DEVONİYEN - abs.cu.edu.tr 202/851440588_6a_an_devoniyen.pdfKZ'E7 D>Z/ COELENTERATA BRACHIOPODA...

of 28 /28
DEVONİYEN http://palaeos.com/paleozoic/devonian/devonian.htm Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü

Embed Size (px)

Transcript of DEVONİYEN - abs.cu.edu.tr 202/851440588_6a_an_devoniyen.pdfKZ'E7 D>Z/ COELENTERATA BRACHIOPODA...

  • DEVONİYEN

    http://palaeos.com/paleozoic/devonian/devonian.htm

    Prof.Dr. Atike NAZİK

    Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü

  • (299-252 yıl) PERMİYEN

    (359-299

    milyon yıl) KARBONİFER

    (419-359

    milyon yıl) DEVONİYEN

    (443-419

    milyon yıl) SİLURİYEN

    (485-443

    milyon yıl) ORDOVİSİYEN

    (541-485

    milyon yıl) KAMBRİYEN

    P

    A

    L

    E

    O

    Z

    O

    Y

    İ

    K

  • Devoniyen istifi ilk kez

    İngiltere’de incelenmiş ve

    adını Devon bölgesinden

    almıştır.

    Devoniyen istifinin katlara

    ayrılması ise Ren Masifi,

    Hartz Dağları ve

    Ardenler’de yapılmıştır.

    DEVONİYEN ( 419 – 359.2 my)

  • SİSTEM / DEVİR SERİ / DEVRE KAT / ÇAĞ

    Devoniyen

    Üst / Geç Fameniyen (Belçika, Famenne şehri)

    Frasniyen

    (Belçika’da Frasnes şehri)

    Orta / Orta

    Jivesiyen

    (K Fransa, Arden bölgesi,

    Givet )

    Eyfeliyen

    (Eyfel Tepesi, B Almanya)

    Alt /

    Erken

    Emsiyen

    (Ems Nehri, B Almanya)

    Pragiyen

    (Çek)

    Lohkoviyen

    (Çek)

  • SİSTEM SERİ KAT FOSİLLER

    D

    E

    V

    O

    N

    İ

    Y

    E

    N

    359 my

    Üst Devoniyen

    382 my

    Fameniyen Conodont (Palmatolepis triangularis)

    Frasniyen Conodont (Ancyrodella rotundiloba).

    Orta

    Devoniyen

    393 my

    Givesiyen Conodont (Icriodus obliguimarginatus)

    Eyfeliyen Conodont (Polygnathus costatus partitus).

    Alt

    Devoniyen

    419 my

    Emsiyen Goniatit Mimagoniatites zorgensis

    Pragiyen/Sijeniyen Conodont Eognathodus sulcatus sulcatus

    Lohkoviyen/Gediniyen Graptolit Monograptus uniformis

  • DEVONİYEN’DE ÖNEMLİ FOSİLLER

    DEVONİYENİN TİPİK

    ORGANİZMALARI COELENTERATA BRACHIOPODA PELECYPODA GASTROPODA CEPHALOPODA ARTHROPODA BALIKLAR

    Prolobites delphinus

    Oxyclymenia undulata

    Tornoceras simplex

    Beloceras multilobatum

    Bactrites schlotheimi

    Manticoceras intumenscens

    Paraspirifer (Spirifer) cultrijugatus

    Theodossia anossofi

    Cyrtiopsis intermedia

    Stringocephalus burtini

    Uncites gryphus

    Orthothetina umbraculum

    Orthis monnieri Homalonotus rhenanus

    Stropheodonta sedgwicki Homalonotus armatus

    Pentamerus sieberi Homolonotus crassicauda

    Chonetes plebeja Phacops potieri

    Acrospirifer (Spirifer) primaevus Asteropyge kochi

    Eurysprifer (Spirifer) paradoxus Asteropyge rotundifrons

    Agoniatites fidelis

    Osteolepis macrolepidotus

    Coccosteus decipiens

    Cephalaspis lyelli

    Pteraspis rostrata

    Dipterus valenciennesi

    Agoniatites inconstans

    Bactrites carinatus

    Phacops latifrons

    Phacops schlotheimi

    Grammysia ovata

    Grammysia hamiltonensis

    Pterinea lineata

    Soleniscus subcostatus

    Pleurotomaria delphinuloides

    Murchisonia binodosa

    PRAGİYEN

    LOHKOVİYEN

    Pleurodictyum problematicum

    Favosites goldfussi

    JİVESİYEN

    EYFELiYEN

    Athyris concentrica

    EMSİYEN

    Holoptychius nobilissimus

    Calceola sandalina

    Hexagonaria hexagonum

    Lithophyllum vesiculosum

    Megalodon cucullatus

    Anarcestes subnautilus

    Anarcestes lateseptatus

    Cryphaeus lacinatus

    Proetus cuvieri

    FAMENiYEN

    FRASNİYEN

    Trimerocephalus anophthalmus

    Rhynchonella cuboides

    Cyrtospirifer (Spirifer) verneuilli

    Myalina ornata

    Cardiola concentrica

  • Balıklar Çağı: Çenesiz ve çeneli balıklar çeşitlendi, ilk

    köpekbalıkları ve ilk kemikli balıklar

    Omurgalıların karaya çıkması: İlk iki yaşamlılar (Kurbağalar)

    İlk ağaç ve ormanların ortaya çıkması

    Tohumlu bitkilerin ortaya çıkması

    Ammonitlerin ortaya çıkması

    DEVONİYEN’DE ÖNEMLİ OLAYLAR

  • İlk ammonit

    İlk böcek

    Çenesiz balıklarda yayılma

    İlk kurbağa

    İlk tohumlu bitkiler

    SİLÜRİYEN ve DEVONİYEN’de ÖNEMLİ OLAYLAR

  • M&W, Fig. 21.12

    • Paleozoyik’teki ikinci büyük toplu yok oluş Devoniyen’ dedir.

    Peryodların simgesi altta verilmiştir.

  • http://www.elasmo-research.org/education/evolution/earliest.htm

    http://www.google.com.tr/url?sa=i&rct=j&q=devonian&source=images&cd=&cad=rja&docid=9_eISC6Kp733iM&tbnid=jJgHBTmcLe-e7M:&ved=0CAUQjRw&url=http%3A%2F%2Fwww.elasmo-research.org%2Feducation%2Fevolution%2Fearliest.htm&ei=hERIUbOUCMjYsga76oHACw&bvm=bv.43828540,d.bGE&psig=AFQjCNGm4Lp8VrAAMkXXq_adGod9sIzm2g&ust=1363776620209092

  • Alt Kırmızı renkli kumtaşları:

    İskoçya’da Rhynie Çörtleri

    Rhynia, ince kesit görüntüsü

    DEVONİYEN BİTKİ FOSİLLERİ

  • Hyenia,

    Orta Devoniyen

    DEVONİYEN BİTKİ FOSİLLERİ

    http://en.wikipedia.org/wiki/File:Psilophyt

    on_Forbesii_Reconstruction.gif

    Psilophyton , Emsian /Erken Devoniyen

    (408 to 393 my) yaşlı kayaçlarda

    bulunur.

    http://upload.wikimedia.org/wikip

    edia/commons/e/e5/Psilophyton

    _dawsonii.JPG

    http://en.wikipedia.org/wiki/File:Psilophyton_Forbesii_Reconstruction.gif

  • Archaeopteris , ilk

    gymnosperm’lerdendir

    (Conifer).

    Modern ağaçların ilk

    temsilcisidir.

    Geç Devoniyen

    1.8 metre’den daha büyüktür

    (Öramerika (Kuzey Amerika,

    ve Batı Avrupa),

    Gondwana (Afrika, Antartika,

    Avustralya ve Güney

    Amerika),

    Çin ve Sibirya,

    Rusya, Donentz Baseni ve

    Ukrayna.

    DEVONİYEN BİTKİ FOSİLLERİ

    http://www.ucmp.berkeley.edu/seedplants/

    archaeopteris.gif

    http://www.dinofan.com/dfanimals/LifeForm_Detail_Images.aspx?SBID=1215

  • DEVONİYEN BALIK FOSİLLERİ Pteraspis

    Cephalaspis, Erken Devoniyen, Çin

    Dipterus

    vallenciennesi, Orta

    Devoniyen,

    Achanarras,

    İskoçya

    Bothriolepis,

    Geç Devoniyen,

    ORS (Eski

    Kırmızı

    Kumtaşları) ve

    Avustralya

  • DEVONİYEN BÖCEK/INSECT FOSİLİ

    İlk kanatsız böcek fosili Rusya’da ve diğer Asya alanlarında

    Devoniyen’de bulunmuştur.

    1926 yılında, böceklerden Rhyniella praecursor, Alt Devoniyen

    Çörtlerinde, Rhynie (Nature 291, 317 , 28 May 1981;

    doi:10.1038/291317a0 ).

  • http://www.nature.com/nature/journal/v488/n7409/images_article/488034a-f1.2.jpg

  • DEVONİYEN’DE İLK AMPHIBIAN/KURBAĞA

    Bu ilk iki yaşayışlılardan biri Ichthyostega'dır. İlk fosili 1930'larda

    bulunan Ichthyostega'nın, bir metre civarında boyu, dört bacağı ve

    ancak suda kullanılabilecek balık benzeri bir kuyruğu vardı.

  • Acanthostega gunneri 1933 yılında Grönland’ın

    doğusunda Fameniyen (Üst Devoniyen, 360 my)

    çökellerinde bulunmuştur.

  • Nisan 2006: Tiktaalik roseae

    Kanada’nın kuzeyinde

    bulunmuştur.

    Bu organizma, pectoral

    fin/yüzgeçten (Devoniyen

    balıkları) limbs/kol ve bacak

    gibi kullanılan eklemlere sahip

    karada yürüyen dört bacaklılar

    arasında (tetrapod) geçiş

    formudur.

  • //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/db/Fishapods.jpg

  • http://terrymckeepaleoart.info/tam80.jpg

    Scyphocrinites bir crinoid cinsidir. Geç

    Silüriyen - Erken Devoniyen’de yaşamıştır.

    Fosil olarak, Asya, Kuzey Amerika, Afrika ve

    Avrupa’da bilinmektedir. Türkiye’de Doğu

    Toroslarda (Kayseri-Sarız) bölgesi bilinen tek

    lokalitedir.

    Scyphocrinites, lobolith’e sahiptir. Hayvan

    askıda suda yaşamaktadır.

    http://www.lifebeforethedinosaurs.com/2011/10/scyphocrinites.html

    Halevik, Kayseri Sarız, Silür/Devon geçişi

    http://terrymckeepaleoart.info/tam80.jpghttp://terrymckeepaleoart.info/tam80.jpghttp://terrymckeepaleoart.info/tam80.jpghttp://terrymckeepaleoart.info/tam80.jpghttp://terrymckeepaleoart.info/tam80.jpghttp://terrymckeepaleoart.info/tam80.jpghttp://terrymckeepaleoart.info/tam80.jpghttp://terrymckeepaleoart.info/tam80.jpg

  • Ammonoidea

    Pinacites

    (late Eifelian)

    Agoniatites

    (Early Eifelian)

    Anarcestes

    (late Emsian to

    early Eifelian)

    http://palaeos.com/paleozoic/devonian/eifelian.htm

    8th I nternat ional Symposium, Cephalopods – Present and Past (Dijon – France

    2010), 57

  • Erken Devoniyen’de Yeryüzü Devoniyen

    döneminde, Kuzey

    Amerika, Grönland

    ve Avrupa kuzey

    yarımkürede bir

    karakütlesi olarak

    bulunuyordu ve

    Lavrusya(Laurussia)

    veya Öramerika

    (Euramerica)

    deniliyordu.

    Bu kıta Lavrensiya (K

    Amerika, Grönland,

    KB İrlanda, İskoçya,

    Çukotka Yarımadası,

    KD Rusya) ve

    Baltık (Kuzey Avrupa

    ve İskandinavya)

    kıtalarının

    çarpışmalarıyla

    oluşmuştur.

    Gondwana (Güney Amerika, Hindistan, Avustralya,

    Antartika ve Afrika) güney yarım küredeki kıtayı

    oluşturuyordu.

  • Lavrusya (Laurussia) veya Öramerika (Euramerica)

    http://www.trilobites.info/trilopaleogeo.htm

  • Cocks & Torsvik 2006: 90

  • Eski Kırmızı renkli kumtaşları (ORS)

  • Eski Kırmızı renkli kumtaşları (ORS)

    Eski Kırmızı Renkli Kumtaşları, Baltık ve Lavrensiya kıtalarının

    çarpışmaları sonucu olmuştur.

    Bu sütur boyunca Kaledoniyen Dağları yer alır.

    http://en.wikipedia.org/wiki/Euramerica

  • http://etc.usf.edu/clipart/galleries/animals/brachiopods.php

    www.fusunalkaya.net

    http://web.njcu.edu/sites/faculty/dfreile/content/geos_241_historical_geolo

    gy.asp

    http://www.devoniantimes.org/who/images/F-arch-halliana.jpg

    http://csmres.jmu.edu/geollab/vageol/vahist/index.html

    sjsugeology.org/jpetsche/powerpoint/Petsche_geo7_PALEOZOIC.ppt

    http://www.britannica.com/EBchecked/topic/160322/Devonian-

    Period/258062/Economic-significance-of-Devonian-deposits

    http://palaeos.com/paleozoic/devonian/devonian.htm

    Earth and Life Through Time, Steven M. Stanley, W.H. Freeman Company.

    Engin Meriç, 1982. Tarihsel Jeoloji, Selçuk Üniv. Fen Fakültesi Yayınları,

    No:4, 208 s.

    Nurdan İnan, Kemal Taslı, 2006, Tarihsel Jeoloji, Mersin Üniv. Yayınları,

    No: 15, 107s.

    www2.semo.edu/geoscience/ui373/ui373handouts2.ppt

    http://www.scotese.com/climate.htm

    YARARLANILAN KAYNAKLAR

    http://etc.usf.edu/clipart/galleries/animals/brachiopods.phphttp://www.fusunalkaya.net/http://web.njcu.edu/sites/faculty/dfreile/content/geos_241_historical_geology.asphttp://web.njcu.edu/sites/faculty/dfreile/content/geos_241_historical_geology.asphttp://www.devoniantimes.org/who/images/F-arch-halliana.jpghttp://www.devoniantimes.org/who/images/F-arch-halliana.jpghttp://www.devoniantimes.org/who/images/F-arch-halliana.jpghttp://www.devoniantimes.org/who/images/F-arch-halliana.jpghttp://www.devoniantimes.org/who/images/F-arch-halliana.jpghttp://csmres.jmu.edu/geollab/vageol/vahist/index.htmlhttp://www.britannica.com/EBchecked/topic/160322/Devonian-Period/258062/Economic-significance-of-Devonian-depositshttp://www.britannica.com/EBchecked/topic/160322/Devonian-Period/258062/Economic-significance-of-Devonian-depositshttp://www.britannica.com/EBchecked/topic/160322/Devonian-Period/258062/Economic-significance-of-Devonian-depositshttp://www.britannica.com/EBchecked/topic/160322/Devonian-Period/258062/Economic-significance-of-Devonian-depositshttp://www.britannica.com/EBchecked/topic/160322/Devonian-Period/258062/Economic-significance-of-Devonian-depositshttp://www.britannica.com/EBchecked/topic/160322/Devonian-Period/258062/Economic-significance-of-Devonian-depositshttp://www.britannica.com/EBchecked/topic/160322/Devonian-Period/258062/Economic-significance-of-Devonian-depositshttp://www.britannica.com/EBchecked/topic/160322/Devonian-Period/258062/Economic-significance-of-Devonian-depositshttp://www.britannica.com/EBchecked/topic/160322/Devonian-Period/258062/Economic-significance-of-Devonian-depositshttp://www.britannica.com/EBchecked/topic/160322/Devonian-Period/258062/Economic-significance-of-Devonian-depositshttp://www.britannica.com/EBchecked/topic/160322/Devonian-Period/258062/Economic-significance-of-Devonian-deposits