Burgers Zoo

download Burgers Zoo

of 12

  • date post

    08-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    232
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Burgers Zoo

Transcript of Burgers Zoo

  • * de Gelderlander WOENSDAG 17 APRIL 2013

    Burgers Zoo 100 jaar

    Alles over de jarige dierentuin: metonder meer de historie, een feestaard-varken en de Van Hooff-dynastie.

  • de Enige Echte!Vier het met

    De Remia Fritessaus Classic is als lekkerste getest. Hoogste tijd dus voor een feestje met de Enige Echte!Voor meer informatie over Remia Fritessaus, kijk op remia.nl of facebook.com/remiafans

  • DE GELDERLANDER WOENSDAG 17 APRIL 2013 EXTRA 3

    door Miriam Szalata

    Grote, in brokstuk-ken uiteengeval-len en met mosbegroeide voer-bakken liggen ineen omheindstukje bos nabij

    de Peeskesweg in s-Heerenberg.Alsof ze zijn achtergelaten als be-wijs dat daar eens een dierenparkwas gevestigd.Op deze plek, aan de rand vanMontferland, begon honderd jaargeleden de voorloper van Bur-gers Zoo in Arnhem. Op 30maart 1913 zette Johan Burgersvoor het eerst voor publiek dedeuren open van wat toen nogFaisanterie Buitenlust heette.Het verhaal over het dierenparkin s-Heerenberg begint jaren eer-der, aan het einde van de negen-tiende eeuw. Johan Burgers is sla-ger van beroep en woont metzijn vrouw Marie Erwig boven deslagerij aan de Oudste Poort-straat. Johan, een groot natuur-en dierenliefhebber, begint inzijn achtertuin met het fokkenvan fazanten en Duitse doggen.Rond de eeuwwisseling kan hijzijn verzameling uitbreiden alshij een stuk grond koopt aan dePeeskesweg, waar hij een huisbouwt.In 1908 gebeurde er iets bijzon-ders, vertelt zijn achterklein-zoon Alex van Hooff, de huidigedirecteur van Burgers Zoo. Mijnovergrootvader bezocht Hagen-becks Tierpark nabij Hamburg.

    Dat was een heel nieuw soort die-rentuin. Het was niet een soortpostzegelverzameling, maar dedieren hadden er de vrijheid. Zewaren met terrassen en grachtenvan elkaar gescheiden. Die dieren-tuin was een enorme inspiratie-bron voor hem.Na dat bezoek begint Johan na tedenken over een eigen dieren-park. Zijn latere collegas vanDuitse dierentuinen raden hemdat af. Hij zou te weinig geldhebben en te weinig kennis,zegt Van Hooff.Johan is echter een rasonderne-mer en een optimist. Hij laat zichdan ook niet uit het veld slaandoor de negatieve adviezen. Jo-han schaft een grote dierenency-

    clopedie aan en laat zich verderinformeren. Na een paar jaar zelf-studie en het maken van plan-nen, is hij zo ver dat hij de stapkan zetten. Hij koopt er een stukgrond bij en legt volires en die-renverblijven aan met eenvoudi-ge rotspartijen. Er komen wol-ven, lamas, kamelen, herten enAmerikaanse bizons.Het park gaat open. Johan, Marieen hun drie dochters zijn de trot-

    se eigenaren van het eerste parti-culiere dierenpark van Neder-land. Later breidt Johan het parkopnieuw uit om er roofdieren tehuisvesten.Alex van Hooff roemt zijn over-grootvader om zijn daadkracht.Hij heeft altijd doorgezet, hijwas ondernemend. Samen metzijn vrouw, zij had een belangrij-ke rol.Tien jaar lang gaat het goed, maardan blijkt s-Heerenberg niet lan-ger meer de geschikte plek voorhet dierenpark. Van Hooff: Wehebben uit documentatie ge-haald dat de gemeente de toe-gangsweg naar het park niet wil-de verharden.Dat schijnt de aanleiding te zijn

    voor het vertrek. Maar ook ziet deondernemer in Johan dat s-Hee-renberg te afgelegen ligt om hetdierenpark echt groot te latenworden.In 1923 valt het besluit om te ver-huizen naar Arnhem. Alles watuit s-Heerenberg is mee te ne-men, gaat ook mee. Van Hooff:Elk stukje hout, elke krommespijker. Die werd gewoon weerrecht geslagen. De verhuizingnaar Arnhem blijkt een goedezet. Van Hooff: In het laatste jaarin s-Heerenberg had BurgersDierenpark 3.000 bezoekers. Inhet eerste jaar in Arnhem warenhet er 30.000. Als je naar die aan-tallen kijkt, dan was het dus eenverstandige keus.

    Burgers Dierenpark is honderd jaar oud. Dat is eenfelicitatie waard, alsook een speciale bijlage. Niet al-leen omdat het bijzonder is als je honderd jaar oudwordt, maar ook omdat die mijlpaal op een bijzon-dere manier is gehaald.Van grondlegger Johan Burgers tot huidig direc-teur Alex van Hooff: wie er ook de scepter zwaaidein het dierenpark aan de Schelmseweg in Arnhem,voortdurend zijn er grenzen verlegd. In de manierwaarop dieren worden gehouden en getoond, in demanier waarop de bezoeker wordt aangetrokken,genformeerd en onderhouden, in de manier waar-op het park wordt gexploiteerd.Van de Hagenbeckrots naar de ecodisplays vanBush, Desert of Ocean: met het aan dierentuinen

    gelieerde adagium aapjes kijken doe je Burgers Zootekort na de revolutie die zich in het park voltrok.Een omwenteling waarvoor passie en ondernemer-schap de brandstof zijn. Ingebracht door verschil-lende generaties van het familiebedrijf, opgemerktdoor verschillende generaties bezoekers. Wie in1936 als kind al in Burgers kwam, ging in 1968weer met zn eigen kinderen, en in 1996 nog eensmet de kleinkinderen. Burgers Dierenpark zit inhet collectieve geheugen van de Nederlanders. Alseen niet kapot te krijgen herinnering aan een dag-je uit met eeuwigheidswaarde.

    Hij heeft altijd doorgezet,hij was ondernemend.Samen met zijn vrouw.Alex van Hooff

    Reageren?j.bruinsma@gelderlander.nl

    dg.nl/bijlagen

    Op deze site kunt u deze special vinden als pdf. Alle vorige specials treft u ook aan op onze site.

    COLOFON Deze Extra is een redactionele bijlage van:

    Wilt u adverteren in een van onze specials neem dan contact op:in de regio Nijmegen: advertenties.nijmegen@gelderlander.nl, 024-3650646, in de regio Arnhem/Doetinchem: advertenties.doetinchem@gelderlander.nl , 0314-372123

    *+

    Een historische ansichtkaart uit de tijd van het dierenpark in s-Heerenberg. foto Burgers Zoo

    Klassieker onder de uitjes: met het gezin naar Burgers Zoo. foto HansBroekhuizen/De Gelderlander

    Johan Burgers opende in1913 Faisanterie Buiten-lust in s-Heerenberg, devoorloper van BurgersZoo.

    Redactionele leiding: Babette PulVormgeving: Rudi GerritsAan dit nummer werkten mee: John Bruinsma, Henk van Gelder,Rob van der Heiden, Marthe Damman, Bart Friso, Peter Kemperman,Jennifer Faassen, Miriam Szalata, Frank Verkuylen, Berrie van Helden

    Hoe het allemaal begon...

    Dagje uit met eeuwigheidswaarde

  • 4 EXTRA

    Jan van Hooff (1936)Etholoog, evolutiekenner, professor. Promoveerde op het bestuderen van het natuurlijke gedrag van chimpansees. Zijn onderzoek leidde tot de inrichting van het chimpansee-centrum. Adviseur op de achtergrond.

    Johanna van Hooff (1940)In de jaren zestig vijf jaar lang werkzaam geweest in het dierenpark. Deed onder meer de boekhouding. De laatste jaren heeft ze samen met echtgenoot Geert van Nieuwstadt het archief op orde gebracht en het immens dikke jubileumboek samengesteld.

    Johan Burgers (1870-1943)Oprichter. Avontuurlijke man, harde werker vol levensdrift. Gek op leeuwen, geliefd binnen zijn gezin. Reislustige handelaar, zette alles opzij om dieren-park uit te bouwen. Verbeet tien jaarlang stekende hoofdpijn.

    Maria Erwig (1873-1964)Stille kracht. Runde op de achter-grond alles. Gelijkmatig van karakter, in tegenstelling tot haar ontvlambare echtgenoot, van wie ze helemaal weg was.

    Lucie Burgers (1898-1974)Stond ooit oog in oog met losgebroken panter. Bleef koelbloedig door achter-stevoren naar huis te lopen. Had het temperament van haar vader. Stond heel vroeg op, pakte alles aan en hield de zaak draaiend.

    Reinier van Hooff (1893-1966)Advocaat, lenig van lijf en geest. De eerste witte boord die zijn intrede deed. Pakte meteen de pr en boekhouding op. Sociaal vaardig, handige prater. Voorkwam in de oorlog verhuizing van dierenpark naar Hamburg. Stond in de rij om gefusil-leerd te worden. Ontsprong op wonderlijke wijze de dans.

    Burgers' Zoo is een familiebedrijf pur sang. Op dit moment staat, met Alex en Bertine van Hooff, de vierde generatie aan het roer.

    Johan Burgers (& Maria Erwig (18Burgers' Zoo-dynastie

    En nu andersom. Geen dierenver-zorger aan het woord, maar hetdier zelf. Giraffe Mariska praatover verzorger Ruben Wiltink(27).

    Het is een schat. Ik kan niet an-ders zeggen. Hij zorgt z goedvoor ons. Als het kouder is dan 10graden hoeven we bijvoorbeeldniet naar buiten. Hij is bang datwe een enkel verzwikken op deharde grond. Als we wl naar devlakte gaan, is de stal altijd keurigopgeruimd als we terugkomen.Dan heeft hij de mest verwijderden het hooi dat we in het rondhebben gestrooid, is ook opge-

    ruimd. Met dat hooi knoeien wezo doordat het heel hoog hangt.Ruben denkt dat Burgers Zooeen beetje op Afrika lijkt als heteten voor de giraffes hoog hangt.De lieverd.In de stallen heeft Ruben een bed-je van vlas voor ons gemaakt enals we terugkomen van de vlakte,is dat keurig aangeharkt. Fijnspul, dat vlas. Je kunt erop liggenen het is niet zo hard aan je hoe-ven. Daar denkt Ruben allemaalaan. Dat liggen kan trouwens eenbeetje gevaarlijk zijn. Er is eenkeer een of andere lomperd opmijn staart gaan staan en sinds-dien loop ik rond zonder pluimaan mijn staart. Het voordeel isdat ik daardoor wel lekker makke-lijk te herkennen ben als we met

    zijn allen op de vlakte lopen.De laatste tijd merk ik dat ik extrain de gaten gehouden word doorRuben. Ik ben drachtig en hijzorgt nog beter voor me dan an-ders omdat ik al twee keer eenmiskraam heb gehad. En keermoest ik daarna onder narcose.Ruben had alles uit de stal ge-haald waar ik me aan kon beze-ren, maar ik ben bang dat ik tochniet erg gracieus naar de grondging. Ruben zegt dat hij dat nooitmeer wil meemaken. Dat komtdan goed uit; ik ook niet.Toch is hij niet sentimenteel overons, hoor. Hij vindt zijn werk ergleuk, maar het is wel werk. Als ereen giraffe doodgaat, doet hemdat heus wel wat, maar hij staat erecht niet bij te janken. Tenminstedat zegt hij. Maar ik moet het nogzien. Ruben Wiltink bij de giraffes. foto Theo Kruse

    Extra zorg voor drachtige Mariska

  • DE GELDERLANDER WOENSDAG 17 APRIL 2013 EXTRA 5

    Marga van Hooff (1968)Marga bestiert met h