Astrid Kepers: Gebiedsontwikkeling Slimmer

Click here to load reader

  • date post

    13-Jul-2015
  • Category

    Documents

  • view

    76
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of Astrid Kepers: Gebiedsontwikkeling Slimmer

  • Jerusalem Yotam Ottolenghi en Sami Tamimi-Onverwachte samenwerking-Gedeelde passie (eten, koken)-Buiten bestaande patronen, omgeving

    #osszoekt

  • Osse kengetallen#osszoektCijfers Oss 2012-16.000 ha totaal-11.000 ha landbouw-40.300 banen -36.000 woningen -Maasdijk Marathon-85.000 inwoners totaal-67.000 in stedelijk gebied

  • Gebiedsontwikkeling SlimmerSlim proces:Samenwerking, Lean, Integraal en Menselijk

    Verbeteren!SpanningNieuwe gebiedsontwikkeling Van arena naar koken#osszoekt

  • LandbouwGezamenlijke missieIedereen aan tafel#osszoektQ-koorts100.000 m2

  • Landerij VanTosseOnverwachte partnerGezamenlijke passieVerdienmodellen#osszoektHeeschOss

  • Berghem CentrumVraag uit dorpOnverwachte partnersRuimte maken#osszoekt

  • Wonen in Oss#osszoektDoelstelling:Middeninkomens voorzien in hun woonbehoeftevoor nu en komende 10 jaar,actief betrokken, op eigen kracht gefinancierdNu: Overleg platformWoonlasten pilot

  • Astrid Kepers [email protected] akepers

    Verder koken?

    ingredintenrecepten uitwisselennieuwe gasten

    Osse keuken#osszoekt

    Goedemiddag. Mijn naam is Astrid Kepers-Koornberg. Ik ben stedebouwkundig ontwerper bij de gemeente Oss en betrokken bij diverse verschillende gebiedsontwikkelingen.Ik ga een paar voorbeelden laten zien van hoe we in de gemeente Oss bezig zijn met nieuwe gebiedsontwikkeling.Het filmpje dat we zojuist zagen vind ik heel toepasselijk voor gebiedsontwikkeling nieuwe stijl.Er vind een onverwachte samenwerking plaats: een jood en een arabier, beide geboren in Jeruzalem maken samen een kookboek.Van jongs af aan groeien ze op in cultuur en omgeving waarin e met de paplepel wordt ingegoten dat het vooral niet de bedoeling is dat je met de ander iets te maken wil hebben. Laat staan samenwerken. Een gezamenlijke passie is het vertrekpunt, doel van de samenwerking. Maar er is in dit geval nog meer voor nodig. Ook zullen ze buiten de gangbare kaders, buiten bestaande patronen moeten om samen te kunnen werken. In dit geval hebben ze eerst hun geboortegrond achter hun gelaten om in London samen te werken. Daarbij verloochenen ze hun afkomst niet, vormt zelfs basis. Maar ze hebben er wel voldoende afstand van kunnen nemen.En sowieso is het samen koken en opeten van een maaltijd een prachtige metafoor voor nieuwe gebeidsontwikkeling.Vooraf is het goed om een korte introductie te doen van de gemeente Oss. U bent vandaag overal vandaan gekomen voor deze inspiratiemiddag. Niet iedereen kent de gemeente Oss.Dus een korte introductie:Oss is een gemeente met twee gezichten: we hebben een enorm groot buitengebied met daarin 23 dorpen met specifieke gebiedsontwikkelingsvraagstukken.Om een begrip van de omvang te krijgen: er wordt sinds de laatste herindeling elk jaar een Maasdijkmarathon georganiseerd. Je begint dan te rennen aan de grens met s-Hertogenbosch. En als je er dan een volledige marathon op hebt zitten ben je in Ravenstein en dan is de gemeentegrens nog een klein stukje verder.Maar we hebben ook een stedelijk gebied, middelgrote stad met daarin de meer stedelijke vraagstukken. Met specifieke kenmerken. Zo heeft Oss meer banen dan woningen.

    -18.000 inwoners landelijk gebied (22 dorpen)

    Marathon begint bij grens den bosche en eindigt bij jachthaven Ravenstein

    In 2013 39480 banen

    Maasdijkmarathon op 9 juni 2013Ik ga nu verschillende voorbeelden laten zien van hoe we bezig zijn met nieuwe gebiedsontwikkeling. Dan gaat het niet alleen over gebieden maar ook over processen.Bijvoorbeeld het slim-proces. Slim staat voor samenwerking, lean, integraal en menselijk. Het woord lean zullen velen wel kennen uit het bedrijfsleven. Waar het staat voor slanke processen en organisaties, voor bezuinigen.SLIM is verandertraject van gemeente Oss. Bezuinigen met de kaasschaafmethode is geen optie: kwaliteit dienstverlening willen we goed houden. We onderzoeken waarom we de dingen doen zoals we ze doen. We ontdekken dat onze werkwijze vaak is gebaseerd op controle, risicomijdend gedrag en regeldrift. En ewrken we wel zo efficient? Proces dat dit odner de loep neemt heet SLIM.Efficienter, effectiever maar vooral beter!

    Bij gebiedsontwikkeling hebben we vooral naar interne proces in onze eigen organisatie gekeken. Er valt heus een boel te verbeteren. Eerst onderscheiden we 7 stappen of fases, nu 3 hoofdfases. Hoe je onderling samenwerkt bijvoorbeeld. Daar zat soms best spanning. Er was echt tijd en ruimte nodig om uit de bestaande patronen te komen. Dat kwam het best tot uiting bij het schetsen van de gebiedsontwikkeling nieuwe stijl. Waar we in begin spraken over het arena model, waarin onbewust toch het strijden centraal staat, gingen we naar een keuken waarin een gezamenlijke maaltijd werd gekookt waarbij het nog maar de vraag is wie de kok is, de gemeente os juist iemand anders. En volgens welk recept er wordt gekoot en wie er allemaal aan tafel zit. Wel weten we dat eht een gezamenlijke maaltijd gaat worden.Een heel andere gebiedsontwikkeling maar wel heel actueel, is d eproblematiek in eht landleijk gebied.De komende 10 a 15 jaar stopt ongeveer de heelft van de melkveebedrijven en 2/3 van de varkenshouders. 100.000 m2 agrarische bebouwing komt daarmee vrij.Maar de opgave gaat veel verder dan dat. Gebiedsontwikkeling heeft niet alleen een ruimtelijke component. Na de uitbraak van Q-koorts in Herpen in 2007 is er een veel grotere opgave, missie en ambitie geformuleerd, namelijk duurzame agrofoodketen in de regio met een breed maatschappelijk draagvlak. Dan gaat eht over partners in de hele voedselketen. Dus niet alleen de boeren en aanverwante organisaties maar juist ook partners zoals supermarkten en de consument.Gemeente is in dit proces zeker geen hoofdkok maar functioneert wel als een soort motor om verschillende partijen bijeen te brengen en discussies op gang te brengen. Misschien soort serveerster die druk bezig is heen en weer te lopen tussen keuken en tafel en wensen en mogelijkheden over en weer te brengen.

    Gestart uit noodzaak (Q-koorts)Ligging: voornamelijk buitengebiedGezamenlijke ambitie: duurzame agrofoodketen in regio met breed draagvlakSamenwerking met heel veel partijenGemeente is heel bescheiden kok in dit procesGrote gebiedsopgave: 100.000 m2 vrijkomende agrarische bebouwing

    2/3 varkensbedrijven stopthelft melkrundveebedrijven stopt.Noodzaak: Q-koortsAmbitie:Duurzame agrofoodketen in de regio met breed draagvlakSamenwerking:

    Ruimtelijke opgave:100.000 m2 vrijkomende agrarische bebouwing

    Volgende voorbeeld ligt in verlengde van de landbouw. Het gaat om een gebied in eht zuiden van Oss, tussen snelweg A59 en Oss in. Gaat om gebeid van 70 ha waarin de gemeente Oss samen met stichting landschapsbeheer aan een voedsellandschap bouwt. Ook weer een onverwachte partner, een beheersstichting, veel vrijwilligers, waarmee je een gebied ontwikkelt. Omdat je dezelfde ambitie hebt: een aantrekkelijk landschap. Het interessante in dit project is de verdienmodellen die erachter zitten.Zo worden er cranberrries verbouwd die bij een gelukte oogst een gegarandeerde afzet in de regio hebben. Zo kom je cranberries tegen in bier, in ijs.Ook granen worden volop verbouwd. Spelt wordt gemalen in lokale molen en verwerkt in brood bakker Lamers bijvoorbeeld. Maar interessant zijn ook nieuwe samenwerkingen met dalco food, levert vlees en vegetarische componenten in maaltijden, zlto en de HAS. Onderzoek naar bonenburger. Velden bonen afzet aan dalco. Ook studie naar paddestoelen, die groeien goed in houtwallen. Laat dat u ent veel voorkomen in dit landschap. Maar zouden we nog veel meer van willen. Dus teelt paddestoelen kan hier houtwallen opleveren. Verdienmodellen zijn hier dus gericht op landschapswinst.

    Ligging aan zuidzijde van OssSamenwerking met stichting landschapsbeheer OssGezamenlijke passie is landschapVerdienmodellen

    Ontwikkeling voedsellandschap 70 ha20 ha gemeente, 5 a 6 van kloosterStichting landschapsbeheer Oss, 70 vrijwilligersVerdienmodellen spelt, cranberries, etc

    OverzichtAnalyseSpeerpuntenToetsenOok regionaal aspectBerghem centrum is heel ander type gebiedsontwikkeling. Veel stedelijker. Ligt in stedelijk gebied Oss- Berghem. Is in feite een grote herstructureringsopgave. Berghem ligt ten oosten van Oss. Plan waar ik zelf al vanaf begin bij betrokken ben is centrumplan Berghem. Centrumplannen zijn de leukste plannen. Ook de moeilijkste, want iedereen vind er wat van. Het gebied is immers van iedereen. U kijkt hier naar een flinke verbouwing van een voormalige meisjesschool tot gezondheidscentrum. Het centrumplan Berghem is begonnen met de vraag van bewoners dat ze een levendig hart wilden waar je elkaar kunt ontmoeten. Berghem maakt een behoorlijke schaalsprong door. Het dorp is ongeveer dubbel zo groot aan het worden. Het centrum moet daarbij het kloppende en verbindende hart worden. Het huidige centrum is daar niet op toegerust. Tijdens de visie bleek dat we, ondanks uitvoerige traject toch een aantal belangrijke partners over het hoofd hadden gezien: de medici. De huisiartsen en tandartsen zijn gekomen emt de vraag naar uitbreiding van hun eigen praktijken en nu een aantal jaren verder na veel overleg heeft dat geresulteerd in een gezondheidscentrum waarin naast de eerder genoemde partners ook de fysiotherapeuten en apotheek in deelnemen. Zie bord. Door deze samenwerking van deze partners ontstaat er elders letterlijk en figuurlijk ook ruimte voor ontwikkelaars en woningbouwcorporaties. Partijen waar je in eerste instantie dacht het centrum mee te gaan maken, sluiten nu later aan.En er ontstaat niet alleen ruimte, het heeft absoluut een maatschappelijke meerwaarde doordat de medici samen gegaan zijn in 1 centrum. Nu komen er ook andere interessante huurders mee.Van de zomer wordt het opgeleverd.Wonen in Oss is het laatste voorbeeld.In 2008 is platform Wonen in Oss opgericht. P