De maatschappelijke impact van crisis BT thema ochtend 31 maart 2010 WWW.VANDESANDEINLEZINGEN.NL.

download De maatschappelijke impact van crisis BT thema ochtend 31 maart 2010 WWW.VANDESANDEINLEZINGEN.NL.

of 38

  • date post

    14-Jun-2015
  • Category

    Documents

  • view

    212
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of De maatschappelijke impact van crisis BT thema ochtend 31 maart 2010 WWW.VANDESANDEINLEZINGEN.NL.

  • Dia 1
  • Dia 2
  • De maatschappelijke impact van crisis BT thema ochtend 31 maart 2010 WWW.VANDESANDEINLEZINGEN.NL
  • Dia 3
  • OPBOUW CRISIS & DE MENS CRISIS & MAATSCHAPPIJ WAARHEID & COMMUNICATIE CONCLUSIES
  • Dia 4
  • WE BEGINNEN MET EEN OEFENING Dit zijn zinnen uit een folder over crisisbeheersing. GEEF KRITIEK DE MAATSCHAPPELIJKE BEELDVORMING VORMT DE CONTEXT WAARBINNEN EEN INCIDENT PLAATSVINDT ALS DE ONRUST EN ONLUSTGEVOELENS NIET TIJDIG WORDEN OMGEBOGEN LIGT EEN BESTUURLIJKE CRISIS IN HET VERSCHIET IN HAAR ROL ALS BEHANDELAAR MOET DE OVERHEID OPTREDEN MAAR TEGELIJKERTIJD GEDOGEN
  • Dia 5
  • Deel 1 CRISIS & DE MENS Waarom er in een crisis byzondere dingen gebeuren en Welke dat zijn
  • Dia 6
  • Onderzoek naar menselijk gedrag bij rampen NIBRA (2005) Zelfredzaamheid en fysieke veiligheid van burgers [geeft goed overzicht] Gwynn & Galea (2002) slecht 5% van gedrag bij evacuatie is irrationeel. Zie ook Wood (1990) Proulx & Sime (1991) relevante factoren bij ontruimingen Drabek, Thomas (1986) Human System Responses to Disaster: An Inventory of Sociological Findings. London. Springer-Verlag Boek dat zeer veel onderzoek over rampen etc., op zeer heldere wijze samenvat Weil, (1973) : 1. Crowd panic, that is, headlong and terror-stricken flight, is a very rare occurrence in disasters. 2. Looting is a relatively minor problem in most disasters. 3. There are very few instances of a breakdown in moral codes. 4. Populations which have been struck by a disaster are not a dazed, helpless crowd. 5. Disaster victims are seldom reduced to the level of thinking only of their personal survival. 6. Disaster-stricken people generally do not exhibit outbursts of hysteria, screaming and weeping. 7. Emotional and physical reactions are fairly widespread following a disaster, but they tend to be temporary. 8. There is no clear evidence that disasters produce an increase in neurosis, psychosis and other mental illnesses. However, prolonged stresses may produce or evoke psychological disturbances, especially in predisposed individuals. 9. Children generally do not cause special problems, especially if they are not separated from their parents
  • Dia 7
  • Wat is een crisis? Crisis is niet dat er veel kapot gaat, mensenlevens verloren gaan, wetten en normen in het gedrang dreigen te komen, mensen vluchten, et cetera. Dat is gewoon: WERK Crisis is dat het besturende systeem het niet meer aan kan, overzicht verliest en de moed opgeeft. Crisis heeft dus met bestuur te maken, niet met gebeurtenissen Wonderlijk is: Achteraf is er altijd wel te bedenken hoe er gereageerd had moeten worden Dan moet het vooraf ook lukken!
  • Dia 8
  • Gevolgen van crisis Omdat onze maatschappij in hoge mate georganiseerd is, is ze zeer gevoelig voor crisis Alles hangt met alles samen Er zijn nog maar enkele grootschalig bruikbare energiebronnen (electriciteit, gas, olieproducten, een beetje hout) Er zitten nog maar weinig overbodigheden in, dus ook weinig speelruimte. [die zit in: redundantie, voorraden, veel personeel, lage productiviteit] We zijn in vergaande mate gespecialiseerd Hierdoor zijn de moderne mensen minder flexibel wat het overleven betreft. (Een leven zonder GSM, TV, plastic, autos, Albert Heyn, etc. is ondenkbaar) Weinigen zijn nog op de hoogte van natuurtechniek
  • Dia 9
  • Subsystemen Een Crisis van enige omvang treft: Logistiek (vrachtwagens, treinverkeer, priv-vervoer, havens, overslag, pijpleidingen) Energievoorziening (electriciteit, gas, tankstations, batterijen) Gezondheidszorg (dokters, paramedici, zieken- en verpleeg- huizen, bejaardenzorg, kinderzorg) Communicatie (telefoon, internet, andere systemen) Semi-publieke instellingen (vliegvelden, stations, kantoren, ministeries, justitile instellingen) Financile en verzekeringsinstellingen Overheid (landelijk, provinciaal, plaatselijk) En zeker ook: Het crisismanagement systeem zelf
  • Dia 10
  • EEN CRISIS IS MENSENWERK CRISES HANGEN NAUW SAMEN MET BETROKKENHEID VAN MENSEN DIT ZOWEL VAN DE MENSEN DIE HET SOCIALE SYSTEEM VORMEN, ALS VAN DE MENSEN DIE HET CRISISBEHEERSINGS SYSTEEM VORMEN CRISES WORDEN IN STAND GEHOUDEN DOOR MENSEN DIT ZOWEL DOOR DE MENSEN DIE HET SOCIALE SYSTEEM VORMEN, ALS DOOR DE MENSEN DIE HET CRISISBEHEERSINGS SYSTEEM VORMEN CRISES WORDEN OPGELOST DOOR MENSEN DIT ZOWEL DOOR DE MENSEN DIE HET SOCIALE SYSTEEM VORMEN, ALS DOOR DE MENSEN DIE HET CRISISBEHEERSINGS SYSTEEM VORMEN Lessen uit de psychologie zijn daarom niet onbelangrijk
  • Dia 11
  • 2006 JP van de Sande RuG De mens reist langs twee sporen NATUUR Voortplanting Kinderzorg Erbij horen Verkennen Status Agressie Communicatie Eten/Drinken Voorraad maken Territorium maken Jagen Bouwen Ruilen Lichaamsverzorging Uitrusten Migratie Spel CULTUUR RELATIES EN OPVOEDING MANIEREN VAN SAMENLEVEN (bv. Organisatietypen of Stad vs platteland) IDEALEN, WAARDEN, WAARDERINGEN HELDEN, VERHALEN, SPROOKJES REGERING, POLITIEK SYSTEEM, RECHTSPRAAK REGELS, NORMEN, GEWOONTES, FOLKLORE WETENSCHAP, GODSDIENST, FILOSOFIE OORLOGVOERING, VESTINGBOUW TAAL, POZIE, ROMANS ETEN, DRINKEN, GENIETEN, FESTIVALS TECHNIEK, GENEESMIDDELEN, APPARATEN, WAPENS KUNST, GEBOUWEN, SIERADEN HANDEL, BANKWEZEN KLEDING, COSMETICA, BADEN VERHOUDINGEN MET ANDERE GROEPEN MENSEN, VACANTIE SPELLETJES,SCHAKEN, GAMING, SPORT
  • Dia 12
  • Een crisis is een systeem Een systeem is een organisatie met sturing en producten Kenmerkend voor systemen is dat ze bij uitstek gehoorzamen aan de wet van Murphy Deze luidt: als er iets vout kan gaan, gebeurdt dat ook We moeten dus streven naar systemen waarin niets fout kan gaan. Dat gaat zeker niet lukken door grote, ingewikkelde en strakke organisaties te creren Een eenvoudige oplossing zou zijn om niets te verwachten en geen doelen of beleid te hebben Dit lijkt nogal onrealistisch. We moeten dus de capaciteit om fouten op te vangen maximaliseren, zonder verwachtingen, doelen en beleid af te schaffen: Flexibiliteit ofwel resilience Resilience wordt sterk bevorderd door zelfsturende groepen Zie ook: http://www.cabinetoffice.gov.uk/ukresilience.aspxhttp://www.cabinetoffice.gov.uk/ukresilience.aspx
  • Dia 13
  • CRISISLEIDERSCHAP Crisis: Ernstige verstoring van normale gang van zaken en organisatievormen. Per definitie niet goed voorbereid Gevolg: Nieuwe normen en organisatievormen zijn nodig. Ieder doet wat hem goed dunkt. Dit resulteert meestal in CHAOS. In crisis is richting nodig en elke richting is beter dan geen. In crisis zoeken mensen daarom naar leiderschap: voorwaarde voor EEN richting Leider moet geschikt zijn voor identificatie: Vertrouwen! Als leider als een van ons en dus als sterk, betrouwbaar en eerlijk wordt gezien, is hij effectief tegen geruchten In crisis onmogelijk om snel juiste info te krijgen, daarom wordt informatie van leider die een van ons is, geloofd
  • Dia 14
  • Charismatisch leiderschap. Freuds visie (1921) Basisidee Mens heeft ingeboren sociale mechanismen Deze komen helder tot uiting in de oerhorde Moderne groepen vertonen nog vele kenmerken van oerhorde Uitgangseisen Leider heeft of verwerft bijzondere competenties in woord en daad en fascinatie met idee Leider heeft Narcistische persoonlijkheid Leider heeft voor alle onderschikten persoonlijke belangstelling Leider is minder genteresseerd in omgang met hogeren of gelijken Ontwikkeling Op grond van zijn competenties verwerft leider crediet Leider heeft door Narcisme grote behoefte aan zelfbevestiging Crediet wordt door leider gezien als steun voor narcistische keuze Volgers merken dat hun steun de leider sterker maakt Volgers beginnen zich door libidineuze mechanismen te identificeren met leider Deze identificatie bevestigt narcistische keuze verder Gevolgen: Door identificatie wordt wens leider als eigen wens gevoeld Leider wordt steeds sterker Elke volger heeft idee van persoonlijke band met leider
  • Dia 15
  • Enkele narcisten
  • Dia 16
  • Deel 2 CRISIS & MAATSCHAPPIJ Welke maatschapijvormen er zijn en Hoe die op crisis reageren
  • Dia 17
  • 2006 JP van de Sande RuG De samenleving kent ook twee sporen NATUUR Niets dierlijks is ons vreemd Instincten en emoties Hedonisme Langzame ontwikkeling Samenleving: Gemeinschaft Behoefte aan erbij horen Groepsdoelen Plicht; Eer; Traditie Conservatief; Stabiliteit Religie; Magie Strong ties Specifieke reacties op crisis Sociale steun zoeken/geven Toename cohesie KT:Strijd zoeken met vijand LT:Acceptatie van lot CULTUUR Ratio benvloedt gedrag Normen & Waarden Kosten-Baten analyse Snelle planning Samenleving: Gesellschaft Behoefte aan vrijheid Individualistische doelen Vrijheid; Geld; Vernieuwing Progressief; Schijnverandering Ideologie; Techniek Weak ties Specifieke reacties op crisis Steun professional zoeken Toename isolement KT:Zoeken rationele oplossing LT:Verzet tegen lot
  • Dia 18
  • VRIEND VIJAND ONTKOOMBAAR ONONTKOOMBAAR DOELGERICHT SPEELS Drie dimensies, acht soorten incidenten
  • Dia 19
  • Verschuivende interpretaties Vriend-vijand Overheid kan sterker als vijand gezien worden Dan: versterking cohesiviteit bij anderen Coalities tegen overheid infrequent Speels-Serieus Katjesspel kan serieus conflict worden Serieuze mensen dienen serieus behandeld Ontkoombaar-Onontkoombaar Situatie met speelruimte kan plotseling dwingend worden Hoge dwingendheid: desperate maatregelen of bevriezing
  • Dia 20
  • De wet van Pleuris P = VRM P= pleuris-sterkte V= verwijtbaarheid R= relevantie M= mediageniekheid
  • Dia 21