Dankwoord - lib.ugent.belib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/414/611/RUG01-001414611_2010_0001_AC.pdf...

Click here to load reader

  • date post

    20-Jul-2020
  • Category

    Documents

  • view

    1
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Dankwoord - lib.ugent.belib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/414/611/RUG01-001414611_2010_0001_AC.pdf...

  • 1

    Dankwoord

    Aan het eindresultaat van deze scriptie is heel wat werk voorafgegaan. Gelukkig kreeg ik

    tijdens dit proces steun en hulp van veel mensen. Ik zou hen hier graag willen bedanken.

    In de eerste plaats dank ik mijn promotor Prof. Dr. Jan Blommaert voor de kans en

    vrijheid die hij me gaf dit werk te maken. Daarnaast dank ik Els Van Steenberghe,

    assistente binnen de theaterwetenschappen, voor haar stimulerende ondersteuning, haar

    hulp bij het bepalen van het onderwerp, de precieze aanwijzingen en de opbouwende

    kritiek die ze gaf.

    Speciale dank voor Oda Van Neygen en Tine Melens van BRONKS voor het onderzoek

    dat ik bij hen kon doen. Tine dank ik voor de hulp, de interesse en de

    vanzelfsprekendheid waarmee ze me betrok bij het hele omkaderingsproces van de

    voorstelling „Bulger‟. Het was een erg vruchtbare samenwerking. Daarnaast bedank ik

    alle leerkrachten en leerlingen die meegewerkt hebben aan dit onderzoek en daar tijd

    voor wilden vrijmaken. Dit is niet evident in tijden van overvolle leerplannen.

    Ten slotte dank ik mijn ouders. Mijn mama voor de ondersteuning, de verbeteringen en

    het blijvend vertouwen dat ze had in het voltooien van deze scriptie. Mijn papa voor de

    contacten en de aanwijzing van de juiste bronnen en bibliotheken. Veel support kreeg ik

    van Jakoba. Het feit dat we ons zusterlijk aan elkaar konden optrekken en meten, hielp.

    Joke wil ik bedanken voor alle hulp bij het statistische werk. Moeke dank ik voor het

    snelle verbeterwerk. Erg blij was ik met de gesprekken met Barbara, Elke en Renilde, die

    me hielpen om door te zetten. Last but not least geef ik een zoen aan mijn vriend Martin

    voor de ondersteuning en al het geduld

  • 2

    „Een volk is net zo gezond en zelfverzekerd als de

    verhalen die het zichzelf vertelt‟, zegt de

    Nigeriaanse schrijver Ben Okri ergens. Er zijn vele

    ongezonde verhalen die in de multiculturele

    samenleving circuleren: verhalen die uitsluiting,

    onverdraagzaamheid, radicalisme en racisme

    rechtvaardigen. Het komt erop aan andere verhalen

    te vertellen. Kunstwerken zijn bij uitstek die andere

    verhalen, maar ze moeten wel de kans krijgen om

    verteld en gehoord te worden. (Jans; 2004, p.11)

  • 3

    Inhoudstafel

    0 Onderzoeksopzet ....................................................................................... 6 0.1 Inhoudelijke toelichting ...................................................................................... 6

    0.1.1 Aanleiding tot het onderzoek ...................................................................... 6

    0.1.2 Wie ik ben ................................................................................................... 6

    0.1.3 Doelstelling van het onderzoek ................................................................... 7

    0.2 Onderzoeksopzet ................................................................................................. 8

    0.2.1 Onderzoeksvragen en structuur van dit onderzoek ..................................... 8

    0.2.2 Onderzoeksmethodologie ........................................................................... 9

    0.2.3 Onderzoeksverloop ................................................................................... 10

    0.3 Begripsafbakening ............................................................................................ 11

    1 Cultuur en participatie: algemeen ...................................................... 17 1.1 Het maatschappelijke belang van cultuurparticipatie ....................................... 17

    1.1.1 Het maatschappelijke belang van cultuur- en kunsteducatie .................... 19

    1.1.2 Kunsteducatie vroeger en nu ..................................................................... 19

    1.2 Het begrip ongelijkheid sociologisch verklaard ............................................... 21

    1.3 Cultuur, onderwijs, welzijn en participatie ....................................................... 24

    1.3.1 Onderwijs en cultuur ................................................................................. 24

    1.3.2 De sociale sector en cultuur ...................................................................... 26

    1.4 Europa en de multiculturele samenleving ......................................................... 27

    1.4.1 Culturele identiteit .................................................................................... 27

    1.4.2 Het culturele in Europa & de Europese culturele identiteit ...................... 28

    1.4.3 De multiculturele samenleving ................................................................. 32

    1.4.4 Bewust omgaan met diversiteit ................................................................. 34

    1.5 Besluit ............................................................................................................... 37

    2 Cultuur en participatie: de cijfers, het beleid & het terrein ............ 39 2.1 Cultuurparticipatie in Vlaanderen ..................................................................... 39

    2.1.1 Kenmerken die effect hebben op cultuurparticipatie ................................ 41

    2.1.2 Deelname aan het culturele aanbod in Vlaanderen ................................... 52

    2.1.3 Cultureel informeergedrag ........................................................................ 59

    2.1.4 Virtuele cultuurparticipatie ....................................................................... 59

    2.2 Het beleid in Vlaanderen .................................................................................. 61

    2.2.1 Cultuurparticipatie en het slechten van participatiedrempels ................... 62

    2.2.2 Culturele competentie ............................................................................... 64

    2.2.3 Naar een ontmoeting tussen culturen: interculturaliteit ............................ 66

    2.2.4 Diversiteit in kunst en cultuur ................................................................... 67

    2.3 Het beleid in Nederland .................................................................................... 69

    2.4 Het culturele werkveld aan het woord .............................................................. 71

    2.4.1 Tekorten .................................................................................................... 72

    2.4.2 Het kwaliteitsvraagstuk ............................................................................. 74

    2.5 Besluit ............................................................................................................... 77

  • 4

    3 Allochtone jongeren en cultuurparticipatie ...................................... 79 3.1 Allochtone jongeren en cultuurbeleving ........................................................... 79

    3.2 Wensen en behoeften op het gebied van kunst en cultuur ................................ 85

    3.2.1 Ruimte ....................................................................................................... 87

    3.2.2 Gedragscodes ............................................................................................ 89

    3.2.3 Programmatie ............................................................................................ 89

    3.2.4 Met vrienden ............................................................................................. 90

    3.2.5 Geld ........................................................................................................... 91

    3.2.6 Liever geen amateur .................................................................................. 92

    3.2.7 Liever niet plannen/ altijd uitverkocht? .................................................... 92

    3.2.8 Taal is macht ............................................................................................. 93

    3.2.9 Communicatie en pr .................................................................................. 94

    3.3 Besluit: aanbevelingen voor het wegnemen van participatiedrempels ............. 99

    3.3.1 Problematiseer niet.................................................................................... 99

    3.3.2 Kunst en cultuur: stimuleren en niet forceren ......................................... 100

    3.3.3 Samenwerken: onderwijs & cultuur & jeugdwerk.................................. 101

    3.3.4 Naar het ondersteunen van jongerencultuur ........................................... 102

    3.3.5 Betrek hen erbij ....................................................................................... 103

    3.3.6 Stem communicatie af op de doelgroep .................................................. 104

    3.3.7 Onderzoek gezocht.................................................................................. 105

    4 Case study ........................................................................................... 107 4.1 Een kennismaking met BRONKS ................................................................... 108

    4.2 De theatervoorstelling „Bulger‟ ...................................................................... 111

    4.2.1 „Bulger‟ ...........................................................................................