Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

download Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

of 40

  • date post

    19-Jul-2015
  • Category

    Documents

  • view

    198
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    1/40

    Facilitator academ

    Tweedaagse trainingcreatlef denken en probleem optossen,

    " ... ntdek de creatlvltett in u zelf en in uwrnedewerkerst

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    2/40

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    3/40

    i.J

    i l. ,

    GEEL BlAUW ORANJEROOD GROENORANJE GEEL

    ROOD BLAUW ZWARTGROEN

    1

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    4/40

    ,-i,

    : I";",,J

    2

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    5/40

    3

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    6/40

    (

    l

    4

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    7/40

    (

    ;."

    5

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    8/40

    Het creatieve proces

    V~~r velen is creativiteit zweverig en ongestructureerd. Het creatieve procesbiedt structuur en is een praktische methode om uw manier van denken teveranderen. Deze methode stelt u in staat om creativiteit te ontwikkelen endie voor u te laten werken wanneer u dat wilt.Het creatieve proces zoals wij dat hier hanteren bestaat grofweg uit 3 fasen.Fase 1: probleemdefinitieMeestal hebben we het eigenlijke probleem slecht of niet handig geformuleerd.Om dit te voorkomen is het goed om het probleem op verschillende manierente herformuleren. Het doel van deze fase is om tot de formulering te komendie het probleem het beste omschrijft.Fase 2: divergerenIn deze divergentie fase staat het vinden van zoveel mogelijk oplossingen vooreen probleem centraal. Allereerst middels een normale brainstorm en vervol-gens het toepassen van een of meer creatieve technieken. Het probleem wordtniet rechtstreeks, maar via zij-ingangen, opgelost. Uitgangspunt is: bekijk hetvan een andere kant. Een belangrijke grondregel is het uitstellen van oordeel.Creatief denken kenmerkt ztch door het openstaan voor onlogische gedachte-sprongen en voor gedachten, die zich toevallig aan ons opdringen.Fase 3: convergeren, selecteren ldeeenIn deze convergentie fase worden ldeeen geselecteerd en verrijkt. Deze faseeindigt meestal met een shortlist.De fasen (onderdelen) zijn op de volgende bladzijde herkenbaar aan de vol-ge_ndetekens

    Probleemdefinitie Brainstormen Creatieve techniek Convergentietechniek

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    9/40

    r--,. ,

    ,L.

    : \,

    Brainstormen algemeen

    De brainstorm is de basis voor de divergentiefase in het creatieve proces. Doelis om zoveel mogelijk ldeeen te formuleren en een kans te geven voordat mengaat oordelen.Plaats in creatieve proces:BrainstormenWerkwijze:1. Bij aile vormen van brainstormen gelden de basisregels. Leg deze eenvoor een ult en start vervolgens de brainstorm2. Handhaaf deze regels gedurende de brainstorm. Leg nadruk op alles watgoed gaat en spreek mensen aan die zondigen tegen de regels.3. Noteer de ldeeen op een manier die het best past bij de bijeenkomst.Bijvoorbeeld:a. Op flip-over vellen. Door een scribent (notulist)b. Op post-its door iedere deelnemer afzonderlijkc. Bij een simpele brainstorm (bijvoorbeeld een probleemeigenaar zitom inspiratie verlegen) laat aileen de probleemeigenaar schrijvend. Met groupsystems software4. Stop de brainstorm als de energie eruit is en er geen nieuwe ldeeenmeer komen. Kan wei 20 minuten duren dan is het meestal wei op.

    De Brainstormregels1. Kwantiteit boven kwaliteitHet gaat vooral om vee I ldeeen niet zozeer om de kwaliteit dat kamt la-ter.2. Uitstel van oordeelStel je oordeel uit dus oordeel niet in de zin van: dat kan niet in Neder-land, dat kan niet met huidige stand van de techniek etc.3. Waardering voor nateve ldeeen,Men mag concepten benoemen en ingewikkelde oplossingen maar in debrainstormfase is er ook een grate waardering voor na"ieve ldeeen, idee-

    en die een jong kind zou bedenken.4. Kopieren, assocleren en stelen magHet hoeft niet je eigen idee te zijn, misschien heb je het vanmorgen inde krant gelezen, of denkt je buurman hardop, alJes mag je noteren enzelfs zonder bronvermelding.5. Openheid in de groep, privacy naar buitenDe oplossingen worden bedacht in de veilige omgeving van de groep,Wie welk idee heeft geroepen blijft binnen de graep en is niet voor publi-catie.6. Ideeen zijn van de groep, niet van het individuDe ldeeen worden met bovenstaande regels bedacht door elkaar te lnspl-reren, daardoor zijn de ldeeen van de groep

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    10/40

    :,_. Andere benamingen of sterk gelijkende teehniek:

    (.

    (

    Centraal geleide brainstorm

    MakkeJijk toe te passen manter van brainstormen.Plaats in ereatieve proces:BrainstormenWerkwijze:1. Leg de deelnemers de regels voor brainstormen uit.2. vraag de deelnemers oplossingen te roepen en noteer deze op flipovervellen. Duidelijk leesbaar voor iedereen. .3. Hang deze flip-over vellen naast elkaar op.4. Blijf de deelnemers enthousiasmeren tot steeds meer oplossingen.

    Tips en trues:1. Vraag voor dat je start de deelnemers een drietal oplossingen voor zlch-zelf op te schrijven. Dit voorkomt groupthink, een fenomeen waarbij deeerste oplossing die geroepen wordt bepalend is voor de rest van de op-!ossingen.2. Noteer niet zelf de oplossingen maar vraag iemand anders dit te doen.Hierdoor heb je zelf meer oog voor de groep.3. Degene die noteert, soms ook scribent genoemd heeft de neiging oplos-singen te interpreteren, waak ervoor dat oplossingen opgeschreven wor-

    den zoals de deelnemers dat bedoelen.4. Nummer de oplossingen zodat deelnemers er makkelijk naar kunnenverwijzen.5. reken op snel 100 tot 200 oplossingen bij een groep van 12 mensen.

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    11/40

    , ,: ~i__Ji:: I," ,; 1

    1,

    .. ' .~.':

    Probleemdefinitie algemeen

    Het creatieve proces zoals we dat hier toepassen is gericht op "one single con-crete target". Het is essentieel dat er een concrete vraag centraal staat.Plaats in creatieve proces:Probleemdefin itieWerkwijze:1. Bespreek met de probleernetcenaar, opdrachtgever zijn problematischesituatie.2. Probeer dit te vertalen naar een centrale vraagstelling. Vaak wordt hetprobleem voorgesteld met een uitgebreide omschrijving. Stel dan devraag: waarom is dit alles een probleem? Na het antwoord aangehoord

    te hebben herhaal je de vraag totdat er een concrete vraag overblijft.3. Die vraag kan gebruikt worden voor het begin van de sessie en in deuitnodiging opgenomen worden.Tips en trues:1. Pas op dat de vraag niet te algemeen wordt. De vraag moet wei zo con-creet zijn dat de deelnemers het inderdaad de moeite vinden om daartijd voor vrij te maken.

    Andere benamingen of sterk gelijkende techniek:

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    12/40

    Probleemdefinitie herdeflnleren (1)

    De sessie begint in principe met de vraagstelling zoals door de opdrachtgeveraangeleverd. De deelnemers moeten zich herkennen in de vraagstelling en de-ze eventueel herformulerenPlaats in creatieve proces:ProbleemdefinitieWerkwijze:1. Schrijf de beginvraag groot op,2. Vraag aan de deelnemers of ze de vraag snappen en of dat dit de vraagis waarom ze vandaag hier zijn.3. Pas de vraag aan totdat de groep het een goede vraag vindt.4. Loop vervolgens aile termen in de vraag expliciet door en vraag wat be-doelen we met ....BijvOorbeeld: Hoe komen we aan goed personeel komend jaar.Vraag: wat bedoelen we met personeel: vast personeel, uitzendkrachtenetc?Vraag: wat bedoelen we met komend jaar? 2007, boekjaar, schooljaar?Vraag: wat bedoelen we met goed?5. Als iedereen hetzelfde beeld bij de vraag heeft ga je door met de brain-storm.

    Tips en trues:1. Pas op dat het geen definitiestrijd gaat worden. Dit kost veel tijd en isfrustrerend voor de deelnemers. Vooral een groep van hoogopgeleidenverzand hier snel in.2. Neem genoegen met een diffuus begrip als de deelnemers maar wetendat het diffuus is. In bovenstaand voorbeeld: personeel, we weten eigen-lijk nu nog niet precles wat we bedoelen maar we weten dat we verderop in het proces ons wei moeten uitspreken over uitzendkrachten even-tueel.3. Pas op met herdeftnleren als de opdrachtgever niet in de groep zit. Bijvoorkeur doet de opdrachtgever mee. In het geval dat dit niet zo is kanhet herformuleren leiden tot lets waar de opdrachtgever niet blij mee is.Wijs de groep hierop of neem contact op met opdrachtgever.

    Andere benamingen of sterk gelijkende techniek:

    j_li J

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    13/40

    ,r .

    Probleemdefinitie herdeflnleren (2)

    Soms is de probleemstelling maar summier aangegeven of aileen een thema.Met deze techniek kies je snel een terzake doende probleemstelling waar degroep zich in kan vindenPlaats in creatieve proces:ProbleemdefinitieWerkwijze:1. Vraag elke deelnemer een vraag te formuleren die voldoet aan "one sin-gle concret target". Laat ze deze voor zichzelf opschrijven.2. Laat deelnemers hun probleemdefinitie toelichten.3. maak vervolgens een keuze met de groep welke probleemstelling het in-

    teressantst is. Pas eventueel de vraag nog aan.4. Vervolg met de werkwijze zoals beschreven bij Probleemdefinitie herde-finieren (1).Tips en trues:Andere benamingen of sterk gelijkende techniek:

  • 5/17/2018 Creatief Denken Ideaal Voor Lessen Opzet

    14/40

    (Creatieve technieken algemeen: force to fit

    Veel creatieve technieken zijn verwijderingtechnieken. De techniek zorgt er-voor dat de deelnemers vanuit een andere gezichtspunt gaan denken. Meestalvanuit een geheel andere context.Belarigrijk bij deze technieken is de laatste stap waarbij uiteindelijk een verta-ling naar echte oplossinge