Boardroom it #5 def

Click here to load reader

  • date post

    19-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    223
  • download

    4

Embed Size (px)

description

Bijlage bij FD

Transcript of Boardroom it #5 def

  • 4 Ren Steenvoorden (Rabobank): De CIO hoort een goeroe te zijn 13 Teun van der Vorm (ANWB): Beheer eninnovatie in balans 35 Sunny Gupta (Apptio): Business Technology Management

    AMSTERDAM Informatietechnologie gaat verder dan een verbeterde efficintie of ho-gere capaciteit van systemen. Het is een cruciaal onderdeel van het primaire bedrijfsproces geworden en de belangrijkste aanjager van bestaande en nieuwe business. Naast de chief information officer (CIO) krijgen ook collega-bestuurders een open oog voor IT. Dat vraagt om een wisselwerking op topniveau. Deze crossfunctionele kijk op IT staat centraal tijdens de CIO Day op 25 en 26 november in de Beurs van Berlage te Amsterdam.

    Lees verder op pagina 3, 4

    Door Hotze Zijlstra

    BoardroomITEEn commErcilE bijl agE van icT mEdia , vErsprEid door HET FinanciEElE dagbl ad

    Inzet digitale kanalen is cruciaal

    AMSTERDAM Klanten worden de nieuwe adviseurs van CXOs. Maar liefst 90 procent van alle senior bestuurders verwacht een zeer intensieve wisselwerking met hun eindklanten in de komende vijf jaar. De chief information officer speelt hierbij een belangrijke rol.

    Bestuurstafels omarmen het gebruik van digitale kanalen om de interactie met klanten te verbeteren, zo blijkt uit de recent gepresenteerde CXO-studie door IBM. Vorig jaar verwachtte 57 procent van de CEOs dat digitale kanalen binnen de komende vijf jaar een van de belangrijkste mogelijkheden voor interactie met klanten zouden worden. In 2013 zegt 52 procent van de leiders dat deze kanalen er al zijn, hetgeen duidt op een zeer snelle stijging van de adoptie.IBM-kopstuk Peter Korsten vertelt dat technologie in brede zin in de loop der jaren

    veel hoger op de agenda is komen te staan. Onder CEOs is technologie zelfs het be-langrijkste punt op hun agenda, zo leert het onderzoek. Dat vinden overigens niet alleen CEOs, maar ook de consumenten. Van de tien meest waardevolle merken wereldwijd, komen er zeven uit de technologiebranche. Na Apple en Google komt Coca-Cola, en opmerkelijk genoeg daarna het eerste business-to-businessbedrijf IBM.CEOs en chief marketing officers (CMOs) zetten technologie bovenaan. Chief informa-tion officers (CIOs) zetten, mogelijk gezien hun toenemende businessfocus, IT op plaats twee. Korsten: Feit is dat de IT-bestuurder meer met de markt bezig is dan voorheen. Van de CIOs richt 83 procent zich volgens Korsten sterk op de digitalisering van de frontoffice. In die zin hebben ze geleerd van de CMOs die hard naar voren willen.

    Lees verder op pagina 3

    Bestuurder heeftklant in het vizier

    INFORMATIETECHNOLOGIE OP TOPNIVEAU

    CIO of the Year 2013

    who will it

    be?CIODAYNOvember 25 & 26 2013Internet:www.cioday.nl www.it-executive.nl www.bosscheboardroom.nl

    Tech()conomy

    Leiderschap en samenwerking 5, 31reaLTiMe ecONOMie en connectiviteit 11, 37Weloverwogen naar de cLOud 12, 28Trends in daTa en aNaLyTics 15, 33Veranderende arbeidsMarkT 17Technologie en busiNessiNNOvaTie 23, 29, 39OuTsOurciNg of inbesteding? 25De onderschatte iMpacT van sepa 27

    en verder...

    ciO day 2013 beurs van berlage 3, 4innovatie en transformatie 7, 35bedrijven nog niet klaar voor nieuwe tijd 9Focus op business-technology 19informatietechnologie ter discussie 36

  • Over deze uitgave 3Door onze redactieFotografie Frank Groeliken en Mark van den Brink

    aMsTerdaM bestuurders met verschillende achtergronden en rollen, groeien door het grotere belang en de kennis van technologie meer en meer naar elkaar toe. iT wordt een verbin-dende factor in de boardroom.

    De laatste jaren zetten topmanagers steeds nadrukkelijker in op digitale connectiviteit en communicatie om hun bedrijf succesvol te maken. Bestuurders zijn daarbij blijkens IBMs recent gepubliceerde CXO-studie druk doende met het slechten van interne en externe barrires, om vervolgens nieuwe vormen van samenwerking te ontdekken. Dit alles met het oog op verdere innovatie en groei. De belangrijkste vorm daarbij is zonder twijfel de collaboratie tussen organi-saties en hun klanten.

    Het onderzoek, getiteld The Customer-acti-vated Enterprise, bevat de bevindingen van meer dan 4.000 CEOs, CMOs, CFOs, CIOs en andere bestuurders uit zeventig landen en twintig industrien wereldwijd. Het is met afstand het grootste onderzoek onder CXOs, verduidelijkt Peter Korsten, die ge-zien wordt als een van de meest invloedrijke consultants ter wereld en verantwoordelijk is voor de studie.

    sociale mediaSociale, mobiele en anderszins digitale netwerken spelen een belangrijke rol om de samenwerking tussen onderneming en klant te versterken. Cruciaal hierin is het pad naar een gentegreerde strate-gie, waarbij alle zowel fysieke als digitale netwerken op elkaar zijn afgestemd. Denk

    aan smartphones en applicaties die onder andere de winkelbeleving van klanten verbeteren. Daarnaast wordt het digitale kanaal beduidend meer gebruikt om de klanten te bereiken.In 2012 zei 16 procent van de CEOs con-sumenten te betrekken via digitale media. Anno 2013 is dit cijfer gestegen tot 51 procent. Korsten: Toch is het schokkend om te constateren dat slechts een derde van de organisaties beschikt over een volledig ge-integreerde strategie. Het is niet zozeer een technologisch probleem, maar veeleer het inzicht in de meerwaarde van sociale media. 64 procent heeft geen fatsoenlijk plan.

    adviesradenMeer en meer bedrijven wenden zich tot zogeheten customer advisory boards

    om hun strategische richting te bepalen, best practices te delen, marktsegmenten beter te begrijpen en bedrijfsfuncties te finetunen. Een andere manier waarop bedrijven hun klanten betrekken, is door baanbrekende nieuwe digitale en fysieke innovaties. Door het mengen van hun digitale en fysieke strategien, kunnen bedrijven op gentegreerde wijze voldoen aan de behoeften van hun technologie-enablede klanten. Zowel de ondervraagde CMOs als CIOs geven in overweldigende mate aan dat zij voornemens zijn om grote stappen te maken om de manier waarop ze werken met hun klanten te vernieuwen en te verbeteren. Het is dan ook niet vreemd dat CIOs steeds meer proactieve samen-werking zoeken met marketing en sales, aldus Peter Korsten.

    Colofon: hoofdredactie Hotze Zijlstra eindredactie Yvette Polman Medewerkers Arnoud van Gemeren, Bram van Mechelen, Sytse van der Schaaf Fotografie Eric Fecken, Frank Groeliken, Roelof Pot, Marcel Willems vormgeving Sabine van Loon drukwerk PRinterface uitgever Rob Beijleveld, ICT Media BV Magistratenlaan 184, 5223 MA, s-Hertogenbosch, t 073-6140070, f 073-6129997, [email protected] sales & marketing events Bart de Vaan sales & marketing media Jeffrey Ploeg, ICT Media BV, s-Hertogenbosch 2013

    Technologie en economie. Twee woorden die binnen R&D en de business van mid-delgrote en grote organisaties vanzelf-sprekend in elkaars verlengde liggen. De voornaamste veranderingen en innovaties komen tenslotte bijna per definitie uit de technologische hoek. Denk maar aan nieuwe materialen, nieuwe brandstoffen, nieuwe vormen van energieopslag, sensor-technologie, nanotechnologie, enzovoorts.Als het gaat om IT en informatievoorzie-ning is de link met de economie minstens zo kansrijk, maar helaas een stuk minder evident. Hoewel informatietechnologie binnen vooruitstrevende organisaties het verschil maakt bij het openen van nieuwe markten, operationele modellen en be-drijvigheid, wordt IT nog vooral gezien als een kostenpost. En als het meezit, als ondersteunende functie.

    TopbestuurDe CIO Day is met ruim 750 bezoekers van executive niveau al acht jaar het meest high level IT- en businessevene-ment van Europa. Zowel in inhoudelijke zin als qua positie en invloed van de deel-nemers. Dit maakt de CIO Day, in combi-natie met een zeer exclusieve entourage, tot een unieke happening. De historische Beurs van Berlage en het moderne Double Tree Hilton Hotel te Amsterdam zullen sa-men het toepasselijke decor gaan vormen. Economische waarde en technologische hoogstandjes komen bij elkaar in een stad die groot is geworden door een vrucht-bare wisselwerking van culturen.

    De rode draad door het evenement is en blijft IT, maar wel vanuit het perspectief van het topbestuur. Zo werkt de moderne CIO (of andere IT-verantwoordelijke) hard aan een IT-strategie die het mo-gelijk maakt om de organisatie te laten anticiperen op de macro-economische ontwikkelingen, wereldwijde trends, veranderingen en ontwikkelingen in de arbeidsmarkt. Tijdens de CIO Day krijgen relevante bestuurders hiertoe de nodige handvatten aangereikt.

    crossfunctioneelDe CIO Day 2013 probeert de werelden van economie en technologie in een crossfunctionele aanpak nog meer te verenigen, en de IT bij het veranderende speelveld te laten aanhaken. Bijvoorbeeld door bedrijven te belichten waarbij IT een belangrijke rol speelt bij de R&D en businessdevelopment, maar tevens bij het vermarkten van die nieuwe producten en diensten. De CIO en onze partners ont-moeten hier dus niet alleen de CFO, CTO en CMO, maar tevens de CEO!

    ROB BEIJLEVELD ([email protected]) is algemeen directeur van ICT Media en organisator van de CIO Day.

    ReDACtIOneel

    Tech()conomyDoor Rob Beijleveld

    Vervolg van Klant als adviseur van bestuurder op pagina 1

    Schokkend gebrek aan inzicht in sociale media

    aMsTerdaM philips is hard op weg een echt technologiehuis te worden. een data-intensieve onderneming die in het rijtje van de salesforces, apples en de googles niet zou misstaan.

    We zijn als Philips geen marketingbedrijf dat technologie als enabler ziet, maar an-dersom, zegt CEO Frans van Houten in een interview met CIO Magazine. Als we niet innoveren en geen waarde toevoegen, zullen we de wedstrijd niet winnen. Wij mten uitvinden. In ons visiestatement staat dat we de wereld door innovatie gezonder en duur-zamer willen maken. We kunnen als bedrijf fantastische dingen doen.Er is daarbij een duidelijke relatie tussen de interne IT-functie en de producten en dien-sten die Philips op de markt levert. De ver-wachting is dat led-verlichting zal commodi-tiseren. Maar de prijs van digitaal licht hoeft niet omlaag. Je kunt m zelfs verhogen als je een Hue-lamp maakt die je met een app kunt

    bedienen, die je huis beveiligt en de sfeer benvloedt. Gemeentes kunnen besparen op onderhoud door alle straatverlichting in de cloud te hangen. Lantaarns kunnen worden uitgerust met allerhande sensoren, waardoor ze niet langer een kostenpost zijn maar geld opleveren, aldus de CEO.Volgens Van Houten krijgen topbestuurders meer gevoel voor technologie en ontpopt de CIO zich steeds meer als een ondernemer. De combinatie van technologie en business sluit geheel aan op onze missie. Als wij die brug niet zouden slaan, dan zijn we geen knip voor de neus waard. CIO Jeroen Tas speelt derhalve een belangrijke rol bij de bij Philips ingezette transformatie.

    stapsgewijsPhilips gaat stapsgewijs klassieke huishou-delijke producten aan het web koppelen. Een voorbeeld is de Air Purifier, die inzich-telijk maakt dat er echt iets verbetert aan de luchtkwaliteit. In het door onze CIO opgezette Digital Accelerator Lab hebben we een sensor aan het apparaat toegevoegd die gekoppeld kan worden aan een smartphone. Daarop is de luchtkwaliteit af te lezen in een grafiekje. Bovendien kun je het apparaat op afstand aan- en uitschakelen. Zo proberen we digitale technologie te embedden in alles wat we doen. Daarnaast doen we in toenemende mate online marketing op via crowdsourcing en sociale media, aldus de CEO.Philips heeft ondertussen een nieuwe merk-belofte, want sense & simplicity dekt niet langer de lading. Van Houten: We zeggen nu: we deliver innovation that matters to you. We slaan de brug tussen technologie en de onvervulde behoefte van het individu.

    Innovatie die ertoe doet

    Frans van Houten

    Philips-CeO Frans van Houten:

  • De moderne CIO moet allereerst bewijzen te zorgen voor een efficinte en kosteneffectieve IT-delivery. Draagvlak en waardering bij de business zijn echter minstens zo belangrijk. Tevens wordt de CIO langs de meetlat gelegd als het gaat om leiderschap, visie en persoonlijk profiel binnen de organisatie en de Nederlandse CIO-community. Daarnaast zal onder meer worden gekeken naar de score van de CIO op het centrale thema van de CIO Day, aldus juryvoorzitter Bernhard van Oranje. De CIO die bewijst de link te leggen tussen technologie en economie.

    procesHet proces dat moet leiden tot de uitver-kiezing van de nieuwe CIO of the Year is in grote lijnen hetzelfde als in voorgaande jaren. De pakweg honderd CIOs die in

    aanmerking kwamen, kregen allereerst de uitnodiging om mee te doen aan een online enqute. De deelnemers vulden vragen in die in vier categorien waren onderver-deeld. Deze zijn door The Boston Consul-ting Group (kwantitatieve en kwalitatieve resultaten) en Qhuba (persoonlijkheid en leiderschap) geanalyseerd. Op basis van de kwantitatieve waarden leverde dit een shortlist van vijf CIOs op.Vervolgens vond een interview plaats door CIO Magazine. Gedurende de periode waarin de interviews en validatiegesprek-ken plaatsvonden, werden tevens persoon-lijke assessments door Qhuba en Bianca van der Zeeuw van Plan B uitgevoerd. Op basis van de uiteindelijke score zijn de genomineerden uitgenodigd voor een rondetafelgesprek met de andere kansheb-bers en de voltallige jury. Mede op basis

    van deze bijeenkomst wordt de winnende CIO gekozen.

    Jury 2013De jury is nagenoeg dezelfde als vorig jaar. Nieuw in het gezelschap is de winnaar van 2011, Aloys Kregting van DSM, die niet langer dan een jaar zitting zal hebben in de jury. Voor de verkiezing van 2014 zal hem gevraagd worden plaats te maken voor de winnaar van de CIO of the Year Award van 2012: Robbert-Jan Stegeman van Alliander. Bernhard van Oranje (Levi9 Global Sour-cing) is wederom juryvoorzitter. De andere juryleden zijn Ren Steenvoorden (CIO Platform Nederland en Rabobank), Hanno Ketterer (Boston Consulting Group), Tjibbe van der Zeeuw (Qhuba), Rob Beijleveld (ICT Media) en Hotze Zijlstra (CIO Magazine en BoardroomIT).

    4 CIO of the Year

    uTrechT de gedroomde ciO hoort een bestuursfilosofie te hebben en deze op inspirerende wijze te verkon-digen. dat stelt rabobank-ciO ren steenvoorden, die als voorzitter van het ciO platform Nederland een vaste plek heeft in de jury die jaarlijks de ciO of the year award uitreikt aan de beste iT-bestuurder.

    Ieder vakgebied kent zijn goeroes en bijbehorende aanhangers, zegt Steenvoor-den. Waar die goeroes zo goed in zijn, is het verwoorden van hun filosofie, oftewel de wijze waarop zij in het leven of hun vak staan. Zo bewondert hij Stephen Covey. Zijn Seven habits of effective people is nog steeds mijn favoriete management-boek. Hij heeft het onder andere over circles of influence en circles of concern. Steek je energie in zaken die je zelf kunt

    benvloeden en accepteer de zaken die je niet kunt benvloeden. Je druk maken over bijvoorbeeld het weer heeft geen zin. Ook als IT-bestuurder hoor je volgens de Rabobank-CIO een soort goeroe te zijn. Je wordt geacht een bestuursfilosofie te heb-ben en te verkondigen. Een zienswijze die medewerkers inspireert, enthousiasmeert

    en uitdaagt iedere dag met veel plezier hun werk te doen.

    Taart genoegSteenvoorden ziet zichzelf als een ver-bindingsofficier. Die verbindingen leg ik intern naar mijn eigen medewerkers en andere eenheden en lokale banken, maar ook extern naar bijvoorbeeld toezichthou-ders en collega-banken. Kernbegrippen in mijn filosofie zijn impact en plezier. Er is in mijn zienswijze taart genoeg voor iedereen.

    Sterker: hoe meer collegas succesvol zijn en resultaten boeken voor het bedrijf, hoe groter en lekkerder de taart voor ons al-lemaal wordt.De CIO moet daarbij zoveel mogelijk de omstandigheden scheppen die leiden tot impact en plezier voor iedereen. Dat bete-kent dat mensen de beschikking moeten hebben over de juiste hulpmiddelen, goed getraind en begeleid worden en de vrijheid hebben om iets van zichzelf in hun werk te kunnen leggen. Let wel, dit is geen pleidooi om alleen maar leuke dingen te doen. Om te presteren heb je ook heldere doelen nodig en een strategie om daar te komen. Taken, grenzen en gedrags-regels zijn dus net zo fundamenteel.

    aanpassenBedrijfsstructuren en governancemodellen zijn ook belangrijk, maar kunnen volgens de platformvoorzitter veranderen. De-mand-supply, centralisatie, decentralisatie, technologien en leveranciers hebben al-lemaal een dagprijs. Mensen en cultuur zijn daarentegen vaak vaste waarden. De CIO draagt mede de verantwoordelijkheid voor een organisatie die zich voortdurend kan aanpassen, ontwikkelen en transformeren. Zowel qua mensen als qua architectuur.De belangrijkste en misschien wel moeilijkste taak voor de CIO is dus een goede instroom, doorstroom, maar ook uitstroom binnen de IT-organisatie te bevorderen. Als senior leider moet je de mensen daarbij in een zo duidelijk mogelijke context kunnen laten werken. Een goede kandidaat voor de CIO of the Year 2013 zou hier naar mijn mening aantoonbaar mee bezig moeten zijn. Grote kans dat hij of zij als bestuurder niet alleen blijer maar ook succesvoller is.

    Jeroen Tas, CIO PhilipsJeroen Tas had al een leven in de IT achter zich toen hij als CIO aantrad bij Philips. Al zijn kennis en ervaring rond digitale ontwikkelin-gen komt van pas binnen het transformatie-proces naar een bedrijf dat qua business en IT volledig digitaal aangehaakt is.

    Frans Woelders, CIO ABN AMROFrans Woelders is in tegenstelling tot veel an-dere CIOs tevens verantwoordelijk voor het primaire proces. IT gaat binnen ABN AMRO niet alleen over de kantoorautomatisering, het betreft vooral de dienstverlening naar de klanten van de bank.

    Martin Wuite, CIO Wolters KluwerMartin Wuite is binnen het sterk digitalise-rende Wolters Kluwer intern doorgegroeid en heeft daarmee veel kennis over het bedrijf opgebouwd. Hij voelt zich als Europees CIO meer een businessman dan ITer. Zonder omzet is er immers geen IT.

    Henry van de Ven, CIO NutrecoHenry van de Ven is ooit als registercontroller vanuit een business-improvementperspectief de IT ingerold. Zowel qua schaal, structuur als activiteiten is Nutreco een bedrijf waar hij als CIO het verschil kan maken. Synergie en samenhang zijn de trefwoorden.

    Pieter Schoehuijs, CIO AkzoNobelPieter Schoehuijs overziet vanuit zijn CIO-rol hoe de IT binnen AkzoNobel de business ondersteunt. Hij focust zich daarbij op het organiseren van processen, mensen en bud-getten. Alles vanuit het idee dat dit maximale waarde moet opleveren voor het bedrijf.

    Dit is geen pleidooi om alleen maar leuke

    dingen te doen

    CIO hoort een goeroe te zijn

    CIO of the Year 2013

    Wie wordt het?aMsTerdaM de ciO of the year 2013 wordt bekendgemaakt tijdens de ciO day op

    dinsdag 26 november in amsterdam. vijf korte portretjes van de genomineerden en een

    korte toelichting op het selectieproces, dat uiteindelijk moet leiden tot de winnaar.

    Rabobank-CIO Ren Steenvoorden:

    Door Hotze ZijlstraFotografie Eric Fecken en Roelof Pot

    Ren Steenvoorden

  • Leiderschap 5

    Vanuit een rol als hoofd boekhouding of administratie heeft de CFO zich ontwikkeld tot een volwaardig directielid dat de financile huishouding op orde brengt en houdt, en bud-gethouder is voor alle zaken die niet aan een ander C-level zijn toegewezen. Vanuit zijn overkoepelende budgettaire rol en zijn functie als houder van het IT-budget, is de CFO dan ook steeds meer verantwoordelijk voor het innovatiebudget. Hier komt de samenwerking met de CIO om de hoek kijken, want innovatie is de laatste tijd met name IT-driven. Hoe kunnen de CFO en de CIO elkaar in de prak-tijk nu het beste versterken?

    1 door elkaar de wederzijdse rol te gunnen De CFO is vanuit zijn financile ach-tergrond en ervaring heel goed in staat om nieuwe ideen en technologien via business-plannen door te rekenen en te beoordelen op hun financile merites. Een CFO mist echter de technologische achtergrond om te beoordelen of een nieuwe technologie stabiel genoeg is en voldoende verkrijgbaar is in de markt. De CIO of IT-manager kan vanuit zijn

    achtergrond en ervaring heel goed beoordelen of een innovatie past binnen de organisatie en ook praktisch uitvoerbaar en beheersbaar is. Wanneer men elkaars rollen respecteert, is de CFO dus eindverantwoordelijk voor de businesscase en de financiering, terwijl de CIO de verantwoordelijkheid draagt voor de gekozen technologie en de leverancier. Dat vergt dus goed en regelmatig overleg op basis van wederzijds respect en vertrouwen.

    2 door regelmatig met elkaar te brainstormen over innovatie Bij deze brainstorm dient optimaal gebruik te worden gemaakt van de verschil-lende achtergronden van de CFO en de CIO. De CFO kan immers heel goed beoordelen of de financile consequenties van een bepaalde innovatie haalbaar zijn en een sluitende businesscase opstellen. De CIO daarentegen kan heel goed beoordelen in hoeverre de innovatie toekomstvast is en voldoende beschikbaar is in de markt. De CFO kan de betreffende innovatie vervol-gens intern verder verkennen, terwijl de CIO dit extern kan doen.

    3 door vanuit de eigen rol een bijdrage te leveren aan innovatieVoor een goede acceptatie van inno-vaties binnen de organisatie, is een goede verkenning vooraf en borging achteraf van levensbelang. Hierbij neemt de CFO de interne verkenning en borging voor zijn rekening waarbij hij zorgt voor com-mitment bij de CEO en het MT. De CIO neemt op zijn beurt de externe verken-ning en borging voor zijn rekening, dus de zoektocht naar en de keuze van de juiste oplossing van de juiste leverancier en de borging van de aangeboden functionaliteit, dienstverlening (via de SLA), kwaliteit-prijsverhouding, levertijd en voorwaarden richting de leverancier.

    4 door rekening te houden met elkaars belangen Bij een goede samenwerking tussen CFO en CIO wordt er proactief rekening gehouden met elkaars belangen en worden deze belangen zoveel mogelijk op n lijn gebracht en gehouden. De CIO werkt dus altijd binnen het vastgestelde IT-budget en

    innoveert altijd op basis van een business-case die voorgelegd wordt aan de CFO. De CFO staat niet toe dat binnen de organisatie of het MT nieuwe technologien of IT-con-cepten gentroduceerd worden, zonder dat de CIO hierbij betrokken wordt.

    5 door samen toegevoegde waarde te creren Wanneer de CIO en CFO goed met elkaar samenwerken, wordt voorkomen dat de focus alleen maar ligt op geld besparen. Samen zijn zij heel goed in staat om te be-palen hoe de organisatie met behulp van IT toegevoegde waarde kan creren voor klan-ten, medewerkers en partners in de keten.

    Kortom, als de CFO en CIO optimaal met el-kaar samenwerken, optimaal gebruikmakend van elkaars kwaliteiten, dan ontstaat een tan-dem die zowel de innovatie als de toegevoegde waarde van de organisatie op een financieel en technisch verantwoorde manier aanjaagt.

    EDDY GIJSSEL is bedenker en oprichter van De Telecom Adviseur.

    Door Eddy Gijssel en Douglas MaulbetschFotografie Marcel Willems

    CIO en CFO, perfecte innovatietandem

    5x wisselwerking voor waardecreatiebreda de functionaris die binnen een grote organisatie verantwoordelijkheid draagt voor

    iT, rapporteert veelal aan de cFO en niet aan de ceO. betekent deze positie voor de ciO of iT-

    manager een onderwaardering voor het iT-vak? Of is dit juist een heel goede zaak?

    Eddy Gijssel

    uTrechT dankzij de moderne technologien heeft de auto-industrie alle instrumenten in handen om klantervaringen te benvloeden. Om deze tools succesvol in te zetten, moeten de leiders van iT, marketing en verkoop echter eerst leren samenwerken.

    De generatie die is opgegroeid met compu-ters en internet heeft een groot effect op nagenoeg alle sectoren van het bedrijfsleven. De auto-industrie is in dit kader een goed voorbeeld. Wat klanten willen en hoe ze ko-pen, vraagt om een nieuwe benadering door de sector. Recente IT-innovaties als cloud computing, sociale media en mobiele techno-logie transformeren de industrie op talloze manieren; van productinnovatie tot operati-onal excellence en de algehele klantbeleving. Technologie wordt een steeds belangrijker deel van de totale waarde van een voertuig en in het beheer van de totale keten. De autos en vrachtwagens van vandaag zijn rijdende computers die evenzo gemakkelijk worden gekocht via internet, en zijn bijna continu verbonden via clouddiensten.

    ToepassingenDe opkomst van een consumentgedreven mo-del, ondersteund door IT, betekent dat CIOs worden gevraagd om samen met collega-di-rectieleden nieuwe technologische toepassin-

    gen te ontwikkelen om de verkoop, operaties en het product zelf te verbeteren. Zij zijn zich al bewust van deze noodzaak. In CSCs CIO Barometer 2013 een recente enqute onder bijna 700 CIOs in 18 landen geeft meer dan 90 procent van de respondenten aan dat hun IT-afdelingen betrokken worden bij de verta-ling van de businessstrategie. Ook zegt ruim 65 procent dat ze al gezien worden als leiders in innovatie en zich focussen op het creren van omzet met nieuwe technologie.Slechts tien jaar geleden begon de aankoop

    van een auto met een bezoek aan de show-room van de lokale dealer. Tegenwoordig doet een geschatte 60 procent van de consumenten online onderzoek voordat een bezoek aan een dealer wordt gebracht. De hoeveelheid informatie en reviews op het web van zowel fabrikanten als pers is overweldigend. De macht van sociale media en beoordelingen door consumenten is de echte game changer.Wanneer potentile kopers de showroom binnenlopen, zijn ze al goed op de hoogte en

    bijna klaar om een aankoopbeslissing te nemen. Niettemin behandelen de meeste dealers klanten alsof ze net aan zijn be-gonnen het koopproces. Dat komt omdat autofabrikanten niet de tools hebben om het onlinegedrag van potentile kopers te volgen en vervolgens die informatie te delen met lokale dealers. Hoe anders zou het resultaat kunnen zijn wanneer de dealer de klant begroet door te zeggen: Ik zie dat u al op onze website hebt gekeken en we hebben hier het model waarin u genteresseerd bent met alle opties waar uw voorkeur naar uit-gaat, in die blauwe kleur die u het mooiste vindt. Klaar voor een proefrit?

    customer intimacyDit niveau van customer intimacy zal de norm worden en vragen om nieuwe manie-ren van denken, nieuwe vormen van techno-logie en nieuwe niveaus van cross-discipli-naire samenwerking. Autofabrikanten zullen moeten investeren in CRM, social-listening-tools en big data. CIOs, CMOs, salesverant-woordelijken en andere businessunitleiders moeten samenwerken om de koopervaring te benvloeden.CIOs moeten groot gaan denken. Markt-leiders zullen deze oplossingen namelijk doorvoeren en zich daarmee als succesvolle, flexibele bedrijven vestigen met de klant als stralende middelpunt.

    De CIO Barometer 2013 is te downloaden via www.csc.com/ciobarometer.

    DOUGLAS MAULBETSCH is Managing Partner Global Automotive bij CSC.

    De collaborative information officer

    Leiders moeten leren samenwerken

  • Innovatie 7Door Hotze Zijlstra e.a.Fotografie Eric Fecken e.a.

    viaNeN de wereld verandert conti-nu, zowel op economisch als op tech-nologisch gebied. dit vereist innovatief inzicht van zowel de business als iT-afdelingen. dagelijks ontstaat nieuwe technologie. en als chief information of-ficers hun concurrentie willen voorblij-ven, dan zullen zij moeten meegaan met de tijd, zegt Jerry boezel, managing director van T-systems in Nederland.

    Door innovatieve oplossingen voor de toekomst te omarmen en te benutten, dragen CIOs bij aan de nieuwe wereld en versterken zij hun concurrentiepositie, aldus Boezel, die vanuit zijn functie dagelijks in contact staat met IT-verantwoordelijken van toon-aangevende Nederlandse organisaties.Dat de IT-branche doorlopend innoveert, merkt ook de consument aan den lijve. Denk aan nieuwe ontwikkelingen zoals smartwatches, intelligente koffers, swipe-screens, mobiele portemonnees, virtuele pashokjes, avatars, enzovoorts. Dat zijn alle-maal producten die zijn ontwikkeld doordat

    steeds meer organisaties zich bezighouden met cloud computing, big data, consumeriza-tion of IT, mobility, analytics, gamification, en de toekomst van de werkplek.

    koopmuurTechnische mogelijkheden en hedendaagse trends hebben volgens Boezel zeker effect op de toekomst. Zo heeft de Britse retailorga-nisatie Tesco een zogenaamde virtual shop-ping wall ontwikkeld. Het bedrijf wilde als tweede Zuid-Koreaanse supermarktketen graag de koppositie pakken, maar zat qua fysieke winkels aan het plafond. De missie was de nummer n te worden, zonder meer winkels te bouwen. Om dit te realiseren on-derzocht Tesco de Zuid-Koreaanse markt en consument. Hieruit bleek dat de bevolking zeer hard werkt, veel met de metro of de trein reist tussen huis en kantoor, en weinig

    tijd heeft om dagelijks of wekelijks bood-schappen te doen. Tesco bedacht daarom een manier om de winkel naar de consu-ment te brengen.Het perron bleek een ideale plek om de con-sument met de winkel in contact te brengen. Tesco beplakt hiertoe de muren van de per-rons met posters waarop de gangen en schap-pen van een supermarkt staan afgebeeld. Alle producten bevinden zich netjes boven, onder en naast elkaar. Ieder product bevat bovendien een unieke QR-code. Reizigers en voorbijgangers kunnen hiervan met hun smartphonecamera een scan maken. Het ge-kozen product wordt vervolgens automatisch in de virtuele boodschappenkar gelegd. Zo voegt de applicatie na elke scan een product aan de winkelwagen toe. Met een klik op de knop betaalt de consument uiteindelijk alle boodschappen en ontvangt deze op een

    gewenst tijdstip op een aangegeven adres. Dit bespaart aanzienlijk veel tijd en moeite.

    ciO dayKlantgerichtheid gaat een steeds essentilere rol innemen bij het bedenken en ontwikkelen van innovatieve technologie, vervolgt de T-Systems-man. Deze oplossing van Tesco speelt perfect in op de behoefte van klan-ten. Dit is het soort innovatieve ideen dat T-Systems met zowel business- als IT-afdelin-gen wil delen. Derhalve valt op 26 november tijdens de CIO Day in de Beurs van Berlage eveneens een koopmuur te bewonderen. Hier kunnen chief information officers het gemak en de eenvoud zelf ervaren. Boezel: Op deze manier kunnen we de huidige mogelijkheden van nieuwe technologie tonen, alsmede een blik op de toekomst werpen. Een transforme-rende IT leidt tot leading business!

    Hedendaagse technologiebiedt zicht op toekomst

    t-Systems: transformerende It leidt tot leading business

    Bezoekers van de CIO Day die virtueel boodschappen willen doen via de muur van T-Systems kunnen via deze QR-code alvast een account aanmaken.

    aMsTerdaM abN aMrO gaat de komende jaren maar liefst 700 miljoen euro investeren in de iT-omgeving. daarbij worden oude systemen opgeruimd en vindt een ontkoppeling van front- en backofficesystemen plaats. de bank wil zich zo sneller en flexibeler kunnen richten op de steeds veranderende wensen en eisen van de klant.

    Om snelheid te maken aan de voorkant moet de achterkant in orde zijn, zegt ABN AMRO-CIO Frans Woelders, in 2011 en 2013 genomineerd voor de CIO of the Year Award. Hij en zijn mensen hebben in pak-weg een jaar tijd zestig bedrijven bezocht, waarbij vooral is gekeken naar hoe anderen het doen. Niet alleen banken, maar ook andere typen organisaties, aldus de CIO. Bijzonder aan dit proces was ook dat de gehele organisatie erbij betrokken werd. Iedereen kon ideen aandragen en mee-

    denken en discussiren over verschillende onderwerpen. Bij die rondgang zagen we goed welke aanpak of welk model voor ons wel en niet zou werken, vervolgt Woelders. Bij de Spaanse branchegenoot BBVA ver-nieuwen ze hun IT-landschap bijvoorbeeld van buiten naar binnen, dus beginnend aan de klantzijde. Wij kiezen een andere bena-dering. We vroegen ons af of je, eenmaal bij de backoffice aangekomen, nog het geld en het vermogen hebt om echt ingewikkelde zaken op te pakken. Het idee om bij de backoffice te beginnen en eerst de legacy op te ruimen, was duidelijk een keuze voor de langere termijn.

    aspiratiesDe zestig bedrijfsbezoeken vormden tevens de basis voor de formulering van een vijftal aspiraties die men voor de langere termijn belangrijk acht. Drie hebben betrekking op wat je zou willen bereiken: een bedrijf zijn waarmee je makkelijk zaken doet, ver-

    rassend innovatief zijn voor de klant, en onderscheidend productief zijn elk jaar meer doen voor minder euros. De twee resterende aspiraties richten zich op hoe de bank dat wil gaan doen, namelijk door te werken met de beste mensen en de beste partners.Die innovatie zoekt de CIO in een grotere modulariteit en flexibiliteit op basis van een servicesgeorinteerde architectuur. Het huidige systeemlandschap is via interfaces point-to-point met elkaar verbonden. Dit geheel willen we op basis van herbruik-bare services met elkaar laten praten. Dat betekent dat data eenduidig moet worden vastgelegd en dat de services gedefinieerd moeten gaan worden. Dit is de manier waarop we de legacy vanuit de IT willen herscheppen.

    WegbereiderDat deze visie door de RvB breed gedragen wordt, ziet Woelders als een opsteker. Het

    geeft volgens hem aan dat er vertrouwen is ten aanzien van IT als wegbereider naar de toekomst. Het mooie is dat bestuursvoor-zitter Gerrit Zalm hier een heel belangrijke rol in speelt. Hij ziet als geen ander dat onze IT-investeringen echt gericht zijn op de lange termijn.

    ABN AMRO investeert fors in vernieuwing Gerrit Zalm

  • Strategie 9Door Marc Schuuring

    We hebben steeds meer IT en technolo-gie tot onze beschikking. De groei van het wereldwijd aantal toegekende patenten stijgt explosief, vanaf 2000 met 76 procent per jaar tot ongeveer 900.000 toegekende patenten in 2010; en dat aantal zal naar verwachting verder stijgen. Deze stijging kan worden ver-klaard doordat er steeds meer hersencapaci-teit beschikbaar is: door de bevolkingsgroei, door stijgende emancipatiegraad en door meer toegang tot tertiair onderwijs. Techno-logie zorgt er ook voor dat deze nieuwe ken-nis steeds makkelijker wordt uitgewisseld.Er komt niet alleen steeds sneller steeds meer technologie, deze nieuwe technologie wordt ook almaar sneller ingevoerd. Waar het de stoomboot nog 120 jaar kostte om 20 procent van de wereldbevolking te bereiken, lukt dat bedrijven met nieuwe technologie als Facebook, WhatsApp en Instagram in enkele jaren. De relevantie hiervan overstijgt de IT-sector. De wereldbevolking gebruikt deze technologien actief, wat zijn impact heeft op alle traditionele bedrijfsfuncties. Een bedrijf

    als Van Moof, producent van stoere stadsfiet-sen, heeft dat begrepen. Van Moof geeft geen euro aan marketing uit. Het maakt gebruik van klanten die door middel van sociale media fotos van hun Van Moof-fiets online zetten, en van diezelfde klanten die stemmen welke fotos het beste het Van Moof-gevoel uitstralen. Van Moof verkoopt zijn fietsen inmiddels in grote wereldsteden als New York en Tokyo. Behalve dat het bedrijf geen geld uitgeeft aan marketing, heeft het ook geen traditionele schuldpositie opgebouwd. Van Moof verandert daarmee de spelregels in de fietsenindustrie, ten koste van bedrijven die traditioneel op schaal concurreren.

    schaalgrootteDat traditionele verdienmodellen in alle industrien onder druk staan, is ook te zien als we kijken naar schaalgrootte. Gebrek aan schaal was traditioneel een nadeel; schaal-grootte bereiken, vergde veel investeringen. De nieuwe technologien heffen dat nadeel op. De tijd dat de grootste onderneming in een industrie ook de meest winstgevende was, is voorbij. Vandaag is nog slechts 30 procent van de meest winstgevende bedrij-ven in de rele industrien ook de grootste. Nieuwe bedrijven kunnen gevestigde spelers uitdagen zonder grote investeringen te hoeven doen. Denk aan de energiemarkt,

    waar veel nieuwe spelers het de traditionele partijen zeer lastig maken.Een ander voorbeeld is de reisindustrie. Sinds kort is Airbnb de grootste hotelketen ter wereld, gemeten in aantal overnachtin-gen. Airbnb stelt via een Marktplaats-achtige site consumenten in staat kamers in hun huis te verhuren als waren ze hotelkamers. Hier-mee wordt niet alleen de gevestigde industrie onder druk gezet, maar ook het verdienmodel van bijvoorbeeld gemeenten. Het is op dit moment voor een particulier in een populaire stad een prima businesscase om een mooi pand in het centrum aan te schaffen en via Airbnb te verhuren, zonder dat de gemeente daar toeristenbelasting over ontvangt.Airbnb is een goed voorbeeld van een klein bedrijf dat de gevestigde orde uitdaagt, en in zeer korte tijd een leidende positie inneemt. AirBnb is in 2006 opgericht. We zien deze trend in alle industrien: marktleiderschap duurt steeds korter.Waar een marktleider vroeger zon 25 jaar van die positie kon genieten, is het gemiddel-de nu gereduceerd tot zeven jaar. Het aantal bedrijven dat uit de top drie valt, wordt elk jaar groter.Hier zijn de lessen uit de hightech interes-sant. Nokia is het beroemde voorbeeld dat zichzelf meerdere malen opnieuw wist uit te vinden, van papier naar elektriciteit, van rubber naar hightechtelefoons. Ze zijn nu ook het klassieke voorbeeld van een bedrijf dat

    een disruptieve technologie mistte: de smart-phone, en daar niet meer bovenop kwam.In de strijd tussen Samsung en HTC lijkt wellicht schaal de slag te gaan beslissen, maar het is de snelheid waarmee nieuwe technologische ontwikkelingen in producten kunnen worden verwerkt, wat de winnaar gaat bepalen en daarmee het bedrijf schaal-grootte geeft.

    voorbeeldenTechnologie zorgt ervoor dat branchegrenzen vervagen en dat concurrentie uit nieuwe hoe-ken kan komen. Drie Nederlandse voorbeel-den tonen dit aan: Evac gebruikt smartphonetechnologie om EHBO-dozen tijdig bij te vullen. Door sim-pelweg een smartphonefoto te maken van de

    verbanddoos en deze op te sturen, wordt de doos up-to-date gehouden. Dit model wordt ook aan BHVs in bedrijven aangeboden. Car2Go maakt autobezit overbodig. Het ge-bruikt satelliettechnologie om point-to-point car sharing mogelijk te maken en zo mobili-teit als een goedkope dienst aan te bieden. Dit zet druk op traditionele verdienmodellen van autoverhuurders en producenten. Zonline zet nieuwe technologie in om de groene-energiebranche voor consumenten te regisseren. Het gebruikt satelliettechnologie als google maps en geodata om offertekos-ten bij zonnepaneelinstallatie substantieel te verlagen, en zet vervolgens lokale installa-teurs in om de installatie te monteren.Ten slotte nog een inspirerend voorbeeld uit de culturele sector: The Metropolitan Opera. The Met is altijd een voorloper geweest in het gebruik van technologie, met vroeg-gebruik van radio en televisie. Sinds 2006 biedt technologie The Met de mogelijkhe-den een wereldwijd publiek te bereiken. In een lokale bioscoop kan men live een opera vanuit The Met meemaken, met beter zicht en geluid dan een bezoeker in New York zelf waarschijnlijk zou hebben gehad. Inmiddels gebruiken meer mensen deze optie dan er per seizoen in The Met passen.

    speelveldEr is maar n conclusie: de toename van nieuwe technologie in het algemeen, en ict in het bijzonder, verandert in een ontzettend hoog tempo het speelveld van steeds meer rele sectoren. Verandering wordt de enige constante. Ict wordt daarmee veel meer dan de huidige automatiseringspost om kosten te reduceren, waarvan ook nog eens budgetten te vaak worden overschreden. Ict verwordt tot een van de belangrijkste strategische pij-lers voor bedrijven en instellingen. Bedrijven die hiervan willen profiteren, snappen dat ict ze gaat helpen om exporteerbare, gecom-bineerde producten en diensten te leveren; dat ict bedrijven in staat stelt wereldwijde nichespelers te worden, die met gemak de traditionele lokale tienkampers kunnen verslaan; dat ict de opkomst van flitsbedrij-ven mogelijk maakt; en dat ict bedrijven in staat stelt het meest winstgevend te zijn door ketenregie, in plaats van door het bezitten van de waardeketen.Bedrijven die hiervoor klaar zijn, snappen de implicaties van early stage-technologien en hebben een early-warningsysteem voor aardverschuivingen. Ze zijn ingericht op technologisch vooruitkijken in belonings- beleid, investeringsbeslissingen, samenstel-ling van managementteams, et cetera. De beste manier om voorbereid te zijn op een onzekere toekomst, is deze uit te vinden.

    BCG heeft een rapport gepubliceerd over het verdienmodel van Nederland in 2030. Het bevat een visie op hoe verscheidene trends een aardverschuiving veroorzaken. Dit arti-kel vat de IT-gedreven implicaties samen.

    MARC SCHUURING is partner bij strategie-adviesfirma Boston Consulting Group (BCG).

    Bedrijven niet ingericht op technoconomy

    Rapport Boston Consulting Group:

    Nieuwe technologie verandert het

    speelveld in een ontzettend hoog

    tempo

    aMsTerdaM iT en technologie veroorzaken een aardverschuiving in de verdienmodellen

    van bedrijven. het gebeurt niet straks, maar nu. veel bedrijven, in vrijwel alle

    bedrijfstakken, zijn niet voorbereid op de fundamentele, iT-gedreven veranderingen.

    De beste manier om voorbereid te

    zijn op een onzekere toekomst, is deze uit

    te vinden

    Marc Schuuring

  • Door onze redactie

    Realtime economie 11

    een IT-platform stabiel is, en in de huidige vorm al voldoende schaalbaar, dan heeft men dit helemaal niet nodig, maar er moet wel voor worden betaald. Er is geen one size fits all. Een succesvolle cloudstrategie is exact toegespitst op jouw huidige en toe-komstige bedrijfsvoering en processen.

    ecosysteemMede vanuit bewegingen zoals cloud en con-sumerization ziet Joris van Oers de rol van de interne IT-afdeling verschuiven. Deze krijgt meer en meer de rol van servicebro-ker en businessintegrator. Hierdoor zullen we een steeds grotere rol van ecosystemen zien, zegt hij. Bedrijven zullen naar par-tijen zoeken die dit ecosysteem aan kunnen sturen, end-to-end-SLAs kunnen waarbor-

    gen, en de ervaring in huis hebben om de governance in te richten, gericht op veilig-heid en user-experience.BT heeft met de meeste wereldwijde par-tijen technologiepartnerships. Daarbij werkt de netwerk- en IT-dienstverlener vendor-neutraal. In samenspraak met de klant wordt gekeken wat voor hen de beste oplos-sing is. Hierbij speelt onze professional BT Advise-servicestak een belangrijke rol. Deze levert advies, integratie en managed servi-ces via wereldwijde kenniscentra die geor-ganiseerd zijn rondom de kerncompetenties van BT Global Services, zoals beveiliging, customer-relationshipmanagement, unified communications, mobiliteit, beheerde netwerkdiensten, beheerde IT-diensten en zakelijke technologie.

    aMsTerdaM We leven volgens BT Benelux-CEO Joris van Oers in een wereld waarin de business nooit slaapt. e-commerce, digitale marke-ting, webbased customersupport en sensorgedreven productieprocessen leiden in bijna iedere industrie tot een transformatie van bijna alle zakelijke processen en businessmodellen.

    De digitalisering leidt tot een realtime eco-nomie, waarin informatie snel van a naar b moet. Versnelling, connectiviteit en integra-tie van bedrijfsprocessen en infrastructuur worden de drijvende factoren om competitief te zijn, zegt Van Oers. Misschien zelfs wel om te overleven. Tevens zullen klantwensen en hun feedback direct toegepast kunnen worden in de bedrijfsvoering. BT staat klan-ten bij in deze transformatie. Dit doen we niet alleen door een breed portfolio aan netwerk- en IT-diensten, maar ook met een volwassen consultancy- en professionalservicesdiensten-tak en ons rijke partnerecosysteem.

    BT laat bedrijven en organisaties naar eigen zeggen wereldwijd veilig, efficint en betrouwbaar communiceren. In Nederland is het bedrijf sinds 1989 actief op de telecom-markt. De wereldwijde ervaringen van BT met steeds complexer wordende communi-catienetwerken worden in concrete oplos-singen vertaald.

    servicebrokerDe markt is snel in beweging. Innovatie kan door bedrijven bijna niet bijgehouden worden vanwege gebrek aan competenties in-house. Daarbij is innovatie momenteel, door de economische situatie, het kind van de rekening. Partijen zoals wij hebben die kennis en kunde wel in huis en kunnen de requirements van de klant doeltreffend vertalen naar concrete, innovatieve oplossin-gen, aldus de BT-Benelux-CEO.Een marktontwikkeling die al enige tijd volop in de belangstelling staat is bring your own en de hiermee gepaard gaande beheer- en beveiligingsproblematiek. Deze trend biedt ook kansen, stelt Van Oers. Zolang het bedrijfsnetwerk de extra belastingen maar veilig aankan, kan de productiviteit omhoog. Uit recent onderzoek in opdracht van BT en Cisco bleek echter dat meer dan de helft van de wereldwijd ondervraagde IT-managers een daling in de prestaties van bepaalde applicaties vaststelde als gevolg van de exponentile groei in het gebruik van smartphones en tablets. Organisaties moe-ten nadenken over zaken als compatibiliteit van apparaten, beveiliging, draadloos inter-net, het netwerk en applicatieperformance.Ten aanzien van de cloud is hij sceptischer. De voordelen daarvan zijn niet op ieder bedrijf van toepassing. Neem elasticiteit: als

    Snelheid nodig om te kunnen overleven

    Joris van Oers (Bt):

    X

    Vrije toegang tot verkeersgegevens uTrechT de Nederlandse data-bank met wegverkeersgegevens (NdW) is vanaf eind dit jaar door iedereen vrij en zonder bijkomende kosten te gebruiken. de gegevens uit de NdW komen beschikbaar als open data.

    Actuele verkeersgegevens geven een actu-eel beeld van de situatie op de weg. Iedere minuut worden gegevens van meer dan 24.000 meetlocaties in Nederland in de NDW-databank verwerkt en naar afne-mers doorgestuurd. Het betreft gegevens over verkeersintensiteit, reistijden, punt-snelheden en voertuigcategorien.

    datapoolNaast de actuele verkeersgegevens zijn ook filemeldingen, status (open/dicht) van bruggen, geplande wegwerkzaamheden en verkeersmaatregelen bij evenementen in de NDW-databank opgenomen. Het gaat om een grote datapool. Per minuut worden er ongeveer 460.000 data-elementen aan-gemaakt, in totaal meer dan 600 miljoen gegevens per dag.De komende maanden gebruikt NDW om ervaring op te doen met de Open Data Ser-vice, onder andere door te monitoren hoe-veel belangstelling er is. Het NDW heeft al veel ervaring met toegang van externen tot zijn databronnen. Voor een onkostenver-goeding van 6.000 euro kunnen organisa-ties toegang krijgen. Eind dit jaar worden deze gegevens vrij toegankelijk.

    LicentieHet is de verwachting dat veel app-bouwers en andere genteresseerden met innovatieve toepassingen komen. Het vrij en kosteloos gebruiken van de gegevens zorgt dat veel meer mensen er iets mee kunnen doen. Bij een eerdere prijsvraag werd al een openbrugalarm-app bedacht. Naast open data kunnen bedrijven de NDW-gegevens ook nog steeds met een licentieovereenkomst afnemen. In dat geval zijn er afspraken te maken over de beschikbaarheid van data en systemen, het gebruiksrecht en toegang tot een speciale servicedesk.

    Joris van Oers

    Innovatie is door de economische situatie het kind van de rekening

    AMSTERDAM Europese bedrijven geven aan dat hun bedrijfsprocessen drastisch versnellen en steeds meer met elkaar ver-bonden zijn. Nog geen kwart bevindt zich reeds in de positie om de uitdagingen van de realtime economie aan te kunnen gaan.

    De overgrote meerderheid van de Europese leidinggevenden vindt dat hun organisaties moe-ten evolueren tot snellere, beter verbonden en opererende bedrijven. Sectoren als nutsbedrij-ven, media en de productie passen zich snel aan, terwijl andere nog aan het begin staan van deze transformatie, zo blijkt uit onderzoek uitgevoerd door Experton in opdracht van BT.Ruim driekwart van de ondervraagde beslissers gelooft dat de opmars van realtime zakendoen een sterke tot zeer sterke impact heeft op de bedrijfsprocessen. Meer dan de helft van de respondenten verwacht een enorme versnelling; sommigen denken zelfs dat hun organisaties al in 2015 realtime snelheden zullen bereiken.Bijna 60 procent van de beslissingsbevoegden voorziet dat de steeds mobielere levensstijl van medewerkers en klanten binnen de komende twee jaar de nummer n aanjager van de realtime economie wordt, met overal en altijd toegang tot data en applicaties.

    BenuttenBeslissingsbevoegden zijn momenteel gretig op zoek naar instrumenten om de realtime economie vorm te geven en het potentieel ervan optimaal te benutten. Van de respondenten verwacht 42 procent hun efficintie en winstgevendheid te verhogen door klantinteracties te versnellen. Om dit te bereiken wordt er gekeken naar een breed scala aan netwerkgebaseerde IT-oplossingen, waaronder unified-communications- en colla-

    borationdiensten, intelligente IP-netwerken en cloudgebaseerde infrastructuurdiensten.Joris van Oers, CEO BT Benelux: Expertons onderzoek laat zien dat slechts een klein groepje Europese bedrijven in staat is om effectief zaken te doen met de snelheid die nodig is om te concurreren in de huidige wereldwijde economie. Responstijden moeten korter, risicos sneller gedetecteerd en bedrijfsprocessen geoptimali-seerd. Dit is een wereld waarin nanoseconden het verschil kunnen maken. Klanten kunnen hier-toe ons hoogkwalitatieve netwerk en de daarbij aansluitende IT-oplossingen inzetten.

    Realtime economie daagt bedrijven uit

  • 12 Cloud computing Door Martijn Veldkamp e.a.

    aMsTeLveeN een toenemend aan-tal ondernemingen orinteert zich op de vraag of de cloud geschikt is om in te zetten als oplossing. bijvoorbeeld voor het snel kunnen realiseren van een project, soms buiten de iT-functie om. Maar ook voor tijdelijke extra capaciteit voor ontwikkel- en test-werkzaamheden. Tevens kunnen de mogelijkheden worden overwogen voor besparingsscenarios of het af-stoten van legacy.

    Afhankelijk van de businessdrivers achter de beoogde cloudinitiatieven hebben orga-nisaties uiteenlopende benefits in het vizier. Er worden dus per geval andere vragen gesteld om de impact van de oplossing inzichtelijk te krijgen. Omarming van de cloud brengt naast kansen namelijk ook de nodige risicos met zich mee. De inzet van de cloud waarbij gebruik wordt gemaakt van diensten van derden, bijvoorbeeld voor het opslaan en verwerken van data, is feite-lijk een vorm van uitbesteding. Dit houdt in dat men gehouden is aan dezelfde wettelijke vereisten die gelden bij outsourcing.

    holistischOm de inzet van de cloud als antwoord op de eigen vragen te toetsen en de impact op de eigen organisatie in kaart te brengen, is het verstandig om niet alleen die zaken boven water te krijgen die alleen de voor- of nadelen benadrukken. Beter is het voor een holistische benadering te kiezen, waarbij kansen worden vergeleken met risicos. Bij de beoordeling of de cloud een goed antwoord is op de behoefte, valt een drietal aspecten te onderscheiden: functionaliteit, techniek en haalbaarheid.1. Functionaliteit De ontwikkelingen in de clouddienstverlening gaan heel snel. Naast de bekende leveranciers als Google, Amazon, SalesForce en Microsoft wordt niet alleen de hoeveelheid aan aanbieders groter, ook inhoudelijk nemen de mogelijk-heden steeds verder toe. Het is belangrijk om op de hoogte te zijn en te blijven over wat beschikbaar is in de markt en of dit past bij de vraag van de gebruikersorgani-satie. Diverse aspecten spelen binnen de organisatie een rol bij het beoordelen van de geboden functionaliteit: Het ondersteunen en faciliteren

    van de gebruikers van de dagelijkse infor-matievoorziening; zowel de gebruiker als de ondersteuning moet overweg kunnen met de geboden functionaliteit. Functioneel beheer is verantwoordelijk voor het gebruik van correcte en actuele gegevens in de organisatie. De operationele IT-aansturing houdt zich onder andere bezig met het stellen van de voorwaarden waaraan de clouddienst moet voldoen. Denk aan capaciteit, beschikbaar-heid, enzovoorts.2. Techniek Techniek is bijna altijd maakbaar. Vragen die rondom de techniek van de cloud spelen, zijn: past de achterlig-gende techniek van de specifieke cloud-dienst bij de onderneming? Wat is ervoor nodig om deze makkelijk, snel, veilig en betrouwbaar in te zetten?3. haalbaarheid Haalbaarheid is slechts dan goed te toetsen als een analyse gemaakt wordt van: de eigen regieorgani-satie; compliance met wet- en regelgeving; gemaakte afspraken over de aangeboden diensten (overeenkomst); stabiliteit en betrouwbaarheid van de serviceprovi-

    der; de locatie waar de diensten worden aangeboden; en ten slotte, belang en afhankelijkheid van IT-diensten en/of IT-componenten.

    eerlijk antwoordWanneer de cloud wordt overwogen als op-lossing voor genoemde en andere wensen en eisen vanuit de IT of de business, dan levert de beschreven holistische benadering een eerlijk antwoord op. Onvoorbereid de cloud in, kan leiden tot valse verwachtingen, on-nodige kosten en verspilde tijd en moeite.Elke organisatie zou zich de komende tijd de vragen ten aanzien van functionaliteit, techniek en haalbaarheid moeten stellen. Want het is niet de vraag of, maar wanneer de stap naar de cloud wordt gezet. Het is raadzaam om dit weloverwogen, goed door-dacht en wel voorbereid te doen.

    MARTIJN VELDKAMP is Senior Consultant Architectuur & Innovatie bij Quint Wellington Redwood, een manage-mentadviesbureau dat zich richt op het grensvlak van business en IT.

    Weloverwogen naar de cloud

    Holistische benadering voorkomt teleurstelling

    X

    Verregaande integratie vantopleveranciersuTrechT cloudsoftwareleveran-ciers salesforce.com en Workday gaan hun producten verregaand integreren. door deze stap ontsluiten zij voor wederzijdse klanten nieuwe applicatiedomeinen.

    Salesforce wordt ingezet voor het beheren van klantinformatie en salesondersteuning. Workday biedt HR- en financile functiona-liteit. De twee bedrijven zorgen ervoor dat de functionaliteit in beide softwareplatfor-men te integreren is. Workday wil Sales-force laten aansluiten op Workday Human Capital Management (HCM), Workday Financial Management en Workday Big Data Analytics. Salesforce.com zal Workday integreren in haar applicaties en platform, inclusief Salesforce Chatter.

    klantgerelateerdHet is een fantastische dag voor de cloud, zei Marc Benioff, CEO van Salesforce.com. Aneel Bhusri, van Workday, en ik zijn het erover eens dat Salesforce.com en Workday de clouds moeten verenigen. De integratie van Salesforce.coms CRM in Workday HCM en Financial Management is het beste uit beide werelden: klantgerelateerde applicaties van Salesforce.com gecombineerd met HR- en financile applicaties van Workday.De twee organisaties zijn van plan om de samenwerking verder uit te bouwen. Er ko-men in de toekomst nieuwe integraties voor andere Salesforce- en Workday-applicaties. Workday zal nieuwe Salesforce-connectoren bouwen voor Workday Financial Manage-ment en Workday Big Data Analytics.

    aMsTerdaM vodafone en avaya hebben een nieuwe telefonieoplos-sing. deze geeft grote bedrijven en organisaties de beschikking over een complete en hypermoderne tele-fooncentrale, gecombineerd met een vast-mobieloplossing, zonder dat ze deze centrale fysiek hoeven te kopen, implementeren of onderhouden.

    De lancering van het zogeheten One Net PBX is een uitbreiding van het Vodafone- portfolio aan totale communicatieoplos- singen voor de zakelijke markt. De telefo-

    niedienst is geschikt voor organisaties met meer dan 400 medewerkers. Naast mobiele telefonie, vaste telefonie en hosted voice,biest Vodafone met One Net PBX ook ge-avanceerde telefooncentraleoplossingen.Alexander Saul, directeur voor de zakelijke markt, ziet het als een belangrijke ver-nieuwing. Dit is een complete telefonie-oplossing, aldus Saul. Een geavanceerde telefooncentrale met gentegreerde mobiele en vaste telefonie, geleverd op klantlocatie of in de cloud. Bedrijven hoeven niet meer te investeren in een fysieke centrale: ze krijgen alles als dienst, met een vaste prijs

    per aansluiting en alle support inbegre-pen. Melvin Harmsen, verkoopdirecteur van Avaya Nederland vult aan: In onze samenwerking met Vodafone zorgen wij dat kostenverlaging en innovatie hand in hand gaan. We halen de complexiteit weg bij de klant, zodat die zich kan focussen op zijn business.

    geavanceerdVia One Net PBX kunnen alle gebruikers, elke bedrijfsvestiging voor iedere situatie voorzien worden van de gewenste bereik- baarheid, zowel vast als mobiel. Alle

    gesprekken tussen medewerkers en vestigingen zijn gratis. De oplossing omvat geavanceerde functionaliteiten voor controle en afhandeling van het inkomende en uitgaande verkeer, voor zowel vast als mobiel. Vodafone biedt diverse flexibele prijsplannen, van uniform tot all-in. De dienst is eenvoudig uit te breiden met datadiensten, zoals zakelijk internet en Managed IP-VPN.Een aantal grote bedrijven en organisaties is reeds overgestapt op het Vodafone One Net PBX-systeem, waaronder de IV Groep en Sligro.

    Complete telefonieoplossing as a service

    Marc Benioff

    Regie

    HRM

    FinancinJuridisch

    &Inkoop

    Architectuur&

    Security

    Dienst-verlening

    Figuur 1. Holistische benadering van de cloud.

  • Praktijk 13Door Hotze ZijlstraFotografie Roelof Pot

    Van der Vorm ziet zichzelf niet als een stereotype CIO. Hij vindt de inhoud interes-sant, maar heeft vooral een sterk bedrijfs-kundige kijk op het vakgebied: IT inzetten om waarde te creren. Na zeventien jaar KPN en een intensieve veranderklus bij USG People, waarbij de business en IT dichter bij elkaar gebracht moesten worden, startte hij in 2008 als Directeur Projecten & ICT aan een majeure transformatieslag bij de ANWB. Beheer en innovatie waren aanvankelijk gescheiden. Die twee kampen deden elk hun eigen ding. Ze botsten continu, ook al omdat er geen CIO boven hing en het pas bij de hoofddirectie samenkwam. Het niet-aligned zijn van operatie en innovatie kwam neer op het niet-aligned zijn van business en IT.Eind 2009 is een strategisch plan opgesteld. Voor de IT betekende dat, naast de dagelijkse operatie, een sterke focus op drie hoofdthe-mas: een grote mate van betrokkenheid bij de business, gemotiveerde medewerkers en gezonde financin. Die combinatie was ons vliegwiel. We wilden een echte partner zijn in een betere service aan de ANWB-leden. We hebben verschillende verbetergebieden benoemd: informatiemanagement, applica-tiesanering, professionalisering van project- en portfoliomanagement, modernisering van de infrastructuur, smart sourcing, solide in-novatie, gedegen IT-personeelsmanagement, omarming van processtandaarden en als ba-sis verandering onder architectuur. We zijn met al deze zaken inmiddels goed op weg.

    bloedgroepenDe ANWB is een leuke organisatie, vervolgt de CIO. Het is heel divers qua bloedgroepen en er liggen geweldige uitda-gingen. IT kruipt er steeds meer in de rol van waardecreator die snapt hoe de ANWB in elkaar zit. Mijn ideaal is dat ITers die voor de retailorganisatie werken, ook echt snappen welke IT-ontwikkelingen daar spelen. Ik zie graag dat ze bijvoorbeeld eens een Apple-store bezoeken, om te kijken welke features ze daar hebben. Bijvoorbeeld het fotograferen van streepjescodes met je mobiel, zodat je automatisch via iDeal kunt betalen en het product kunt meenemen zonder dat er een medewerker aan te pas komt. Op basis van deze kennis kunnen we voorstellen voor vernieuwing doen. Daar gaan we gaandeweg naartoe, we komen als IT steeds meer in de adviesrol.De CIO wordt zo volgens hem een meer allround businessgerichte bestuurder. Je kijkt meer naar de IT vanuit het bedrijfs-kundige, financile en HR-perspectief dan puur vanuit de inhoudelijke IT. Het past in het plaatje van een CIO die zich meer rich-ting de bedrijfsvoering en waardecreatie ontwikkelt, en uiteindelijk misschien wel in de richting van de marketing. Dat is inder-daad de gedroomde rol die je misschien nog wat te weinig tegenkomt. De inhoudelijke IT is daarbij maar een klein onderdeel van je werk, waarvoor je bovendien vaak prima mensen kunt inhuren.

    veranderagendaEen van de belangrijkste punten op de veranderagenda tot 2014 is de Delphi-road-map. Alle vier miljoen leden van de ANWB moeten daarbij vanuit het oude ledenad-ministratiesysteem in hun geheel worden

    overgezet naar een flexibel en veilig systeem waarin al onze kennis over de leden is opge-slagen. Dat gebeurt in een aantal stappen. Ook binnen het financile domein is men grote veranderingen aan het doorvoeren. Na 2014 krijgt de IT-functie binnen de ANWB veel meer ruimte voor echte busi-nessinnovatie. Wat ik doe is IT-rationalisa-tiedoelstellingen combineren met business-benefits, verduidelijkt Van der Vorm. De kracht zit m per slot van rekening in het sa-

    menbrengen van innovatie en rationalisatie. Voor de laatstgenoemde alleen krijg je de business niet warm. Wanneer je alleen in-novatieprojecten doet, dan kom je weer niet toe aan rationalisatie. Jaarlijks maak ik een

    rapportage voor de hoofddirectie, waarbij ik communiceer hoeveel vooruitgang er wordt geboekt op de drie genoemde hoofdthemas. Qua jaarlijkse IT-kosten hebben we er sinds 2008 al 27 miljoen uit weten te halen, terwijl er meer voor geleverd wordt. Dat kan door modernere technieken in te zetten, ef-ficintere softwareontwikkeling, slimmere inkoop en een betere infrastructuur. Wat ik ook belangrijk vind, is een eenduidige richting en gemotiveerde en deskundige medewerkers.

    in-car biEen voorbeeld van een geslaagd traject is WWi, dat voorziet in in-car business intel-ligence voor de Wegenwacht. Van der Vorm: Een schoolvoorbeeld hoe IT en business kunnen samenwerken. Het levert niet alleen enthousiaste Wegenwachters op, maar ook tevreden leden. De Wegenwacht maakte tot voor kort gebruik van een verouderd systeem met een klein schermpje in de auto waarop de opdrachten binnenkwamen. Het was verder weinig interactief. Met WWi heb-ben Wegenwachters onder meer toegang tot internet, waardoor ze heel snel op technische paginas kunnen zoeken hoe ze specifieke, bijvoorbeeld merkgebonden issues kunnen oplossen. Bovendien maakt het een einde aan de papierhandel omdat maar liefst 25 fysieke formulieren geautomatiseerd zijn. Indrukwekkend was ook de ombouwopera-

    tie. Na het ontwerptraject van een nieuw en modern systeem, moest dit wel worden ingebouwd. Maar de autos waren natuurlijk allemaal ingeroosterd. Om het allemaal zo snel en efficint mogelijk te doen, is in IJsselstein een ombouwloods ingericht met werkplekken die zestien autos per dag aan-konden. De Wegenwachter kwam daarbij s morgens binnenrijden, parkeerde de auto, ging zelf op de bovenverdieping op training met betrekking tot het systeem en het repa-reren van elektrische autos. Rond een uur of vier reed hij of zij met alle nieuwe kennis en het nieuwe systeem weer naar buiten.WWi hangt volgens de CIO nauw samen met het opgewaardeerde systeemlandschap in de backoffice. Wanneer je als automo-bilist met pech staat, dan bel je over het algemeen de alarmcentrale. Die vraagt of je lid bent en wat er precies aan de hand is. Op basis daarvan wordt besloten of iemand zelf naar de garage kan rijden of dat er hulp moet komen, en plant op basis van intelligente algoritmes welke Wegenwacht naar welk pechgeval gaat. De Wegenwach-ter ontvangt vervolgens via een mobiele verbinding de opdracht met de route naar de locatie, type auto, kenteken, verwachte reparatietijd, naam van de bestuurder, en de aard van het probleem. Dit gentegreer-de verhaal was niet mogelijk geweest als we de boel aan de achterkant niet hadden opgeschoond.

    Beheer en innovatie in balansteun van der Vorm, CIO AnWB

    Het levert niet alleen enthousiaste Wegenwachters op, maar ook tevreden

    leden

    deN haag continu balanceren tussen innovatie en beheer, dat is waar het volgens Teun van der vorm binnen de iT om

    gaat. Je moet niet heel erg in het ene kamp zitten of het andere, zegt de aNWb-ciO. Mensen die veel gevoel hebben voor

    innovatie vergeten vaak het beheerstuk. echte beheerders daarentegen leggen veelal een te grote nadruk op de stabiliteit,

    terwijl veranderingen bijna per definitie risicos met zich meebrengen.

    Teun van der Vorm

  • Data en analytics 15Door onze redactie e.a.

    aMsTerdaM veel bedrijven zijn digitaal onvoldoende volwassen om nieuwe technologische mogelijkhe-den ten volle te benutten. dat stelde david Mills, cOO van ricoh. inzet-ten op een digitale cultuuromslag kan bedrijven tientallen procenten aan kostenbesparingen opleveren, maar ook bijdragen aan een hogere omzet.

    Digitaal volwassen organisaties gaan beter om met de spullen en technologie die ze reeds in huis hebben, oordeelde Mills tij-dens een lunch met de pers op de hoogste etage van de Amsterdamse Rembrandtto-ren. Ze halen meer waarde uit de enorme hoeveelheid data en documenten binnen de organisatie.Hij spreekt daarbij van bigger data, als vergrotende trap van het nogal gehypte maar niettemin alomtegenwoordige fenomeen. Bigger data behelst volgens hen de digitale big data, met daar bovenop de

    enorme berg analoge, in fysieke documen-ten opgesloten gegevens. Het wordt tijd dat we de hierin opgesloten waarde gaan ontsluiten.

    viaNeN Organisaties die te maken hebben met een snelgroeiend data-warehouse (dWh) lopen bijna alle-maal tegen dezelfde uitdagingen aan: een onvoorspelbare maar exponenti-ele groei van data, een stijgend aantal informatiebronnen en de hierdoor sterk stijgende kosten, alsmede een teruglopende performance.

    In de gesprekken die ik voer met CIOs en BI-managers hoor ik vaak dezelfde uitdagingen terugkomen, zegt Victor Meerloo, big-data-specialist bij Smart Information Solutions, onderdeel van ict-dienstverlener i3 groep. Ze zijn zich bewust van het feit dat ze op bergen aan waardevolle data zitten, maar weten niet precies hoe ze die waarde eruit moeten halen en hoe ze technisch gezien om moeten gaan met de opslag en verwerking hiervan.Traditionele infrastructuren zoals geclus-terde servers kunnen vaak de performance-

    vraag niet aan omdat de databases niet snel genoeg zijn, zo stelt Meerloo. Daar komt bij dat ze zich vaak blauw betalen aan licenties voor allerlei databases en tooling, en aan het constant moeten blijven uitbreiden van de traditionele infrastructuur. Om maar helemaal niet te praten over de bestaande beheerinspanning die functionele applica-

    tievernieuwingen voor de bedrijfsvoering compleet in de weg staan.

    appliancesVictor Meerloo adviseert op het moment dat men tegen deze problemen aanloopt, om het datawarehouse over te plaatsen naar dedicated datawarehouse-appliances. Dit zijn hardwarematige oplossingen die in de kern, tot in het DNA van de oplossing, zijn ingericht op maximale performance van de datawarehouseomgeving. Omdat de meeste functionaliteit en tooling al in de appli-ance zitten, hoeven er veel minder kosten gemaakt te worden op beheer- en software-gebied. Dit kan tonnen aan besparingen opleveren, aldus de Smart Information Solutions-specialist.Daarnaast zijn deze appliances schaalbaar en opzichzelfstaand qua reken- en opslag- capaciteit. De bestaande infrastructuur wordt dus ontlast, er hoeft minder genvesteerd te worden en men kan de performance van de BI-omgeving met een factor 50 tot 200 verho-gen. Dit betekent dat analyses die in het ver-leden acht dagen in beslag namen, nu soms binnen een uur kunnen worden uitgevoerd; reken maar uit hoeveel dat oplevert.

    WorkloadsMaar welk type workloads zijn nu geschikt om over te zetten naar zon appliance? Meer-loo: Alle complexe reporting- en analytische workloads of ze nu worden gevoed door transactiedata, streaming data of ongestruc-tureerde data passen in deze appliances. Er kan gewerkt worden met nagenoeg alle op de markt zijnde BI- of BA-applicaties. Door deze workloads te identificeren en vervolgens over te zetten op een dedicated DWH-appliance kan er dus een aanzienlijke performance-winst gerealiseerd worden en tegelijkertijd de TCO aanzienlijk verlaagd. Op die manier wordt elke bit aan data goud waard.

    Appliance medicijn voor datagroei

    Van hoofdpijn naar goudmijn

    Analyses kunnen nu binnen een paar uur worden uitgevoerd

    huiZeN als je in google big data intikt, krijg je bijna twee miljard hits. blijkbaar is iedereen ermee bezig, maar niet iedereen maakt er optimaal gebruik van. veel bedrijven hebben de laatste jaren op het gebied van informatiemanagement een flinke stap vooruit gezet om meer controle te krijgen over hun data. de volgende stap is om effectiever en efficinter de waarde uit de informatie te krijgen. dat vraagt om een nieuwe aanpak.

    Door de transparante wereld waarin niet alleen het doen en laten van de consument, maar ook dat van bedrijven heel inzichtelijk is, gaan bestaande businessopvattingen op de schop. Data kan niet langer als een bijproduct worden beschouwd, maar is corebusiness en cruciaal om een gezond businessmodel te bouwen. Deze nieuwe in-zichten bieden kansen om korter op de bal te spelen en op betere resultaten te sturen. Om optimaal op marktontwikkelingen in te spelen, moeten beslissingen binnen een organisatie dichter bij de operationele pro-cessen worden genomen.Decisionmanagement is de volgende stap waarbij beschikbare gegevens samen met de analytische modellen bij de mensen komen die ook daadwerkelijk de processen aansturen. Visual Analytics is daarbij een onmisbaar hulpmiddel.

    vervolgstappenIn de traditionele situatie worden tacti-sche en strategische beslissingen genomen door mensen die bij elkaar komen om de huidige status te bekijken. Er wordt een actielijstje gemaakt en twee weken later is er een volgende ontmoeting waarbij vervolgstappen besproken worden om de strategie eventueel aan te passen. Die tijd is er nu vaak onder druk van de markt niet meer en bovendien staat dat beslissings-traject te ver van de operationele gang van zaken. De bottleneck hier is dat de proces-

    Decision leadership vraagt om visual analytics

    Beslissingstraject dichter op het proces

    Jeroen Dijkxhoorn

    David Mills

    Big, bigger, biggest

    sen van besluitvorming niet zodanig zijn ingericht, dat optimaal gebruik gemaakt wordt van de mogelijkheden van de hui-dige technologie die self-service analytics mogelijk maakt.

    visuele interactieSoms ontbreekt het aan initile vraag-stelling, simpelweg omdat het moeilijk te bedenken is. Maar visuele interactie met de data door mensen die de business begrijpen, kan leiden tot een alert uit de gegevens. Juist die interactie met de data genereert ideen om tot een exacte vraag-stelling te komen en leidt tot inzichten om nieuwe verbetertrajecten in te zetten.

    scenariosMet Visual Analytics kan er direct en over afdelingen heen gekeken worden wat er gebeurt bij verschillende variaties. Op die manier kunnen antwoorden gevonden worden op vragen die ter plaatse bedacht zijn. Vooral strategisch kunnen what if-scenarios dan makkelijk doorgerekend worden. Door interactief visuele analyses te maken en die te delen met stakeholders, kan duidelijk gemaakt worden waarom een bepaalde keuze gemaakt is. Een database-marketeer en een business-owner kun-nen zo gezamenlijk en eventueel zelfs via mobiele technologie interactie hebben over verschillende scenarios. De rol van de beslisser in de organisatie verandert daardoor meer naar architect van een be-slissingsproces. Hij coacht zn team naar een beslissing.

    Meer over dit onderwerp is te lezen in de uitgave Future Bright Visualiseren is Vooruitzien. Dit boek is op te vragen via www.sas.com/nl en [email protected] Ook is het als ebook te lezen via sas.com/nl/va.

    JEROEN DIJKXHOORN is Regional Head of Information Management & Analy-tics bij SAS.

    David Mills

  • Competenties 17Door onze redactie e.a.Fotografie Roelof Pot e.a.

    Hoe zou jij de arbeidsmarkt voor IT-talent typeren?Veel bedrijven die de afgelopen jaren zijn gaan outsourcen zijn vervolgens geconfron-teerd met de uitdagingen om de externe partijen effectief aan te sturen. Dat ver-klaart de vraag naar specialistisch talent: mensen met ervaring in het managen van (offshore)leveranciers. Als het gaat om de inhoud wordt vaak specifieke technologi-sche kennis gevraagd, zoals het kunnen uitrollen van gestandaardiseerde appli-caties als SAP of Oracle. Ook blijft er veel behoefte aan mensen met senior program-ma-managementervaring en profielen met diepgaande architectuurkennis.

    Zijn mensen met de juiste kennis en vaar-digheden voldoende voorhanden, of lopen vraag en aanbod uiteen?De talentbehoeftes zijn specifieker gewor-den en omdat veel organisaties op zoek zijn naar dezelfde profielen, moet je deze soms in het buitenland zoeken. Het is overigens niet zozeer de kunst om het specifieke talent te identificeren, het gaat erom met een ge-stroomlijnd proces de voordelen voor zowel de organisatie als de potentile werknemer helder te krijgen, waardoor er voor beide partijen een logische upside te zien is. Ten slotte is een vlot hiringproces essentieel om het talent in de organisatie te krijgen.

    Ligt daar de meerwaarde van gespeciali-seerde executive-searchorganisaties?Een gespecialiseerde searchorganisatie

    brengt niet alleen het juiste netwerk maar biedt ook een proces waardoor de hiring-manager volledig inzicht krijgt welke opties er in de markt beschikbaar zijn. Het interviewproces van een gespecialiseerde executive-search-organisatie heeft een heel open begin. Het interview is in eerste instantie als kennismaking: een algemeen beeld van de kandidaat. Daarna wordt

    uitgezocht wat de carriredoelstellingen zijn. Deze benadering stelt de specialist in staat om te assessen of een bepaalde opportuniteit berhaupt past in het grotere carrireplaatje. Het aannemen van een nieuw persoon in een team is tijdrovend en het goed managen van kandidaten is essentieel voor de perceptie van het bedrijf in de markt.

    Specifieke profielen gevraagd

    Arbeidsmarkt voor Iters verandert

    aMsTerdaM de vraag naar hoger iT-personeel beweegt van generieke management-

    vaardigheden naar een specifieke combinatie van inhoudelijke kennis en een business-

    gericht profiel. Omdat zulke profielen schaars zijn, zullen bedrijven talentvolle ITers

    weldoordacht en gestructureerd moeten benaderen. dat zegt edwin verspui van va search,

    gespecialiseerd in senior executives binnen het CIO- en consultancydomein.

    Edwin Verspui

    Toekomstige C()Os De CIO Day 2013 is alweer in aantocht, met Tech()conomy als thema. Vanuit ma-croperspectief hebben de westerse landen de afgelopen honderd jaar een zeer sterke economische macht gehad. Tegelijkertijd zien we economien als Brazili, India en China zich zeer snel ontwikkelen. Hoe gaat Europa de komende decennia econo-misch nog een rol van betekenis spelen? Ik ben ervan overtuigd dat technologie, en informatietechnologie in het bijzonder, hierin een cruciale rol kan n moet spelen. De ontwikkelingen van de afgelopen jaren zijn slechts een voorbode van de snelheid van ontwikkelingen in de komende decen-nia. Het internet of everything mogelijk gemaakt door steeds snellere, kleinere en goedkopere chips en sensoren, big data en mobility komt met grote stappen op ons af.

    ciO dayIn de aankondiging van de CIO Day las ik dat de CIO niet alleen met de CFO, CTO en CMO moet praten, maar ook met de CEO de toekomst van de organisatie moet gaan bepalen. Het gaat volgens mij nog een stap verder. De CEO zal ook veel verstand moeten hebben van informatietechnologie om de nieuwe markten te kunnen zien en ontwikkelen; en datzelfde geldt voor de overige CxOs in een wereld waarin IT-fa-ciliteiten steeds meer generiek beschikbaar zullen komen. Ik ben het met alle critici eens dat het nooit helemaal plug and play zal worden, dat interfaces cruciaal blijven. De focus zal echter verder schuiven naar business-creation, zoals deze in het verle-den verschoof van business-serving naar business-enablement. De CIO zal hierin een leidende rol moeten spelen.

    Zelfstandig sturenHoe blijf je als land of regio meespelen in een wereld waar de economie een Tech- ()conomy wordt? Als het aantal techno-logiestudenten maar een fractie is van het totaal? Als het gros van de vwo-scholieren IT ziet als saai? Waarbij ze volstrekt onvoldoende uitgelegd krijgen wat IT is. Namelijk dat het gaat over de nieuwe busi-nessprocessen gecreerd door een Google glass en andere slimme toepassingen. Over autos die zelfstandig sturen en de wereld op het gebied van vervoer, snelwe-gen en autobezit totaal zullen veranderen. Over nieuwe stedelijke conglomeraties die ontstaan en leefbaar blijven door inzet van nieuwe technologie. Over nieuwe energie-concepten waarbij mensen met elkaar zelfvoorzienend worden. En uiteindelijk ultiem voor de ondernemers onder deze scholieren: hoe je je eigen Facebook kunt creren, als groot of als klein bedrijf.Zowel voor de grote bedrijven als de over-heid ligt hier een belangrijke verplichting, namelijk het creren van enthousiasme bij de generatie van de toekomst. Het vraagt bovendien om nieuwe CEOs met veel ver-stand van technologische mogelijkheden en CIOs met kijk op de economie. De C()O heeft de toekomst.

    uTrechT grote verandertrajecten bij organisaties hebben vaak een belangrijke iT-component. enter-prisearchitectuur helpt om de infor-matietechnologie beter aan te laten sluiten op de wensen en eisen van de business. dat zegt ren kint, die betrokken was bij diverse grote veran-dertrajecten in de utiliteitssector.

    Kint was onder meer betrokken bij de split-sing van Nuon en de opbouw van Alliander, waarbij hij mede vormgaf aan de energie-transformatie. De netbeheerders zoals Liander, Enexis en Stedin mochten bijvoor-beeld geen gegevens van individuele klanten meer hebben. Naast een andere manier van werken en omgang met data, moesten in dit licht ook diverse IT-systemen worden gesplitst en vervangen.Enterprisearchitect Kint, die als partner is aangesloten bij netwerkorganisatie Qhuba, beaamt dat het verschil met de CIO-functie

    niet altijd even helder is. Er is inderdaad wat overlap. De enterprisearchitect is wat technischer, en kan bijvoorbeeld voor een specifieke opdracht worden ingehuurd. Waar de CIO vooral bezig is met de bestuurlijke kant van IT, kent de architect als geen ander de invloed van technologie op het totale informatielandschap.Op de vraag wanneer een enterprisearchitect zijn werk goed doet, antwoordt Kint dat hij vooral de juiste dingen moet doen voor het bedrijf. Waar een advocaat zoveel mogelijk zaken moet winnen, moeten wij de organisa-tie verder vooruithelpen op het snijvlak van business en IT. Het is een verantwoordelijk-heid die we delen met de CIO, waarbij we allebei onze eigen verdieping zoeken.

    Tijdelijke rolOmdat zowel de architect als de CIO verant-woordelijk is voor een deel strategievorming, kan het volgens Kint tussen beide functies ook gaan schuren. Ook vanuit het program-

    mamanagement wordt nogal eens met een schuin oog gekeken naar de enterprisearchi-tecten, die zich vanuit hun kennisachter-grond vrij door de organisatie bewegen en invloed uitoefenen op de visie en strategie. Juist omdat de gevraagde kennis en kunde meestal tijdelijk is, leent EA zich voor een niet-permanente rol, aldus de Qhuba-partner.Het betekent wel dat je kwetsbaar bent, want de architectuur die je bedenkt kan te duur zijn, te star en niet precies aansluiten op wat er gevraagd wordt. Bovendien moet de enter-prisearchitect kunnen omgaan met interne politiek. Kint: De rol vraagt niet alleen om kennis en kunde, maar tevens om een zekere handigheid en communicatieve vaar-digheden. Als je het goed doet, ben je voor iedereen een gesprekspartner. Voor de raad van bestuur, maar ook voor de business en voor mensen met meer technische rollen. We vormen in zekere zin de missing link tussen business, bestuur en technologie.

    De toegevoegde waarde van de enterprisearchitect

  • Digitalisering 19Door George F. Colony e.a.

    Drie factoren zijn hiervoor verantwoordelijk. Allereerst is informatie over producten, diensten en prijzen alomtegenwoordig. Daarnaast maken mobiele apparaten, sociale media en andere technologische tools van elke klant een machtige criticus met een publiek. Ten slotte kunnen producten op elk moment en overal worden gekocht.Deze nieuwe steeds machtiger wordende klanten gebruiken informatie en technologie om hun machtspositie op de markt te verbeteren, op te eisen wat zij willen hebben,

    en te beslissen met wie zij zaken doen. Alleen ondernemingen die op een gezonde manier geobsedeerd zijn met hun klanten, zijn in dit nieuwe tijdperk in staat hun marktaandeel, omzet en winstgevendheid te vergroten.Marketingverantwoordelijken en businessexecutives moeten nieuwe strategien ontwikkelen om de machtig geworden klant aan te trekken en te behouden. Zij stellen plannen op voor de implementatie van nieuwe systemen om deze nieuwe klantstrategien uit te voeren. Maar wat is hierbij de rol van de CIO en zijn of haar team? Is het IT-management onderdeel van het masterplan, of wordt het door de executives naar de marge verbannen?

    deuk opgelopenUit onderzoek van Forrester blijkt dat het vertrouwen van marketeers in het huidige IT-management een deuk heeft opgelopen. Maar liefst 32 procent van de marketeers is van mening dat het IT-management het succes van de business meer kwaad doet dan goed. Bovendien maken businessunits steeds vaker plannen om eigen middelen aan technologie te besteden. Met name marketing gaat hierbij voortvarend te werk en verhoogt diens eigen technologiebestedingen twee tot drie keer sneller dan die van de IT-afdeling zelf.

    Hoe moet het IT-management zich aanpassen aan het klantentijdperk? De huidige managers van technologie moeten hun agenda verbreden. Dus niet alleen infrastructuurbeheer en interne processen (traditionele IT), maar ook activiteiten voor het werven en het binden van klanten. De CIO, de enterprise-architect, het hoofd applicatiebeheer, en hun directe collegas moeten voortaan twee agendas volgen: de interne processen

    en de zogenoemde business-technology (BT). De eerstgenoemde zijn nog altijd van levensbelang voor de onderneming, waarvoor we het begrip IT zullen gebruiken.

    De BT-agenda is echter gericht op het genereren van een superieure klantervaring. BT vereist een nieuwe discipline en volgt geen gemakkelijk te automatiseren traject of formule. De BT-ecosystemen worden aangedreven door vooralsnog onvolwassen technologien die zich snel verder ontwikkelen: sociale media, mobiele technologie, klantanalyse en klantervaringsbeheer. Het volgende grote technologiedividend zal te danken zijn aan BT, doordat ondernemingen innovatieve manieren ontwikkelen om de machtige consument te vinden en te binden via digitale interfaces, apparaten en diensten.Voor succesvolle IT was altijd al een goede cordinatie tussen de IT-organisatie en de business vereist. BT versterkt deze band, want geslaagde BT is niet denkbaar zonder eendrachtige samenwerking tussen technologie, marketing en business. Deze drie onderdelen strijden immers allemaal voor het hetzelfde resultaat: klanten werven en behouden. Die strijd kan alleen met vereende krachten worden gewonnen.Dit is een uittreksel van het nieuwe Forrester-rapport Technology Management In The Age Of The Customer.

    GEORGE F. COLONY is CEO van Forrester Research en een van de sprekers tijdens de CIO Day 2013 in Amsterdam.

    Veranderende focus door macht van de klant

    aMsTerdaM dat bedrijven de controle kwijtraken, is

    misschien nog niet doorgedrongen tot de managers van

    informatietechnologie en hun teams, maar de collegas van

    marketing weten er alles van. de klant heeft de touwtjes

    stevig in handen genomen.

    aMsTerdaM Fullserviceplayer Tata consultancy services (Tcs) levert internationale ondernemingen hoogwaardige bedrijfsoplossingen en adviesdiensten met een consistent hoog rendement op het terrein van iT, outsourcing, infrastructuren, engineering en compliance. amit kapur is regiodirecteur voor de Benelux.

    Waarmee kunnen jullie de CIO vooruithel-pen in de nieuwe wereld waarin technolo-gie een steeds belangrijkere driver wordt voor de bedrijfseconomie?Digitalisering zorgt voor hogere efficiency en versnelt het veranderingstempo. Van de manier waarop producten en diensten worden ontwikkeld, vermarkt en verkocht, tot de wijze waarop organisaties intern communiceren en zich organiseren. Onze adviesoplossingen op het terrein van digital transformation en digital strategy helpen ondernemingen bij het realiseren van hun zakelijke en organisatorische doelstellingen met behulp van een grondige verkenning van de kansen die de nieuwe fase van het digitale tijdperk hun biedt.

    Welke nieuwe technologiegedreven busi-nessmogelijkheden voorzien jullie voor de nabije toekomst?De toename van technologien rond social-analytic-mobile-cloud (SMAC), afzonderlijk en in combinaties, leidt tot een verstoring van bestaande bedrijfsmodellen. TCS biedt voor al die sectoren krachtige implementatie-units, innovatieve producten en onderzoekexpertise. Daarmee helpen we die nieuwe technologien in te zetten om nieuwe bedrijfsmodellen te ontwikkelen. SMAC en andere opkomende technolo-gien banen de weg voor ontwikkeling van nieuwe producten, interactie met klanten, samenwerking met anderen, concurrerend vermogen en succes.

    Hoe ziet jullie toekomstige ecosysteem van partners, toeleveranciers en andere stake-holders eruit?Innovatie op basis van samenwerking is de nieuwe weg. Nieuwe technologien en baan-brekende innovaties ontstaan over de hele wereld, dus bedrijven moeten flexibel kun-nen samenwerken en hun klanten de beste oplossingen bieden. TCS heeft zijn eigen

    netwerk voor coperatieve innovatie: TCS COIN. Dit open, breed georinteerde eco-systeem biedt naast verbindingen met onze eigen innovatielabs ook toegang tot externe allianties, onze groepsbedrijven, investeer-ders, start-ups, academische instellingen en internationale samenwerkingsorganisaties.

    Wat zijn de belangrijkste kenmerken van een businessgerichte CIO?De CIO wordt steeds vaker afgerekend op de manier waarop hij of zij vanuit een econo-misch perspectief technologische kennis weet in te zetten om concurrentievoordeel te behalen voor het bedrijf. De CIO zal de komende jaren meeontwikkelen met de veranderende manier van zakendoen. Dit betekent dat hij in een ideale positie verkeert om meer zakelijke verantwoording op zich te nemen. Dankzij nieuwe tools en technie-ken, zoals component business modeling en service oriented architecture, kan de mo-derne CIO veel dynamischer strategien en architecturen ontwikkelen om business en IT samen te brengen. IT dient altijd volledig te zijn afgestemd op de businessstrategie van de organisatie maar innovatief denken

    vanuit IT zal de mogelijkheden voor zakelijke innovatie steeds verder vergroten.

    Hoe helpen jullie de CIO om de brug naar de business te slaan en een onderscheiden-de rol binnen de organisatie te vervullen?Digitale verandering vraagt om het inspe-len op technologiegedreven kansen zoals een consistente, gentegreerde multichannel klantervaring, productiviteitsverbetering, kostenverlaging en innovatie. Tegelijk kan daarmee het hoofd worden geboden aan de complexiteit en onduidelijkheid die de veranderingen in de digitale economie met zich meebrengen. TCS adviseert en helpt CIOs om nieuwe technologien, zoals cloud en SaaS, in te zetten voor efficinte dienst-verlening en lagere kosten.

    Business-technology gaat verder dan IT

    George F. Colony De huidige managers van

    technologie moeten hun agenda verbreden

    De kansen van het digitale tijdperkAmit Kapur (tCS): Amit Kapur

  • WWW.CIODAY.nl

    C ODAY 20132 5 & 2 6 n o v e m b e rt e c h ( ) c o n o m y

    p l a t i n u m p a r t n e r s

    25 nOVeMBeRPRECONFERENCE PROGRAM (on invitation only)

    13:00-14:00 regisTraTiON, WeLcOMe & LuNch precONFereNce prOgraM

    14:00-18:00 precONFereNce prOgraM (persONaL iNviTaTiON)

    18:00-19:00 recepTiON ciO vip diNer

    19:00-22:30 ciO vip diNer

    23:00-00:30 aFTer diNer parTy aNd sTay Over NighT

    26 nOVeMBeRDAY PROGRAM

    07:30-09:00 breakFasT & regisTraTiON

    Breakfast for stay over night guests will take place at the venue between 07:30 and 08:30

    09:00-10:30 pLeNary prOgraM (parT i)

    Opening: ciOday2013 By: Rob Beijleveld, Host CIODAY & Ren Steenvoorden, Chairman CIO PN

    Opening: Welcome in amsterdam!By: Eberhard van der Laan, Mayor City of Amsterdam

    keynote: From value chains to stacksBy: Philip Evans, Managing Director and Partner BostonConsulting GroupIn the past decades, technology has driven waves of industrial transformation. The first decade of the commercial Internet was about distribution and the disintermediation of traditional busi-nesses. The second was about user-generated content: transfor-ming the web from pages into conversations, from a noun into a verb. The third, just beginning, will be shaped by three large the-mes: falling transaction costs, polarizing scale economics, and the emergence of horizontal, layered, stacked industry architec-tures. Driven by these forces, new