekkerland.

Bij elk kind ziet die kist er anders uit: Julia (5): knuffelhaasje, vriendinnetjes, de kleuterschool, haar fiets, heel veel snoep, laat opblijven, tv kijken, met mama spelen, legpuzzels makenRne (6): is dol op alles wat met techniek te maken heeft. In de kist zit papas complete gereedschapskist en veel dingen die hij uit elkaar heeft gehaald of in elkaar wil zetten. Maar ook voetballen hoort in de kist, net als alles wat met beweging te maken heeft.Danil (3): vol gevaarlijke dieren als tyrannosaurus rex en vol wapens en laserzwaarden, en een heleboel scheldwoorden, opgestoken middelvinger, stoeipartijen.Paul (3.5): heeft maar n ding in zijn kist zitten: ik wil het voor het zeggen hebben Er is niets wat hij altijd graag doet en bijna niets wat hij nooit graag doet. De hoofdzaak is dat hij en niemand anders bepaalt wat er wanneer en hoe lang door wie wordt gedaan. Alles wat Paul zelf mag bepalen, gaat prima. Dan is hij lief, goed gehumeurd, een gelukkig kind.

ALLES WAT LEUK IS EN WAAR JE LOL IN HEBT: wat er ook in de ik-wil-kist zit, zolang de kinderen zich in de kist bevinden, voelen ze zich lekker. Ook ouders vinden die kist dikwijls leuk. Per slot van rekening genieten ze ervan wanneer hun kind plezier in een bepaalde bezigheid heeft of wanneer hij ergens goed in is. Vaak zitten ze zelfs samen met hun kind in de kist: nl. wanneer ze samen met hun kind iets doen waar ze beiden plezier aan beleven.

6

De ik-moet-kist

OpruimenGaan slapenBlijven zittenLuisteren

UITLEG HIERROND, VOORBEELDEN GEVEN EN VOORBEELDEN VRAGEN

De ik-moet-kist: alles wat noodzakelijk, maar vervelend is en wat je niet echt graag doet.

Op een bepaald moment is het afgelopen met spelen en pret maken misschien omdat het kind naar bed of naar school moet of omdat het etenstijd is.Dan moet het kind uit de ik-wil-kist.En sommige kinderen moeten juist heel vaak uit die ik-wil-kist gehaald worden: omdat hun ouders vinden dat er veel in zit wat niet zo geweldig is. Denken we maar aan Danil en Paul.

7Ontstaan van conflictenLegpuzzels makenKnutselenGevaarlijke dingen doenHet voor het zeggen hebben

Opruimen Gaan slapen Blijven zitten Luisteren Conflicten kunnen ontstaan wanneer kinderen van de ik-wil-kist naar de ik-moet-kist moeten. Passen we dat toe op de kinderen die we gezien hebben, dan krijgen we bovenstaande opdrachten.

Kijken we naar Julia en Ren: ze maken zich niet zo gauw druk. Ze komen idd. wanneer ze geroepen worden. Ze blijven onder het eten uit eigen beweging in hun stoel zitten en ze gaan braaf naar bed. Natuurlijk zijn ze ook weleens kwaad, af en toe huilen ze ook tranen met tuiten. Maar een echte onweersbui komt bij Julia en Ren zelden voor en het si ook zo weer over. Dat tweetal heeft niet veel moeite met de ik-moet-kist.

Bij Danil zit het heel anders. Hij kan gewoon niet blijven zitten. Niet in de kring op de kleuterschool, niet thuis onder het eten en zelfs niet voor de televisie. blijf zitten, dat is voor Danil duidelijk de ik-moet-kist.

Paul vindt bevelen en instructies stom. Meestal reageert hij helemaal niet of doet hij juist het tegenovergestelde van wat hem gezegd wordt. Wanneer zijn ouders hun zoon met klem de ik-moet-kist insturen, stribbelt hij uit alle macht tegen.

8Ontstaan van conflictenGedragen wordenHet voor het zeggen hebbenAangekleed wordenSchreeuwenZelf lopenVriendelijk praten

Mezelf aankledenKalmeren

9Verschillen tussen kinderenSommige kinderen blijven langer in het conflict staan.Kwestie van temperament of verschil van remblokjes.

Kinderen kunnen daar heel verschillend op reageren.

Sommige kinderen zijn heel meegaand, gemakkelijk, kunnen zonder grote problemen hun gedrag sturen. Ze hebben maw een groot zelfregulatievermogen.

Andere kinderen hebben problemen met hun rem. Zonder vaart te minderen is zelfbeheersing niet mogelijk!

Dit kan je toepassen op alle aspecten van druk gedrag.Motoriek: er zijn kinderen die bij wijze van spreken voortdurend met een ingetrapte gaspedaal rondlopen. Ze hebben een sterke bewegingsdrang die ze nauwelijks kunnen onderdrukken omdat hun rem niet zo best werkt.

Impulsiviteit: deze kinderen gaan bij het minste geringste door het lint, hebben driftbuien als een tweejarige, willen met alle geweld hun zin doordrijven en daarmee iedereen tegen de haren in te strijken. Als hun rem zou werken, zouden de kinderen in veel situaties eerst eens stoppen en even bij zichzelf ten rade gaan: wat is hier nu aan de hand? Heb ik dit al eens eerder meegemaakt? Wat kan ik nu maar beter niet doen? Hoe zou het deze keer wel lukken?

Aandacht: om je aandacht te richten moet je innerlijke rem heel goed werken. Dat gaat goed zolang je in de ik-wil-kist zit en die dingen kan doen die je graag doet. Moeilijker is dat voor de dingen uit de ik-moet-kist.

Dwarse, tegendraadse gedrag: kinderen met een heftig temperament, die zichzelf niet remmen in hun emoties.

10Wat kan al helpen?Als je je kind hierin herkent: accepteer hem dan zoals hij is (met zijn eigen rem).Probeer ook de goeie kanten te (her)ontdekken.

Je kind aanvaarden zoals hij is, kan al maken dat er rust komt bij jezelf, wat dan weer rust breng in je aanpak. Is n van de zaken die ouders aanbrengen na een oudertraining, nl. dat ze in hun aanpak zijn gaan beseffen dat de manier waarop zij reageren op hun kind een belangrijke factor is om het drukke gedrag al dan niet te laten escaleren.

Accepteren maakt ook dat je niet kost wat kost je kind wil veranderen. Dat je niet overal de strijd