Belgiأ« in Europees perspectief « in Europees perspectief - Een...آ  combinatie met drugs of...

download Belgiأ« in Europees perspectief « in Europees perspectief - Een...آ  combinatie met drugs of geneesmiddelen,

of 169

  • date post

    25-Aug-2020
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Belgiأ« in Europees perspectief « in Europees perspectief - Een...آ  combinatie met drugs of...

  • Rapport nr. 2018-R-20-NL

    België in Europees perspectief

    Een systematische vergelijking van indicatoren voor verkeersveiligheid

  • Vias institute 2

    België in Europees perspectief

    Een systematische vergelijking van indicatoren voor verkeersveiligheid

    Rapport nr. 2018-R-20-NL

    Auteurs: Annelies Schoeters, Stijn Daniels en Jonas Wahl

    Verantwoordelijke uitgever: Karin Genoe

    Uitgever: Vias institute – Kenniscentrum Verkeersveiligheid

    Publicatiedatum: 8/05/2019

    Wettelijk depot: D/2018/0779/108

    Gelieve naar dit document te verwijzen als volgt: Schoeters A., Daniels, S. & Wahl, J. (2019). België in Europees perspectief – Een systematische vergelijking van indicatoren voor verkeersveiligheid, Brussel, België: Vias institute – Kenniscentrum Verkeersveiligheid

    Ce rapport est également disponible en français sous le titre : La Belgique dans le contexte européen. Comparaison systématique des indicateurs de sécurité routière.

    This report includes a summary in English.

    Dit onderzoek werd mogelijk gemaakt door de financiële steun van de Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer.

  • Vias institute 3

    Dankwoord

    De auteurs en Vias institute wensen de volgende personen te bedanken voor hun gewaardeerde medewerking aan dit onderzoek:

    • Uta Meesmann, Philip Temmerman, Nina Nuyttens, Quentin Lequeux, Freya Slootmans, Marc Broeckaert, Mark Tant en Wouter Van den Berghe (Vias institute) voor de interne review van het

    rapport of onderdelen ervan;

    • Charlotte Bax (SWOV – Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) voor de externe review van het rapport;

    • Het vertaalbureau Dynamics Translations voor de vertaling van het rapport naar het Frans en

    Alexandre Lefebvre voor de vertaling van de samenvatting naar het Engels. Julien Leblud voor het nalezen en corrigeren van de vertaling.

    De exclusieve verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit rapport ligt echter bij de auteurs.

  • Vias institute 1

    Inhoudsopgave

    Inhoudsopgave __________________________________________________________________________ 1

    Tabellen- en figurenlijst ____________________________________________________________________ 3

    Terminologie ____________________________________________________________________________ 7

    Samenvatting ___________________________________________________________________________ 10

    Summary ______________________________________________________________________________ 12

    1 Inleiding ___________________________________________________________________________ 14

    2 Eindprestaties ______________________________________________________________________ 17

    2.1 Internationale vergelijkbaarheid van de indicatoren ____________________________________ 17

    2.2 Het risico om te overlijden in het verkeer ____________________________________________ 17

    2.2.1 Meest recente risico-indicatoren ______________________________________________ 17

    2.2.2 Evolutie van de risico-indicatoren _____________________________________________ 19

    2.3 Het risico om te overlijden in het verkeer voor specifieke subgroepen ______________________ 21

    2.3.1 Naargelang de verplaatsingswijze _____________________________________________ 21

    2.3.2 Naargelang het geslacht en de leeftijd _________________________________________ 26

    2.3.3 Naargelang het wegtype ____________________________________________________ 29

    2.3.4 Naargelang de periode van de week __________________________________________ 32

    2.4 Conclusies en aandachtspunten ____________________________________________________ 34

    3 Tussenprestaties ____________________________________________________________________ 36

    3.1 Gedrag van weggebruikers ________________________________________________________ 36

    3.1.1 Rijden onder invloed van alcohol _____________________________________________ 36

    3.1.2 Te snel rijden _____________________________________________________________ 46

    3.1.3 Beveiligingssystemen _______________________________________________________ 55

    3.1.4 Afleiding _________________________________________________________________ 64

    3.1.5 Rijgeschiktheid ____________________________________________________________ 71

    3.1.6 Slaperigheid ______________________________________________________________ 73

    3.1.7 Rijden onder invloed van drugs en geneesmiddelen ______________________________ 77

    3.2 Infrastructuur ___________________________________________________________________ 88

    3.2.1 Structuur van het wegennet _________________________________________________ 88

    3.2.1 Kwaliteitsindicatoren _______________________________________________________ 90

    3.2.2 Maatregelen ______________________________________________________________ 92

    3.2.3 Conclusies en aandachtspunten ______________________________________________ 92

    3.3 Verkeer en voertuigenpark ________________________________________________________ 93

    3.3.1 Samenstelling van het verkeer _______________________________________________ 93

    3.3.2 Verkeersdrukte ___________________________________________________________ 95

    3.3.3 Samenstelling van het voertuigenpark _________________________________________ 96

    3.3.4 Kwaliteit van het voertuigenpark _____________________________________________ 97

    3.3.5 Conclusies en aandachtspunten ______________________________________________ 98

    3.4 Medische nooddiensten ___________________________________________________________ 99

    3.4.1 Het Europese noodnummer 112 ______________________________________________ 99

  • Vias institute 2

    3.4.2 Opleiding van het medisch personeel _________________________________________ 100

    3.4.3 Responstijd _____________________________________________________________ 100

    3.4.4 Het aantal spoeddiensten __________________________________________________ 101

    3.4.5 Conclusies en aandachtspunten _____________________________________________ 101

    4 Conclusies en aanbevelingen _________________________________________________________ 102

    4.1 Conclusies ____________________________________________________________________ 102

    4.2 Aanbevelingen _________________________________________________________________ 103

    Referenties ____________________________________________________________________________ 104

    Bijlage ________________________________________________________________________________ 108

  • Vias institute 3

    Tabellen- en figurenlijst

    Tabel 1: Gebruikte afkortingen landen. Bron: Eurostat .............................................................................. 9 Tabel 2: Minimum- en maximumduur van het intrekken van het rijbewijs bij een eerste overtreding m.b.t.

    rijden onder invloed van alcohol, 8 Europese landen. Bron: Meesmann & Rossi (2015)............. 43 Tabel 3: Maximale snelheidslimieten (km/u) op verschillende wegtypes, 30 Europese landen (2018). Bron:

    European Commission, 2018 ................................................................................................. 51 Tabel 4: Bestraffing voor het niet-dragen van de veiligheidsgordel of het niet correct beveiligen van kinderen

    in de wagen, 6 Europese landen (2018) ................................................................................ 63 Tabel 5: Reikwijdte van de nationale wetgeving rond afleiding, 29 Europese landen. Bron: Janitzek et al,

    2009 ................................................................................................................................... 68 Tabel 6: Geobserveerd percentage autobestuurders die rijden onder invloed van psychoactieve stoffen,

    België en Europa (2007-2009). Bron: Houwing et al., 2011 ..................................................... 78 Tabel 7: Wetgeving en handhaving m.b.t. rijden onder invloed van drugs, 26 Europese landen. Bron:

    EMCDDA, 2018 .................................................................................................................... 84 Tabel 8: Straffen voor rijden onder invloed van drugs en geneesmiddelen in Europa (eerste overtreding), 26

    Europese landen. Bron: EMCDDA (2018c) .............................................................................. 87 Tabel 9: Spoeddiensten en ziekenhuissites per 100.000 inwoners, 5 Europese landen (2013/2014/2015).

    Bron: KCE, 2016 ................................................................................................................ 101

    Figuur 1: Piramide van verkeersveiligheidsindicatoren. Bron: Koornstra et al., 2002 .................................. 15 Figuur 2: Aantal doden 30 dagen per miljoen inwoners, 31 Europese landen (2018). Bron: Europese

    Commissie, 2019 & CARE ..................................................................................................... 18 Figuur 3: Aantal doden 30 dagen per miljard voertuigkilometer, 21 Europese landen (2015-2017). Bron:

    ETSC, 2018a ........................................................................................................................ 18 Figuur 4: Aantal doden 30 dagen per 100.000 geregistreerde gemotoriseerde voertuigen (behalve

    motorfietsen en opleggers), 28 Europese landen (2016). Bron: CARE, Statbel, IRTAD & Eurostat

    ...................................