Auschwitz Bulletin, 1982, nr. 01 Januari

download Auschwitz Bulletin, 1982, nr. 01 Januari

of 32

  • date post

    02-Mar-2016
  • Category

    Documents

  • view

    223
  • download

    0

Embed Size (px)

description

- * _ * 4 - ^ - % . 1 * 4 i * 4 * V t + r Chocolade en Suikerwerken 15 vestigingen. Hoofdkantoor: 's-Hertogenbosch, Hoge Steenweg 29, tel. 15 3461. Tak SINDS 1737 v. Woustraat 53 AMSTERDAM SPECIAAL SCHOENEN Bilderdïjkstraat 69 1053 KM Amsterdam-W. / tel. 124193-129465 ^ Kom eens praten met Uw Piedro-dealer: •p_ •©• *0* •o* *o* *o* HERDENKINGSNUMMER Oplaag: 25.000 exemplaren 26e jaargang nr. 1, januari 1982 Omslag: tekening van Paul Citroen Niet meer argeloos E.T.

Transcript of Auschwitz Bulletin, 1982, nr. 01 Januari

  • r +

    V - fa V * y

    N

    i *

    \

    4 - ^ - % V

    - * _ *

    . 1 * 4

    4 *

    t

  • F van Lan schot Bankiers

    SINDS 1737

    Voor al uw bank- en assurantiezaken. 15 vestigingen.

    Hoofdkantoor: 's-Hertogenbosch, Hoge Steenweg 29, tel. 15 3461.

    ROB V.D. GOEN

    p _ * 0 * o * * o * * o *

    Chocolade en Suikerwerken

    v. Woustraat 53 AMSTERDAM

    knikvoetjes dan p iedro

    kor rek t ie schoenen

    Kom eens praten met Uw Piedro-dealer:

    Tak SPECIAAL SCHOENEN Bilderdjkstraat 69 1053 KM Amsterdam-W. / tel. 124193-129465 ^

  • nederlands auschwitz c o m i t

    HERDENKINGSNUMMER Oplaag: 25.000 exemplaren

    26e jaargang nr. 1, januari 1982

    Secr. E Fur th , Diemerkade 43, 1111 AC Diemen, tel 020-905310 Bankrek A M R O B A N K , bijk. van Baerlestr 58, 1071 BA Amster-dam, spaarrek 40 01 75 088 Gem giro 4875500, postg i ro 293087 t .n .v NAC Redaktie E Tas, Amste ld i jk 23, tel 020-795716, 1074 HS Amster-dam Admin is t ra t ie krant D v Geens, Renkumhof 50, 1106 J B Amster -d a m , tel 020-972869

    TERUGBLIK OM VOORUIT TE ZIEN Auschwitz herdenkt zichzelf in deze dagen. 0 ja, de dreiging die over de wereld hangt, als het op-gestapelde moordtuig zou worden ontstoken is de dreiging van een veelvuldig en alomvattend Auschwitz, dat elke herdenking onmogelijk en dus overbodig zou maken. Wat deden de mil-joenen mensen die zich in de afgelopen tijd op de Europese pleinen, de allermeesten op het Amsterdamse Museumplein, verzamelden an-ders dan ieder mogelijk of denkbaar Auschwitz bezweren? Op tal van manieren, in het groot en in het klein, werken de zwarte jaren '40 nog door, zichtbaar of niet. Nu willen wij het hebben over de sporen die mensen nalieten die in de ramp verloren gingen. Sommige vermoorden zullen, zoals de jong door geweld omgekomen dichter Poesjkin van zichzelf zei, nooit geheel sterven. Van de na hun dood voortlevenden treden de laatste jaren telkens weer jonge vrouwen in een helder licht. Een stil protest tegen het idee dat pas omstreeks de 80-er jaren van de twintigste eeuw vrouwen in beweging komen? Kort na de oorlog werd Anne Frank tot meer dan een symbool van het sneller gerijpte kind dat zich tegelijk bewust werd van eigen waarde en van de gevaarlijke, barre wereld om haar heen. Een kind dat zich inde beslotenheid en schijnba-re veiligheid van het achterhuis een eigen weg, de weg naar het leven kiest. Wij hebben hier in Nederland de bladen 'Leven of theater', het werk dat Charlotte Salomon op de ongeweten drempel van de dood voltooide en dat een soms beschroomde, maar onvoor-waardelijke bekentenis tot het leven is. Een ongedacht groot publiek heeft het afgelo-pen jaar in de film 'Het Meisje met het rode haar', ondanks de ingehouden aanduiding, het verzet meebeleefd als een reactie op de, hier al-leen op de achtergrond bedekt aangeduide, ter-reur. Een verdediging alweer van het leven, ook al valt de hoofdpersoon ten offer aan de vijand. Die hoofdpersoon, Hannie Schaft, wordt als vrouw in de strijd voor de vrijheid nu geerd door het monument dat haar medestrijdster Truus Menger-Oversteegen voor hun geboor-testad Haarlem maakte. Dit najaar legde het dagboek van Etty Hillesum een heel vrouwenleven, veertig jaar geleden verstoord en vernietigd, voor ons open. Kro-niekschrijfster wilde zij zijn, schrijven, noteren, vasthouden, vol levensgulzigheid om door de wereld te trekken. Een uitzonderlijk hevig en

    diep levende, hoogst begaafde vrouw, jong en met rijke ervaring was zij, een stralende per-soonlijkheid, op het eind, in kamp Westerbork, voor veel mensen een steun. Om bij de ge-doemden te blijven sloeg zij elke gelegenheid om onder te duiken af, hoewel zij de volledige vernietiging in het verschiet zag. Haar nu gepu-bliceerde dagboek, weergave van haar liefdele-ven en een rijk innerlijk bestaan, is een onver-vangbaar document. Een kind dat door de goede zorgen van 'oom en tante' overleefde, Ida Vos, kon haar prille in-drukken na veertig jaar in vrijheid te boek stellen en onlangs publiceren. Nog een band van toen met nu.

    Niet meer argeloos

    Oude gevaren zijn niet weggevallen, nieuwe ge-varen zijn reel. Weggevallen is wel de argeloosheid waarmee men een halve eeuw geleden tegen de wereld en zelfs tegen de grote ramp aankeek. De hon-derdduizenden die op 21 november het hart van Amsterdam vulden met hun eis: 'geen nieuwe kernwapens in Europa' waren zich welbewust wat er mogelijk is, als wij ons niet alleemaal te-weer stellen. Spanningen zijn er immers te over, in Oost-Europa, in het Midden-Oosten, in Mid-den- en Zuidoost-Azi, in Zuid- en Midden-Ame-rika, ja waar niet. Complete vernietiging door een kernoorlog heft de spanningen op, maar te-vens de mensheid. Het terugdringen van de dreiging van algehele vernietiging bevordert niet enig particulier belang, maar is in het be-lang van ons allemaal, van alle leven. Een eveneens universeel kwaad is de (rassen-discriminatie, opnieuw in het licht en aan de kaak gesteld in het Anne Frankhuis. Het Am-sterdams initiatief tegen fascisme, racisme en antisemitisme werkt voort en heeft gelukkig veel navolging gevonden. Discriminatie van buitenlanders, je kunt ook gewoon zeggen vreemdelingenhaat, is in het tolerant geheten Nederland helaas allang ingeburgerd; ingewor-teld mag die nooit raken. Antisemitisme, eens het beginpunt van de vol-kerenmoord grijpt ten zoveelste male om zich heen, op onbegrijpelijk veel plaatsen. Uiteraard hebben wij, zelf slachtoffers, die dat antisemitis-me waar ook ter wereld bestrijden, op 15 de-cember j.l. n.a.v. een demonstratie in Den Haag

    geprotesteerd tegen discriminatie van Joden in de USSR. Antisemitisme, soms gepaard met ontkenning van de volkerenmoord, neemt toe, hoe ongelo-felijk ons dat in 1945 zou hebben geschenen. U vindt een en ander in de navolgende bladzijden die voor een heel groot deel in beslag worden genomen door terugblik en herinneringen. U leest over kernpunten uit het samentreffen na een half mensenleven van bevrijders en bevrij-den in Washington en nog wel in het ministerie van Buitenlandse Zaken aldaar. Een bijeen-komst, zo kunnen wij samenvattend zeggen 'met een boodschap: om de wereld voor elke holocaust, elke massavernietiging te waarschu-wen en met een uiterste inspanning te bewa-ren.' We namen in dit nummer ook de weerslag op, herinneringen uit het voorportaal van de hel en uit de hel zelf, deze laatste van n van het eer-ste tweetal Nederlanders dat begin juli 1942 in Auschwitz terechtkwam. De zigeuners, te vaak in de verdrukking geble-ven, vinden in dit nummer hun gerechte plaats. Ook de late, soms zeer late gevolgen van het grote kwaad mogen wij niet voorbijgaan. Dat behoeven wij ook niet, dankzij een zeer deskun-dige gids. Gevolgen en voorgeschiedenis hangen dikwijls samen. Zo laat een juriste ons zien wat en waar-om wij nooit mogen vergeten. Omdat zich nooit mag herhalen wat gebeurd is en wat dreigt zich op nog ongehoorder schaal te herhalen. Dit wordt ook uitgedrukt in de illustraties in dit blad. Drie generaties kunstenaars zijn voor ons aan het werk geweest. Het zijn Chaja Polak, die als baby was ondergedoken, Truus Menger-Oversteegen, als heel jong meisje een voor-vechtster in het verzet en dan Paul Citroen, de actieve nestor van de Nederlandse tekenaars. Het door hem getekende kinderportret op de omslag is ons waarmerk. Voor de jeugd, de kin-deren en de jonge mensen van heden hebben wij deze uitgave in een zo grote oplaag ge-maakt. Allereerst voor degenen die na ons ko-men hebben wij herinneringen van het slinken-de aantal overlevenden bijeengebracht tot een terugblik. Allereerst de jonge generaties willen wij helpen vooruitte zien. In 1982 en verder.

    E.T.

    Omslag: tekening van Paul Citroen

  • F T W E I T

    FIRET bv, Postbus45,3900AA Veenendaal,Holland

    STARHOUSE B.V.

    CONFECTIECENTRUM 3.05.10 R. Lobatto

    Kon. Wilhelminaplein 29 Tel. 020-17 98 58

    HERGO

    Beethovenstraat 49 Tel. 713098 Maasstraat 53 Tel. 641010

    Buitenveldertselaan 40 Tel. 423970

    KONINKLIJKE EMBALLAGE

    INDUSTRIE

    VAN LEER B.V.

    W

    AMSTERDAMSEWEG 206 1182 HL AMSTELVEEN TELEFOON 020-5402911

    HOUSE OF DIAMONDS

    Er is maar een Scbweizer en dat is Scbweizer Damstraat 2 hoek Nes en Dam

    Tel. 241572 Amsterdam

    Boetiek Tric mode voor jonge mensen

    Kinkerstraat 111 Amsterdam

    Telefoon 18 62 03

    Aangeboden door

    G.A. K.O. Mister Groep

    Uw adres voor 1e klas VLEES EN VLEESWAREN

    speciaal aanbevolen: OSSE KOOKWORST

  • U KOMT TOCH OOK? 24 januari

    AUSCHWITZ-HERDENKING 1982 Ook het jaar 1982 zet in met de Auschwitz-herdenking. Zondag 24 januari zal daaraan zijn gewijd. Het is dan op drie dagen na 37 jaar geleden dat Sowjettroepen de kampen Auschwitz en Birkenau bevrijdden. De eigenlijke herdenking vindt, als ieder jaar, plaats op de Nieuwe Oosterbegraafplaats te Amster-dam. Om 12 uur komen wij bijeen bij de ingang Kruislaan. Bij het spiegelmonument 'Nooit meer Ausch-witz' zal wethouder W. Polak enkele woorden spreken namens burgemeester Polak, die buitenslands is, en worden bloemen gelegd. Na afloop gaan wij, eventueel per speciale bus, naar het RAI-restaurant op het Europaplein, waar de lunch klaar zal staan, aangeboden door het gemeentebestuur van Amsterdam. De zaal gaat open om 13.30 uur. De hele middag duurt onze renie, waar oude banden kunnen worden aangehaald, oude en nieuwere bekenden elkaar ontmoeten.

    Optreden van: Martine Bijl en Henk van der Molen in hun repertoire

    Het Koor van de Liberale Joodse Gemeente o.l.v. Joppe Poolman van Beusekom.

    De kaarten met inbegrip van de lunch zijn gratis. Inlichtingen bij mevr. E. Furth, Diemerkade 43,1111 AC Diemen, tel. 020-905310. Wij hopen u in ons midden te zien met al onze vrienden die nog nooit bij een Auschwitz-herdenking verstek he