Artikel dansen met je coachee - Tijdschrift voor Coaching - DE ACADEMIE

Click here to load reader

Embed Size (px)

description

In het artikel Dansen met je Coachee kun je lezen over hoe je in coaching om kunt gaan met weerstand. Het artikel is geschreven door Alexander van den Berg en Pascal van der Zwaan en gepubliceerd in Tijdschrift voor Coaching. DE ACADEMIE voor Zijn biedt coaching en opleidingen voor coaches.

Transcript of Artikel dansen met je coachee - Tijdschrift voor Coaching - DE ACADEMIE

  • 1. PROEFTUINDe wijsheid van de samoeraiIK - ANDER Een man zag eens twee samoerai met elkaar in strijd. De eneTvC | september nr. 3 2014 53Dansenmet je coacheesamoerai versloeg de andere met opvallende souplesse. De manvroeg hem hoe hij zich zo goed staande hield in dat gevecht.Welk gevecht? vroeg de samoerai. Het gevecht dat je zojuisthebt gewonnen! zei de man enigszins verward. Dat was geengevecht. Dat was een dans, reageerde de samoerai. In eengevecht zijn er twee: jij tegen de ander. Als je danst, verlies jejezelf in de dans. Dan is er niemand. Alleen de dans. Toch zaghet er voor mij uit als een gevecht, zei de man gergerd. Ja,antwoordde de samoerai, net zoals jij nu met mij in gevechtbent en ik dat ervaar als een dans.AUTEURS: ALEXANDER VAN DEN BERG & PASCAL VAN DER ZWAANMoeilijke momenten en weerstand ervaren weallemaal weleens. Als coach kunnen we eenscala aan emoties treffen bij onze clinten.Soms worden we, subtiel, in diens patronengetrokken. Het gevolg is dat er te weinigverandert of dat het traject zelfs een destructiefkarakter krijgt. Het is de kunst voor de coachom de moeilijke momenten te doorstaan, samenmet de clint. Want hoe fijn zou het zijn om declint moeiteloos in een constructieve bewegingte krijgen? Van machteloos naar moeiteloos; diewijsheid kunnen we leren van de samoerai.De dynamiek van de strijdIn the Art of Peace we never at-tack.An attack is proof that oneis out of control. Never run awayfrom any kind of challenge, butdo not try to suppress or control

2. an opponent unnaturally. Let at-tackerscome any way they likeand then blend with them. Neverchase after opponents. Redirecteach attack and get firmly behind it54 TvC | september nr. 3 2014(Ueshiba, 1992).De essentie van strijd is verzet tegen wat is;tegen wat we voelen en ervaren in contactmet de ander. Het begint vaak subtiel enkomt voort uit een innerlijke strijd (Deutsch &Coleman, 2000). Om onszelf te beschermengaan we de strijd met de ander aan en wordthet een uiterlijke strijd. Dit zien we bij eenclint bijvoorbeeld gebeuren wanneer we hemte sterk uitdagen. Of soms als wij zelf wordengeconfronteerd met onze eigen onvolkomen-heden.Zowel de clint als wijzelf kunnen ver-zetuiten als gevolg van negatieve gevoelens.De vraag is hoe we met die gevoelens kunnenomgaan.Zo binnen, zo buiten (Kybalion)Daar waar het moeilijk wordt zijn we geneigdte verharden (McCraty et al., 2006). Bij nega-tievegevoelens kunnen we twee bewegingenmaken. We kunnen erdoor overmand wordenen samenvallen met het gevoel; we zijn hetgevoel. Er ontstaat een zichtbare, uiterlijkestrijd. Als we ook een competitiementaliteithebben, is er een grote kans op escalatie(Deutsch & Coleman, 2000).Of we proberen negatieve gevoelens te nege-ren.Zon poging levert vaak nog meer span-ningenop en gaat ook ten koste van het eigenfunctioneren en de relatie met de ander. Of wehaken uiteindelijk af, maar dat is niet andersdan volharden in onszelf. Passieve manierenvan omgaan met strijd werken niet goed; hetgeeft stress en het put ons uit (Dijkstra et al.,2009).Al is verzet niet direct zichtbaar, of ogen-schijnlijkklein, het komt het welzijn van declint en het welslagen van het coachtrajectniet ten goede.The Art of Peace is the principleof nonresistance. Because it isnonresistant, it is victorious fromthe beginning. Those with evil in-tentionsof contentious thoughtsare instantly vanquished. The Artof Peace is invincible because itcontents with nothing (Ueshiba, 1992).De nadelen en voordelen van de strijdThe Path of Peace is exceedinglyvast, reflecting the grand de-signof the hidden and manifestworlds. A warrior is a livingshrine of the divine, one whoserves that grand purpose(Ueshiba, 1992).Coach of clint, als we eenmaal in eenuiterlijke strijd met een ander zijn verwik-keld,zijn we het verzet geworden. Het is danmoeilijk oprechte interesse in de ander op tebrengen. En is het moeilijk om onszelf en deander in constructieve beweging te krijgen.Dit is waar vaak ook patronen van overdrachten tegenoverdracht te herkennen zijn. Deinteractie kost ons veel energie, we ervarenfrustratie en het vertrouwen neemt snel af. Wekunnen in een negatieve spiraal belanden, diesamenhangt met toename van stresshormonenen negatieve effecten op het immuunsysteem,het geluk, de kwaliteit van relaties en hetgeheugen (Gross & John, 2003). De ervarennegatieve gevolgen verschillen van mens totmens en hangen af van hoe we met moeilijkesituaties omgaan (John & Gross, 2004). Als weniet goed met moeilijke momenten omgaan,slagen we er ook niet in om de clint goed tehelpen.Strijd kan ook positieve gevolgen hebben, mitswe ons tijdig bewust zijn van het innerlijk ofuiterlijk verzet, bij onszelf of de ander. Oorlogleert ons om meer vrede te voeren (Wright,2000). Als de strijd goed gekanaliseerd wordt,roept die verzoenende gevoelens en gedragin-genop (Aureli, 1997). Dit reduceert de sociale 3. TvC | september nr. 3 2014 55onzekerheid tussen mensen. Behalve aan derelatie, kan strijd ook een positieve bijdrageleveren aan de persoonlijke ontwikkeling.De Haan (2008) toont aan dat moeilijkemomenten belangrijk zijn voor groei. Eengoed coachtraject gaat gepaard met moeilijkemomenten en als coach leren we daar ookveel van.Dansen in plaats van strijdenThe Art of Peace does not relyon weapons or brute force tosucceed; instead we put oursel-vesin tune with the universe,maintain peace in our ownrealms, nurture life, and preventdeath and destruction. The truemeaning of the term Samurai isone who serves and adheres tothe power of love(Ueshiba, 1992).De kunst is in moeilijke momenten jezelf ende ander in een constructieve beweging tebrengen: dansen in plaats van strijden. Nietverharden, maar verzachten. Een bewegingmaken van benaderen, meeveren en ombui-gen.Negatieve gevoelens vragen om benaderden onderzocht te worden. Weglopen geeftuiteindelijk meer stress. Zie het als een alarm-beldie blijft loeien: alleen door het alarm tebenaderen kun je de bel uitzetten.Dansen vergt ontspanning, vertraging enmetacommunicatie. Je neemt jezelf als uit-gangspunten blijft in elke situatie dicht bijde ander. We geven en ontvangen misschien,en mogelijk onbedoeld, een dreun, maar ooksteun als we in contact blijven met de anderen aandacht hebben voor elkaar als mens.Door samen te reflecteren op wat er gebeurten onze intenties uit te spreken, kunnen webouwen aan de relatie en het moment vanstrijd constructief ombuigen. Zoals riet in eenstorm krachtig blijft door flexibel mee te veren.Uit onderzoek blijkt dat stresshormonenafnemen dankzij een constructieve houding,er minder sprake is van escalatie en zowel hetproces als de uitkomsten voor beide partijenpositiever zijn (Robles et al., 2006). Als wein staat zijn om mee te veren en te dansen,heeft dat positieve gevolgen voor ons gevoelvan meesterschap, onze emoties, persoonlijkegroei, aandachtigheid, acceptatie en stress(Burton et al., 2010). Dan kunnen we in eenopwaartse spiraal van positieve gevoelensbelanden (Fredrickson & Joiner, 2002). Hetspreekt voor zich dat dit een positief effectheeft op de clint.De houding van dansenThe way of a warrior is basedon humanity, love, and since-rity;the heart of martial valoris true bravery, wisdom, love,and friendship. Emphasis on thephysical aspects of warriorship isfutile, for the power of the bodyis always limited(Ueshiba, 1992).Blijven dansen in strijdgewoel helpt ons demoeilijke momenten samen met de clint tedoorstaan (De Haan, 2008); letterlijk doorstaan. Dit vereist waarachtigheid, kwetsbaar-heiden vertrouwen op een goede afloop.Dat betekent in eerste instantie loslaten, nietweten, om het probleem op een andere wijzete kunnen benaderen. Dat is eng en vraagtbereidheid tot het nemen van risicos opescalatie, gekwetst worden en het mislukkenvan het traject. En toch, in je bereidheid ligt jevrijheid.De uitkomst van strijd hangt af van onzehouding. Sterker nog: onze houding bepaaltook of we in strijd belanden. Hier kan eenselffulfilling prophecy werkzaam zijn. Meteen constructieve stijl van conflicthanteringervaren we minder conflict dan met eendominante of vermijdende stijl (Friedman etal., 2000). Merken we enige vorm van strijd of 4. krijgen we een dreun, dan is het de kunst omonszelf te herpakken en constructief zin te ge-venaan de gebeurtenis (Gross & John, 2003).Vertrouwen in jezelf, een op groei gerichtemindset, gedrevenheid om tot positief resultaatte komen en de bereidheid om pijn en tegen-slagte doorstaan vormen de pilaren voor dezementaliteit (Jones et al., 2002). Anders gezegd:we moeten beschikken over een dunne endikke huid dun genoeg om gevoelig te kun-nenzijn, dik genoeg om te kunnen incasseren(De Haan, 2008).Leren dansenLife itself is always a trial. Intraining, you must test and polishyourself in order to face the greatchallenges of life. Transcend therealm of life and death, and thenyou will be able to make yourway calmly and safely throughany crisis that confronts you56 TvC | september nr. 3 2014(Ueshiba, 1992).Dansen in strijdgewoel kunnen we leren. Hetdoorstaan van moeilijke momenten hoeft nietvervelend te zijn. We kunnen er sterker vanworden en er een kick van krijgen. Door hetconflict op te zoeken leer je je te beheersenen de ander en jezelf te respecteren. Doordat te ervaren leer je met conflicten te spelen,totdat het een dans wordt. Dan ga je op in destrijd, zonder jezelf, de ander, of de strijd teverliezen.Ook beoefening van contemplatieve metho-denhelpt ons bij het leren dansen. Medi-tatieen technieken uit de Acceptance andCommitment Therapy maken ons weerbaaren flexibel (Burton et al., 2010). De aandachtdie daarmee tot ontwikkeling komt ligt aande basis van de Rogeriaanse pijlers empathie,congruentie en onvoorwaardelijke acceptatie(Geller & Greenberg, 2002). Presentie kunnenvasthouden in moeilijke momenten verzekertons van de dans in de strijd.Geen verliezersDe essentie van dansen als samoerai is tedoor staan in een onderzoekende construc-tievehouding. Die houding kenmerkt zichdoor waarachtigheid en wijsheid en is gerichtop welzijn. Juist door het aangaan, ondervin-denen onderzoeken, leren we de fijnzinnig-heidvan dans en strijd aan te voelen en ermeeDansen in eenstrijdgewoel kunnen we leren 5. TvC | september nr. 3 2014 57te spelen. De beweging van benaderen, mee-verenen ombuigen wordt een tweede natuuren we laten ons hierin niet van de wijs bren-gen.Zo laten we de beweging en kracht voorons werken. In plaats van een krachtmetingwordt het een dans. Er is dan geen verliezer, erzijn alleen maar winnaars. Alexander van den Berg is psycholoog,eigenaar van DE ACADEMIE voor zijn, engrondlegger van SET.Pascal van der Zwaan is andragoog eneigenaar van DE ACADEMIE voor zijn.www.deacademie.nuLiteratuur Aureli, F. (1997). Post-conflict anxiety innonhuman primates: The mediating roleof emotion in conflict resolution. Aggres-siveBehaviour, 23: 315328. Burton, N.W., Pakenham, K.I., & Brown,W.J. (2010). Feasibility and effectivenessof psychosocial resilience training: A pilotstudy of the READY program. Psychology,Health & Medicine, Volume 15, Issue 3. Deutsch, M., & Coleman, P. T. (2000).The Handbook of Conflict Resolution:Theory and Practice. San Francisco, CA:Jossey-Bass. Dijkstra, M.T., Dreu, C.K.W. de, Evers,A., & Van Dierendonck, D. (2009). Pas-siveresponses to interpersonal conflict atwork amplify employee strain. EuropeanJournal of Work and Organizational Psy-chology,Vol. 18, pp. 405-423. Fredrickson, B.L., & Joiner, T. (2002).Positive Emotions Trigger Upward SpiralsToward Emotional Well-Being. Psycho-logicalScience, March, vol. 13, no. 2:172-175. Friedman, R.A., Tidd, S.T., Currall, S.C.,& Tsai, J.C. (2000). What goes aroundcomes around: The impact of personalconflict style on work conflict and stress.International Journal of Conflict Manage-ment,Vol. 11, Iss: 1, pp.32 55. Geller, S.M., & Greenberg, L.S. (2002).Therapeutic Presence: Therapists expe-rienceof presence in the psychotherapyencounter. Person-Centered & ExperientialPsychotherapies. Vol. 1, Iss. 1-2. Gross, J.J., & John, O.P. (2003). Individualdifferences in two emotion regulationprocesses: Implications for affect, re-lationships,and well-being. Journal ofPersonality and Social Psychology, Vol85(2), Aug.: 348-362. Haan, E. de (2008). Relational Coaching:Journeys Towards Mastering One-To-OneLearning. Chichester: Wiley. John, O. P., & Gross, J.J. (2004). Healthyand Unhealthy Emotion Regulation: Per-sonalityProcesses, Individual Differen-ces,and Life Span Development. Journalof Personality, 72: 13011334. Jones, G., Hanton, S., & Connaughton, D.(2002). What Is This Thing Called MentalToughness? An Investigation of Elite SportPerformers. Journal of Applied Sport Psy-chology,14: 205 - 218. Kiecolt-Glaser, J.K., Malarkey, W.B.,Chee, M., Newton, T., Cacioppo, J.T.,Mao, H.Y., & Glaser, R. (1993). Negativebehavior during marital conflict is as-sociatedwith immunological down-regu-lation.Journal of Biobehaviour Medicine,September/October,Vol. 55, Issue 5. McCraty, R., Atkinson, M., Tomasino,D., & Bradley, R.T. (2006). The CoherentHeart: HeartBrain Interactions, Psychop-hysiologicalCoherence, and the Emergen-ceof System-Wide Order. Boulder Creek,CA: Institute of HeartMath. Robles, T.F., Shaffer, V.A., Malarkey, W.B.,& Kiecolt-Glacer, J.A. (2006). Positive be-haviorsduring marital conflict: Influenceson stress hormones. Journal of Social andPersonal Relationships,April, vol. 23, no.2: 305-325. Ueshiba, M. (Stevens, J., trans.)(1992).The Art of Peace: Teachings of the Foun-derof Aikido. Boston, Massachusetts:Shambhala Publications. Wright, R. (2000). Nonzero: The Logic ofHuman Destiny. New York, NY: Vintage.