De maatschappelijke betekenis van filantropie René Bekkers Oratie Vrije Universiteit 25 april 2013...

of 78/78
De maatschappelijke betekenis van filantropie René Bekkers Oratie Vrije Universiteit 25 april 2013 Bestemming - Herkomst - Effecten 1
  • date post

    12-May-2015
  • Category

    Documents

  • view

    213
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of De maatschappelijke betekenis van filantropie René Bekkers Oratie Vrije Universiteit 25 april 2013...

  • Dia 1
  • De maatschappelijke betekenis van filantropie Ren Bekkers Oratie Vrije Universiteit 25 april 2013 Bestemming - Herkomst - Effecten1
  • Dia 2
  • Welke betekenis heeft filantropie? 1.De maatschappelijke bestemming Hoeveel geld en tijd voor welke doelen? 2.De maatschappelijke herkomst Wie geeft meer en waarom? 3.De maatschappelijke effecten Wat doet geven met mensen? Bestemming - Herkomst - Effecten2
  • Dia 3
  • Van beschrijving naar verklaring Voortbouwen op wat we al weten Toonaangevende onderzoeksmethoden Bestemming - Herkomst - Effecten3
  • Dia 4
  • Aantal publicaties per jaar over filantropie in verschillende wetenschappen (empirisch onderzoek naar achtergronden van geefgedrag, 1899-2005) Bestemming - Herkomst - Effecten4
  • Dia 5
  • Moderne filantropen in Nederland Bestemming - Herkomst - Effecten5
  • Dia 6
  • The Giving Pledge Bestemming - Herkomst - Effecten6
  • Dia 7
  • 7
  • Dia 8
  • Wall Street is een vroeg voorbeeld van Nederlandse filantropie. Bestemming - Herkomst - Effecten8
  • Dia 9
  • Stuyvesant called upon the 43 richest residents of New Amsterdam to provide funding to fix up the ailing Fort Amsterdam and to construct a stockade across the island to prevent attacks from the north, while it took New Amsterdam's most oppressed inhabitants -- slave labor from the Dutch West India Company -- to actually build the wall. Russell Shorto The Island at the Center of the World Bestemming - Herkomst - Effecten9
  • Dia 10
  • Het Rijksmuseum (1885) Bestemming - Herkomst - Effecten10
  • Dia 11
  • Het Concertgebouw (1886) Bestemming - Herkomst - Effecten11
  • Dia 12
  • Het Zwanenbroedershuis Bestemming - Herkomst - Effecten12
  • Dia 13
  • Het Geefhuis Bestemming - Herkomst - Effecten13
  • Dia 14
  • De VU is Filantropie Bestemming - Herkomst - Effecten14
  • Dia 15
  • Willem Hovy Willem Hovy (1840-1915), eigenaar van brouwerij De Gekroonde Valk, schonk 25.000 gulden, een kwart van het benodigde startkapitaal voor de Vrije Universiteit. Bestemming - Herkomst - Effecten15
  • Dia 16
  • Bestemming - Herkomst - Effecten16
  • Dia 17
  • Bestemming - Herkomst - Effecten17
  • Dia 18
  • Bestemming - Herkomst - Effecten18
  • Dia 19
  • Bestemming - Herkomst - Effecten19
  • Dia 20
  • Definities van filantropie Philanthropy is voluntary action for the public good. Robert (Bob) Payton (1998) Filantropie staat voor vrijwillige private bijdragen (in de vorm van geld, goederen en tijd) aan publieke doelen met de intentie primair het algemeen belang te bevorderen. Theo Schuyt (2001) Bestemming - Herkomst - Effecten20
  • Dia 21
  • Een gedragsdefinitie Filantropie is de onverplichte overdracht van hulpbronnen die ten goede komen aan een collectief, zonder dat er een tegenprestatie is afgesproken die ten goede komt aan de gever ter waarde van de overgedragen hulpbronnen. Bestemming - Herkomst - Effecten21
  • Dia 22
  • Prosociaal gedrag Formeel: filantropie GeldTijd Informeel: hulpgedrag Sociale steun Mantel- zorg Bestemming - Herkomst - Effecten22
  • Dia 23
  • FilantropieCharitas OorsprongGrieks: Latijn: charitas GerichtheidAlgemeen belangSpecifieke persoon Prosociaal gedrag FormeelInformeel BijvoorbeeldGiften aan goededoelenorganisaties, vrijwilligerswerk Wat te eten voor een dakloze, mantelzorg, sociale steun For the Love of Mankind (Wiepking, 2008) The Gift (Komter, 2003) Bestemming - Herkomst - Effecten23
  • Dia 24
  • Charitas Bestemming - Herkomst - Effecten24
  • Dia 25
  • Bestemming - Herkomst - Effecten25
  • Dia 26
  • 9 x Maatschappelijke Betekenis Niveau BestemmingHerkomstEffecten Macro Meso Micro Bestemming - Herkomst - Effecten26
  • Dia 27
  • 9 x Maatschappelijke Betekenis Niveau Bestemming: aard & omvang Herkomst: oorzaken Effecten: gevolgen Macro: cultuur en land Een zorgzame samenleving Religieuze context, fiscale wetgeving Betrokkenheid, democratie, ongelijkheid? Meso: organisaties Goededoelen- organisaties, vermogensfondsen en nonprofits Fondsenwerving en transparantie Professio- nalisering en samenwerking? Micro: mensenGeefgedrag en vrijwilligerswerk Religie en onderwijs, acht mechanismen Gelukkiger, meer vertrouwen en langer gezond? Bestemming - Herkomst - Effecten27
  • Dia 28
  • 9 x Maatschappelijke Betekenis Niveau Bestemming: aard & omvang Herkomst: oorzaken Effecten: gevolgen Macro: cultuur en land Een zorgzame samenleving Religieuze context, fiscale wetgeving Betrokkenheid, democratie, ongelijkheid? Meso: organisaties Goededoelen- organisaties, vermogensfondsen en nonprofits Fondsenwerving en transparantie Professio- nalisering en samenwerking? Micro: mensenGeefgedrag en vrijwilligerswerk Religie en onderwijs, acht mechanismen Gelukkiger, meer vertrouwen en langer gezond? Bestemming - Herkomst - Effecten28
  • Dia 29
  • Methodologie speelt een belangrijke rol in de verdere ontwikkeling van een infrastructuur en het onderzoek dat zich daarbinnen afspeelt. Jan Smit (2010) Bestemming - Herkomst - Effecten29
  • Dia 30
  • Miljarden per jaar Bestemming - Herkomst - Effecten30
  • Dia 31
  • Bestedingen van huishoudens (CBS) Bestemming - Herkomst - Effecten31
  • Dia 32
  • Ons pleidooi voor filantropie als belangrijke factor in het verzorgings- staatparadigma mag niet leiden tot een overschatting van de veelbelovende maar toch bescheiden rol die deze sector kan spelen. Theo Schuyt (2012, p. 118) Bestemming - Herkomst - Effecten32
  • Dia 33
  • Nalatenschappen aan goede doelen miljoenen Bron: CBS Bestemming - Herkomst - Effecten33
  • Dia 34
  • De Gouden Eeuw van de Filantropie miljoenen Extrapolatie op basis van cijfers CBS Tegen 2059 zal er naar verwachting 86 miljard overgedragen zijn Bestemming - Herkomst - Effecten34
  • Dia 35
  • Wat is de herkomst van filantropie? Sociologen: normen en netwerken in sociale groepen. Economen: de relatieve prijs van het geven. Sociaal psychologen: persoonlijkheid en afhankelijkheid in sociale dilemmas. Politicologen: democratie, politieke voorkeur en type welvaartsstaat. Bestuurskundigen: goed bestuur. Bestemming - Herkomst - Effecten35
  • Dia 36
  • Sociale aspecten van prosociaal gedrag 1.De sociale groepen waarvan mensen onderdeel zijn; 2.De voorkeuren van mensen in situaties waarin zij van elkaar afhankelijk zijn; 3.De sociale situaties waarin mensen verkeren. Bestemming - Herkomst - Effecten36
  • Dia 37
  • Herkomst: oorzaken Niveau Macro: cultuur en land Religieuze context, fiscale wetgeving Meso: organisaties Micro: mensenHulpbronnen: menselijk en sociaal kapitaal uit opleiding en religie Bestemming - Herkomst - Effecten37
  • Dia 38
  • Waarom verschilt filantropie tussen sociale groepen? 1.Dat is niet echt zo, het komt door de manier van onderzoek doen. 2.Omdat de hulpbronnen van mensen in sociale groepen van elkaar verschillen. 3.Omdat de maatschappelijke waarden van groepen verschillen. 4.Omdat mensen in groepen elkaar benvloeden. Bestemming - Herkomst - Effecten38
  • Dia 39
  • Overdreven? Aantal dat KWF donateurs met een HBO/WO opleiding in 2003 meer gaven dan donateurs met een lagere school of lagere beroepsopleiding (Bekkers & Wiepking, 2011) Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 39
  • Dia 40
  • Overdreven? Aantal dat KWF donateurs van verschillende kerkelijke groepen in 2003 meer gaven dan onkerkelijke donateurs (Bekkers & Wiepking, 2011) Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 40
  • Dia 41
  • Waarom verschilt filantropie tussen sociale groepen? 1.Ook als we het goed onderzoeken blijkt: het is echt zo. 2.Omdat de hulpbronnen van mensen in sociale groepen van elkaar verschillen. 3.Omdat mensen in groepen elkaar benvloeden. Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 41
  • Dia 42
  • Vrijwilligerswerk en opleiding Percentage van respondenten dat vrijwilligerswerk deed op eerdere leeftijd naar opleidingsniveau in 2000 (Bekkers & Ruiter, 2008) Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 42
  • Dia 43
  • Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 43
  • Dia 44
  • Eeneiige tweelingen Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 44
  • Dia 45
  • De externe invloed van onderwijs Bestemming - Herkomst - Effecten Opleiding 45
  • Dia 46
  • Bestemming - Herkomst - Effecten46 Van Gogh (1890) De barmhartige Samaritaan Religie
  • Dia 47
  • Altrustische waarden en religie Percentage van de Geven in Nederland respondenten in vier groepen dat het eens of helemaal eens is met de stelling Ik vind het belangrijk hulp te geven aan de armen en anderen die het nodig hebben (bron: GINPS02-12, n=9.833) Bestemming - Herkomst - Effecten Religie 47
  • Dia 48
  • Herkomst: oorzaken Niveau Macro: cultuur en land Religieuze context, fiscale wetgeving Meso: organisaties Micro: mensenHulpbronnen: menselijk en sociaal kapitaal uit opleiding en religie Bestemming - Herkomst - Effecten48
  • Dia 49
  • Bestemming - Herkomst - Effecten Europa 49
  • Dia 50
  • Geefgedrag (1997) Bestemming - Herkomst - Effecten Religie 50
  • Dia 51
  • Geefgedrag (2009) Bestemming - Herkomst - Effecten Religie 51
  • Dia 52
  • Gemiddelde gift in euro per huishouden via bank/giro/internet in 2005 in Nederlandse gemeenten (bron: Grote Consumenten Enqutes 2004-2005, WDM Nederland) Bestemming - Herkomst - Effecten Religie 52
  • Dia 53
  • Beleidsachtbaan De negatieve evaluatie van de giftenaftrek is voor de studiecommissie aanleiding om specifiek voor deze aftrek afschaffing op korte termijn voor te stellen. 2011 2010 2009 Convenant Kabinet - SBF Bestemming - Herkomst - Effecten Overheid 53
  • Dia 54
  • Het waterbedeffect Subsidies overheid Giften particulieren Friedman, 1962 Bestemming - Herkomst - Effecten Overheid 54
  • Dia 55
  • Zwaan-kleef-aan Foto: Roel WijnantsRoel Wijnants Bestemming - Herkomst - Effecten Overheid 55
  • Dia 56
  • Bron: CBF. 2005-2010 Bestemming - Herkomst - Effecten Overheid 56
  • Dia 57
  • A severe cut in government funding to nonprofit organisations is not likely, on average, to be made up by donations from private donors. Abigail Payne (1998) Bestemming - Herkomst - Effecten Overheid 57
  • Dia 58
  • Mensen vertonen meer prosociaal gedrag wanneer zij: 1.Zich sterker bewust zijn van de behoefte aan hulp; 2.Verzoeken krijgen om te helpen; 3.Minder materile kosten en meer opbrengsten waarnemen van hun bijdrage; 4.Om de ontvangers geven (uit altrusme); 5.Sociale beloningen ontvangen voor prosociaal gedrag (reputatie); 6.Zich beter voelen over hun bijdrage (de warm glow); 7.Het doel waaraan ze bijdragen vinden passen bij hun eigen waarden; 8.Denken dat hun hulp effectiever is. Bestemming - Herkomst - Effecten58 Acht mechanismen
  • Dia 59
  • De brief Als iedereen mee doet voor bijvoorbeeld 35 raken we een eind op weg Bestemming - Herkomst - Effecten Sociale invloed 59
  • Dia 60
  • De kracht van suggestie Bestemming - Herkomst - Effecten Sociale invloed 60
  • Dia 61
  • Vreemde ogen dwingen Bron: Evaluatieonderzoek maatschappelijke stage, 2008-2009 Bestemming - Herkomst - Effecten Sociale invloed 61
  • Dia 62
  • Een prijs is geen prijs Deel van de beloning dat deelnemers aan GINPS04 weggaven (bron: Bekkers, 2006) +46% +90% Bestemming - Herkomst - Effecten Sociale invloed 62
  • Dia 63
  • 9 x Maatschappelijke Betekenis Niveau Herkomst: oorzaken Effecten: gevolgen Macro: cultuur en land Ongelijkheid, cohesie, fiscale wetgeving Meer cohesie, democratie, ongelijkheid? Meso: organisaties Micro: mensenReligie en onderwijs, acht mechanismen Gelukkiger, meer vertrouwen en langer gezond? Bestemming - Herkomst - Effecten63
  • Dia 64
  • Maatschappelijke effecten 1.Als jongeren een maatschappelijke stage doen, worden ze dan meer maatschappelijk verantwoordelijke burgers? 2.Levert vrijwillige inzet meer maatschappelijk vertrouwen op? 3.Maakt geven gelukkig? 4.Blijven mensen langer gezond door vrijwilligerswerk? Bestemming - Herkomst - Effecten64
  • Dia 65
  • Maatschappelijke effecten 1.Als jongeren een maatschappelijke stage doen, worden ze dan meer maatschappelijk verantwoordelijke burgers? 2.Levert vrijwillige inzet meer maatschappelijk vertrouwen op? 3.Maakt geven gelukkig? 4.Blijven mensen langer gezond door vrijwilligerswerk? Bestemming - Herkomst - Effecten Nee. Ja. 65
  • Dia 66
  • Invloed van de maatschappelijke stage Bestemming - Herkomst - Effecten Stage 66
  • Dia 67
  • Vrijwilligerswerk en vertrouwen Civic engagement and trust are mutually reinforcing The causal arrows among civic involvement, [..] and social trust are as tangled as well-tossed spaghetti Robert D. Putnam (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. (p. 137) Bestemming - Herkomst - Effecten Vertrouwen 67
  • Dia 68
  • De ontwikkeling van sociaal vertrouwen Bron: GINPS Bekkers, R. (2012). Trust and Volunteering: Selection or Causation? Evidence From a 4 Year Panel Study. Political Behaviour, 32 (2): 225-247. DOI 10.1007/s11109-011-9165-x. (open access) Bestemming - Herkomst - Effecten Vertrouwen 68
  • Dia 69
  • Neurofysiologie van het goede gevoel Onderzoeksvraag: Welke hersencentra vertonen activiteit wanneer geld van proefpersonen verplicht of vrijwillig naar henzelf of naar een goed doel gaat? 1. In alle gevallen is er activiteit in gebieden die actief zijn bij het gevoel van genot (caudate, rechter nucleus accumbens) 2. De activiteit is groter als de gift vrijwillig is Conclusies: Bestemming - Herkomst - Effecten Geluk 69
  • Dia 70
  • Bestemming - Herkomst - Effecten Gezondheid Subjectieve gezondheid (op een schaal van 1 tot 5) Bron: LASA Bekkers, R. & De Wit (2013). Vitamine V: Gezondheidseffecten van vrijwilligerswerk. Vrijwilligerswerk 1992-2003 70
  • Dia 71
  • Bestemming - Herkomst - Effecten Gezondheid Sterftekans (percentage overleden) Bron: LASA Bekkers, R. & De Wit (2013). Vitamine V: Gezondheidseffecten van vrijwilligerswerk. Vrijwilligerswerk 1992-1995 71
  • Dia 72
  • Bestemming - Herkomst - Effecten Vertrouwen 72
  • Dia 73
  • Bestemming - Herkomst - Effecten73
  • Dia 74
  • Liever dit Bestemming - Herkomst - Effecten74
  • Dia 75
  • Dan dit. Bestemming - Herkomst - Effecten75
  • Dia 76
  • Crowdfunding Bestemming - Herkomst - Effecten76
  • Dia 77
  • 77Bestemming - Herkomst - Effecten Dank!
  • Dia 78
  • Als u deze QR code scant kunt u de volledige tekst lezen. U kunt ook rechtstreeks naar http://renebekkers.wordpress.com 78Bestemming - Herkomst - Effecten