Cultuurgevoelige ouderenzorg

download Cultuurgevoelige ouderenzorg

of 27

Embed Size (px)

description

VELE TINTEN GRIJS Ouderenzorg voor iedereen? Veel migranten die naar België kwamen, worden hier oud. Ook veel werknemers in de ouderenzorg zijn van veemde afkomst. Die realiteit is een grote uitdaging voor de zorgsector. Weliswaar ging op bezoek bij mensen thuis en in verzorgingsinstellingen, en praatte met pioniers in België en Europa. Hun ‘best practices’ zijn een bron van inspiratie voor iedereen die de omslag wil maken naar een cultuurgevoelige ouderenzorg.

Transcript of Cultuurgevoelige ouderenzorg

  • 1. Het eerste wat je als zorgverlener moet doen als je met mensen uit een andere cultuur werkt, is je eigen waarden, normen enprofessionele gewoonten in vraag stellen. Want wat voor jou vanzelfsprekend is, is dat niet voor migranten. Ten tweede moet je metouderen praten, en ook met hun familie. Vraag hen wat ze willen. Want waardigheid en respect beginnen bij de erkenning van hetindividu. Bernadette Kumar, Noorwegen

2. Oude mensen willen het eten uit hun kindertijd. Wie met rijst opgroeide, heeft nooit genoeg gegeten met alleen aardappelen. Zewillen ook hun moedertaal kunnen spreken, en vragen respect voor hun godsdienst en rituelen. Die drie prioriteiten zijn essentieel inelke voorziening. Liz Vidkjaer Hjorth, Denemarken 3. Oude mensen vallen altijd terug op hun moedertaal, zeker als ze dementeren. Talen die ze later leerden, vergeten ze immers het gekendemechanisme van laatst in, eerst uit. Ze willen vooral de geruststelling dat ze op hun oude dag nog met iemand kunnen praten die henverstaat. Liz Vidkjaer Hjorth, Denemarken 4. Om zich in hun nieuwe land thuis te voelen, zoeken ouderen vaak houvast in hun thuiscultuur. Dat gaat over herinneringen, emotioneleverbondenheid, contact met verwanten, stervensrituelen, maar evengoed over cakes, koekjes of medicijnen van toen. Sari J. Heikkinen,Finland 5. Mijn moeder is 90 en woont nog thuis. Maar er moet altijd iemand bij zijn, want zij is dement. Een half uur na haar eten, weet ze dat al nietmeer. Ze is vaak uitbundig, maar soms ook boos. Dan is ze bang dat iemand haar geld pikt. Of ze laat al het warm water uit de boiler lopentot het koud wordt. De sleutel van de kelder is veilig verstopt. En buiten hebben we een schakelaar om het elektrisch vuur af te zetten. Maarwat als ze agressiever wordt of begint weg te lopen? Zal het dan nog gaan om haar thuis te verzorgen? Adriana Enna, mantelzorgster, Genk 6. Mijn vader is 88 jaar en kan niets meer alleen. Mijn moeder is 74 en krijgt het ook moeilijker. Ze is onlangs gevallen. Ik woon nu bij hen omvoor hen te zorgen. Fadime is verpleegster en komt elke dag langs. Ze controleert zijn sonde en verzorgt de grote wonden aan zijn hielen.Dat komt door zijn diabetes. Ze wast hem ook, dat doe ik liever niet zelf. Zonder haar zou het niet gaan. Evangelos Ziogos, mantelzorger,Lanklaar 7. Samen met Nicole, Fatima, Malika en Despina komen wij om de twee weken samen om handmassage te geven. Dat leerden we vanVanessa, een vrijwilligster. We gaan dan naar een verzorgingstehuis in Brussel en daar geven we aan twintig, dertig ouderen eenhandmassage. We gebruiken altijd massageolie, dat vinden ze heel fijn. Ze zeggen altijd merci, maar dat is niet nodig. We doen dat graag.Betty, vrijwilligster, Brussel 8. We zijn al in verschillende verzorgingstehuizen geweest om handmassage te geven. Zo leren we mensen kennen die nog een stuk ouder zijndan wij. Dat doet je wel nadenken over jezelf later. Veel migranten waren vroeger van plan om terug naar hun land te gaan, maar uiteindelijkblijven ze toch hier. Daar praten we samen over. Betty, vrijwilligster, Brussel 9. Als mensen met eenzelfde taal, achtergrond of cultuur op dezelfde plek of afdeling wonen, dan kunnen ze met elkaar praten. En dan kan jeook personeel aanwerven dat die taal kent. Liz Vidkjaer Hjorth, Denemarken 10. Ik kom al bijna tien jaar lang bij Lidy thuis, elke donderdag. Om te praten wijst ze op haar bord, want door haar spierziekte kan ze enkel eenpaar klanken uitbrengen. Soms weet ik al na twee letters wat ze wil zeggen: wij kennen elkaar heel goed. Roselyn Obasohan, verzorgende,Antwerpen 11. Hassan komt uit Irak en woont hier al een paar jaar alleen, zonder familie. Zijn ziekte wordt altijd maar erger. Ik weet bijvoorbeeld niet ofik hem binnenkort nog alleen in bad kan helpen. Hij leert woordjes Nederlands op de computer. Om elkaar te verstaan gebruiken weGoogle Translate. Ingrid Debacker, verzorgende, Antwerpen 12. Onze Joodse klanten vragen altijd dat onze verzorgsters lange mouwen dragen. Wij vroegen ons al een tijdje af waarom. Tot een Joodsemevrouw ons vertelde dat vooral de oksel bedekt moet zijn. Sindsdien dragen onze verzorgsters altijd een schort met daaronder een T-shirtmet korte mouwen. Dus niet tot aan de pols. Maar ook geen topjes of spaghettibandjes. Die duidelijkheid maakt het voor iedereenmakkelijker. Hilde Aerts, GZ Villers, Antwerpen 13. Mevrouw Mortelmans is 84 jaar en woont alleen. Ze is nog heel alert, maar haar huishouden alleen doen, dat lukt niet meer. Toen ik ophuisbezoek ging om onze praktische hulp te overlopen en haar tarief te bespreken, vertelde ze me ook over haar leven vroeger. Wat eenlevenservaring! Daar leer ik ontzettend veel van. Aliki Vassilaris, maatschappelijk ondersteuner, Antwerpen 14. Meneer Ho had vroeger een paar Chinese restaurants in Antwerpen. Nu woont hij alleen in een klein, oud huisje. Hij praat niet zo duidelijk,en hij vergeet stilaan zijn Engels. En ik versta geen Chinees. Als ik bij hem thuis kom, wil hij graag dat ik eerst de Boeddha groet. Ik steek danook een kaarsje aan, dat maakt hem blij. Amelie Nahimana, verzorgende, Borgerhout 15. Ik was vroeger pianist op het conservatorium. Door mijn leukemie heb ik geen gevoel meer in mijn vingertoppen. Toen ik wist dat Aziza mijthuis kwam helpen, heb ik een tajine gekocht. Ze heeft dan speciaal voor mij Marokkaans gekookt. Heerlijk! Meneer Vercruysse, Borgerhout 16. Als onze poetsvrouw geen Marokkaans of Frans kent, is dat geen probleem. Ik heb kaartjes en icoontjes, zodat ze met de klant duidelijk kanafspreken wat er moet gebeuren. Els De Ganck, diversiteitsconsulent bij de dienst ouderenzorg van OCMW Gent. 17. Wanneer Charlotte hier komt poetsen, spreekt ze alleen Nederlands. Zo leer ik het ook, want in Brussel moest dat niet. Maar ik vond daargeen aangepaste woning. Ze zegden kom over acht jaar nog eens terug. Daarom ben ik naar Gent verhuisd. En Els van het OCMW heeft megezegd waar ik Nederlands kan leren. Bonaventura, bewoner assistentiewoning, Kameroen 18. Ik verhuur twee verdiepingen van mijn huis aan twee senioren. Jules is even oud als ik en die kan zich nog behelpen. Anouck niet, dieheeft hulp nodig. Ik neem ze soms mee op een uitstap, naar Antwerpen of zo. Dan delen we de benzine en maken we er een gezellige dagvan. Gaston Vermeulen, mantelzorger, Brussel 19. Anouck is van Poolse afkomst en voor de helft verlamd. Vorig jaar kreeg ze ook nog keelkanker, met zware chemo. Eigenlijk is mijn huishaar thuisziekenhuis. Er komt regelmatig een verpleger, een kinesist, iemand om de poetsen, er wordt warm eten gebracht en de rest doeik. Een dag zou 48 uur moeten hebben om alles rond te krijgen. Anouck is een moedige vrouw. Ze zegt vaak: Ik hoop dat er dagen komendat ik weer beter word. Gaston Vermeulen, mantelzorger, Brussel 20. In ons verzorgingstehuis hangen overal icoontjes, zodat mensen kunnen wijzen als ze iets duidelijk willen maken. We ontvangen nieuwemensen ook altijd in hun moedertaal. Onze medewerkers spreken samen 13 talen: Frans, Italiaans, Nederlands, Engels, Grieks,Roemeens, Senegalees, Burundees, Swahili, Lingala, Arabisch, Vietnamees en het dialect van de Borinage. Yvonne Simeone, OCMWBergen 21. De eerste week organiseert onze ergotherapeute, samen met het animatieteam en de familie, allerlei activiteiten rond de cultuur van denieuwkomer: een diavoorstelling, streekgerechten, muziek, zang en dans. Dat is altijd leuk voor iedereen. We vragen hen ook om zelf fotosvan hun land mee te brengen, zodat alle bewoners hen leren kennen. Door dat warme onthaal voelen ze zich gerespecteerd en voelen zezich ook snel thuis. Yvonne Simeone, OCMW Bergen 22. Ons personeel krijgt altijd fiches met praktische tips over voeding, taal, cultuur, godsdienst, hygine, ziektes, rituelen, lichamelijkheid.Elke oudere heeft ook een persoonlijke fiche. Zo kan je individueel inspelen op elke oudere. Yvonne Simeone, OCMW Bergen 23. Minderheden vinden het niet erg om dingen samen te doen met andere minderheden of met autochtonen, zolang ze maar iets kunnendoen dat ze graag doen, en dat taal geen barrire vormt. Vrouwen die samen tuinieren, kunnen nog iets leren van elkaars cultuur. Je kansamen breien, gaan wandelen, een uitstap maken, biljarten, enzovoort. Samen naar theater gaan is al veel moeilijker, want niet iedereenverstaat dat. Liz Vidkjaer Hjorth, Denemarken 24. Bijna 90% van onze ongeveer 1.500 medewerkers heeft een migratieachtergrond. Bij sollicitaties kiezen wij gewoon voor de meestgeschikte kandidaat. We waken wel over een goede afstemming tussen onze klanten en het personeel. Een organisatie die niet divers is,zal niet overleven. Je aan de veranderende samenleving aanpassen, maakt je veel sterker. Frdric Lauscher, Frankfurt, Duitsland