Casus 8 vermissing van de broertjes Ruben en Julian

download Casus 8 vermissing van de broertjes Ruben en Julian

of 16

Embed Size (px)

description

In het gepresenteerde boek ‘Lessen uit crises en mini-crises 2013’ blikken professionals uit verschillende geledingen terug op achttien bijzondere gebeurtenissen van het afgelopen jaar. Daaronder zijn bekende casus als de vermissing van Ruben en Julian, de brand in Leeuwarden, de dreiging van een school shooting in Leiden en de examenfraude op de Ibn Ghaldoun. Maar ook een aantal ‘gekke’ casus, zoals de duizend bommen en granaten in Den Helder en de huisarts uit Tuitjenhorn passeert de revue. Bij vrijwel elk van deze gebeurtenissen speelden sociale media – soms ten positieve, maar soms ook in negatieve zin – een rol. Vanwege berichten op sociale media ontstond een heksenjacht op ‘de kopschoppers’ van Eindhoven, werden bestuursleden van de pedoseksuelenvereniging Martijn belaagd, en werd in Leiden rekening gehouden met een schietincident. Tegelijkertijd zou de chaos bij de najaarsstorm zonder sociale media groter zijn geweest.

Transcript of Casus 8 vermissing van de broertjes Ruben en Julian

  • 1. Vrijwilligers gaan op zoek in bossen bij Doorn naar vermiste broers pic.twitter.com/VZTTbMgtVw Theo Verbruggen @theoverbruggen
  • 2. 8 De vermissing van de broertjes Ruben en Julian Wouter Jong, Michel Dckers, Jorien Holsappel 8.1 Inleiding Op dinsdagochtend 7 mei 2013 wordt in het recreatiegebied het Doornse Gat het lichaam van een 38-jarige man uit Vleuten aangetroffen. Het blijkt de vader te zijn van de 9-jarige Ruben en de 7-jarige Julian uit Zeist. De jongens zijn een dag eerder voor het laatst gezien in gezel-schap van hun vader. Hun ouders zijn gescheiden. Omdat elk spoor van de kinderen ontbreekt, roept de moeder via haar Facebookpagina de hulp in van het publiek. Wat volgt is een zoektocht van bijna twee weken die de gemoederen landelijk, en zelfs in het buitenland, flink bezighoudt. In dit hoofdstuk staat zowel de zoektocht naar de verdwenen jon-gens als de nasleep centraal. Het mysterie rondom de vermissing, de bezorgdheid over het lot van de kinderen en de uiteindelijke, trieste ont-knoping maken de casus tot een drama voor alle direct betrokkenen. Dat dit drama daarnaast een buitengewoon sterke collectieve dimen-sie kreeg, plaatste het openbaar bestuur verschillende momenten voor afwegingen tussen individuele en collectieve belangen, tussen betrok-kenheid en veiligheid. Op deze afwegingen wordt in dit hoofdstuk uit-voerig ingegaan. Het hoofdstuk is gebaseerd op gesprekken met enkele politiefunctionarissen en informatie uit diverse media. 8.2 Feitenrelaas Het is dinsdagavond 7 mei 2013 wanneer de moeder van Ruben en Julian op haar Facebookpagina fotos plaatst van haar zoontjes. Ze
  • 3. 154 lessen uit crises en mini-crises 2013 schrijft: Alsjeblieft, wil iedereen uitkijken naar mijn kleine mannetjes, ze worden sinds gisterochtend vermist. Het is voor de buitenwereld het eerste signaal dat er iets bijzonders aan de hand is. Twee jongens van 7 en 9 jaar die al bijna twee hele dagen worden vermist, is nieuws dat de aandacht trekt. Die avond en de daarop volgende nacht wordt het Facebookbericht 17.000 keer gedeeld. Ook op Twitter vindt het bericht alras zijn weg. In de loop van dinsdagavond wordt ook de context van de vermis-sing duidelijk. De vader van Ruben en Julian is s ochtends dood aan-getroffen in het Doornse Gat, een recreatiegebied halverwege Doorn en Leersum. Hij blijkt zichzelf van het leven te hebben beroofd. Als de politie in de loop van de dag de nabestaanden informeert, wordt duide-lijk dat de kinderen hun vakantie bij hem zouden doorbrengen. Van de kinderen ontbreekt op dat moment elk spoor. In het bos vindt een grote zoekactie plaats, met honden, politiehelikopter en bijstand van mari-niers van de in Doorn gelegen Van Braam Houckgeestkazerne. Om 01.13 uur s nachts wordt een Amber Alert uitgegeven, waarin wordt opgeroepen naar de jongens uit te kijken. In de dagen die volgen blijft de politie zoeken naar informatie over waar de vader van Ruben en Julian de laatste uren met zijn zoons is geweest. Op woensdag 8 mei blijkt uit camerabeelden van een tank-station bij het Limburgse Neerbeek dat de vader daar maandagavond nog heeft getankt. Op de beelden is niet te zien of de jongens op dat moment in de auto zaten. Voor het onderzoek is het een complicerende factor, omdat hiermee in principe het hele gebied tussen het Doornse Gat en het 180 kilometer verderop gelegen Neerbeek potentieel zoekge-bied is. De politie start die avond een zoekactie in het Bunderbos nabij Elsloo, maar ook daar wordt geen spoor van de kinderen gevonden. Ondertussen gebeurt tevens het nodige online. Nadat bekend is gewor-den dat twee jongens worden vermist, helpen diverse mensen om de zaak onder de aandacht te brengen. Een van hen is Hans Huizinga, een betrokken burger die via het twitteraccount @JulianRubenNL in-formatie verzamelt en filtert. De familie van de broertjes is door hem over zijn initiatief genformeerd. Uiteindelijk groeit zijn initiatief uit tot een team van elf personen dat de klok rond online de informatie-voorziening over de vermissing ter harte neemt. Ook beheren zij een
  • 4. De vermissing van de broertjes Ruben en Julian 155 Facebookpagina en worden als spin-off Duitse en Belgische twitteraccounts aangemaakt. De reguliere media storten zich mede naar aanleiding van het Amber Alert eveneens op de vermissingszaak. De directeur van de basisschool van de broertjes staat de media na de meivakantie te woord en laat weten dat de school probeert om de lessen zo gewoon mogelijk door te laten gaan. Ook Jeugdzorg wordt bevraagd. Die bevestigt dat het gebroken gezin bij de instantie bekend was, maar wil verder niet inhoudelijk op de zaak ingaan. Op donderdag 9 mei verschijnt op Facebook voor het eerst een oproep van een inwoner uit Utrecht om te helpen zoeken in het Doornse Gat. Om acht uur s avonds melden zich daar tientallen mensen. Zij worden begeleid door de politie en een boswachter die het gebied goed kent. De burgerzoektochten nemen in de dagen daarop een hoge vlucht. Her en der ontstaan groepen burgers die tips natrekken en in de bossen op zoek gaan naar sporen die de zaak tot een oplossing kunnen brengen. In sommige gevallen melden zich zon honderd mensen die soms met kinderen de bossen in trekken. De politie speelt hier in eerste instantie ad hoc op in, maar onderkent al snel de noodzaak om de ini-tiatieven te kanaliseren. Met onder meer de hulp van medewerkers die zijn aangesloten bij de Landelijke Organisatie van Politie Vrijwilligers worden de burgers begeleid en wordt bepaald welke zoekgebieden voor hen worden opengesteld. Het programma Opsporing Verzocht besteedt op dinsdag 14 mei aandacht aan de zaak. Enkele dagen later, aan het begin van het Pinksterweekend, laat de politie weten dat het totaal aantal tips in de zaak op bijna 3000 staat. De doorbraak in het onderzoek komt op Eerste Pinksterdag, zondag 19 mei 2013. Om 17.15 uur maakt de politie bekend dat een voorbijganger in het buitengebied van het Utrechtse dorp Cothen (gemeente Wijk bij Duurstede) twee lichamen heeft aan-getroffen. Ook zijn daar de spanbanden aangetroffen waar de politie naar op zoek was. Het versterkt het vermoeden dat het om de twee ver-miste jongens gaat. Alle wegen richting de plaats delict en een deel van het nabijgelegen Amsterdam-Rijnkanaal worden afgezet. s Avonds om 23.00 uur vindt op het hoofdbureau van de politie in Utrecht een pers-conferentie plaats. Burgemeester Janssen, hoofdofficier van justitie Bac en korpschef Barendse bevestigen het nieuws waar heel Nederland op dat moment al ernstig rekening mee houdt: de lichamen zijn naar alle
  • 5. 156 lessen uit crises en mini-crises 2013 waarschijnlijkheid van de vermiste broertjes. Er kan op dat moment echter nog geen definitief uitsluitsel worden gegeven, omdat de licha-men lange tijd in het water hebben gelegen. Een nadere analyse op basis van DNA door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) zal moeten uitwijzen of het inderdaad om de broertjes gaat. Tijdens de persconferentie betuigt vervolgens burgemeester Janssen zijn medeleven met de familie van de vermiste jongens en dankt, mede namens de familie, iedereen die heeft meegewerkt aan de zoektocht. Ook bedankt hij de media voor de manier waarop zij over de vermissing hebben bericht. Tot slot kondigt hij aan dat de gemeente zich met maatschappelijke organisaties zal buigen over de manier waarop de verwerking de komende dagen zal worden vormgegeven. De volgende dag, maandag 20 mei, opent in Zeist de St. Jozefkerk haar deuren voor gebed en bezinning. In Cothen wordt een minuut stilte gehouden bij de Trekkertrek, die traditioneel op Tweede Pinksterdag plaatsvindt. Op dinsdag 21 mei komt de politie met de bevestiging dat de lichamen volgens het NFI inderdaad die van Ruben en Julian zijn. In de gemeentehuizen van Zeist en Wijk bij Duurstede worden condo-leanceregisters geopend; ook online verschijnen condoleanceregisters. De moeder van de overleden broertjes ontvangt persoonlijke brie-ven van koning Willem-Alexander, premier Rutte, de commissaris van de Koning en enkele ministers. De gemeente Zeist overlegt met haar, de school, de voetbalclub en andere betrokkenen over de wijze van her-denken. Uiteindelijk wordt besloten geen stille tocht te organiseren, maar voor een alternatief te kiezen. De nabestaanden doen een oproep om zondagavond tussen 19.00 en 20.00 uur een kaarsje aan te steken en thuis voor het raam te zetten. Op 27 mei 2013 vindt in Zeist de begrafenis plaats van Ruben en Julian. De stoet gaat langs de school, waar kinderen een afscheidsgroet geven met rode en blauwe lintjes, de lievelingskleuren van Ruben en Julian. In een legervoertuig worden de lichamen overgebracht naar de begraafplaats in Zeist. De begrafenis vindt vervolgens in besloten kring plaats.
  • 6. De vermissing van de broertjes Ruben en Julian 157 8.3 Dilemma In Nederland vinden met enige regelmaat gezinsdramas plaats. Het zijn tragische geschiedenissen die afbreuk doen aan ons beeld van het gezin als veilige omgeving. In de meeste gevallen zijn dergelijke incidenten slechts kort in het nieuws en blijft de impact bepe