ARCHITECTONIC. Betongevels 1958-1980

of 20/20
© David Marlé Atomiumsquare - 1020 Brussel www.atomium.be/architectonic PERSDOSSIER
  • date post

    29-Feb-2016
  • Category

    Documents

  • view

    212
  • download

    0

Embed Size (px)

description

En wat als beton dit doet ‘rijmen’: techniek en esthetiek, maatwerk en buitensporigheid, creativiteit en herhaling? Architectuur en sculptuur? ARCHITECTONIC nodigt uit om met een frisse blik te kijken naar het vaak verguisde materiaal beton en hoe het werd gebruikt in de architectuur, vaak op een originele en uitdagende manier.

Transcript of ARCHITECTONIC. Betongevels 1958-1980

  • D

    avid

    Mar

    l

    Atomiumsquare - 1020 Brussel

    www.atomium.be/architectonic

    PERSDOSSIER

  • In het kader van de tentoonstellingen gewijd aan architectuur en design van na 1958 verwelkomt

    het Atomium ARCHITeCTonIC. beTongeVeLS (1958-1980) . Deze tentoonstelling is d gelegenheid

    om de technische aspecten en de esthetische dimensie van een essentieel bestanddeel van de

    Belgische en internationale naoorlogse architectuur te ontdekken. Met deze expositie wil het

    Atomium het publiek ook vertrouwd maken met de architectuur van vandaag.

    Tot in de jaren 70 stond op enkele honderden meters van het Atomium een elegante betonnen pijl.

    De Pijl van de Burgerlijke Bouwkunde, een paviljoen ter ere van de Belgische bouwkunde, wist

    menig bezoeker onder de indruk te brengen. Het was trouwens niet het enige architectonische

    hoogstandje van beton op het Heizelplateau. Terwijl de wereldtentoonstellingen elkaar opvolgden

    ter weerspiegeling van een eeuw die in het teken wilde staan van de vooruitgang, had Paleis 5

    van de Wereldtentoonstelling van 1935 de buitensporigheid al laten zien van wat er met dit nieuwe

    materiaal mogelijk was.

    Het sprak dan ook voor zich dat het Atomium, ht symbool van Expo 58, deze mooie tentoonstelling

    zou verwelkomen. ARCHITeCTonIC. beTongeVeLS (1958-1980) zet een belangrijk materiaal uit de

    architectuur van na 1945 opnieuw in de kijker. Beton werd vaak beschimpt en staat voor sommigen

    synoniem voor verbrusseling, daarom wil Architectonic bezoekers het belang ervan laten inzien.

    In de stedelijke veranderingen die Brussel de laatste decennia heeft doorgemaakt, speelt beton een

    niet te verwaarlozen rol. Die rol is duidelijk zichtbaar in de huisvesting en de gemeenschappelijke

    voorzieningen en vandaag niet minder bij kantoorgebouwen.

    Maar beton verbaast! Het verbluft door de dynamiek en het ritme van de gevels en structuren die

    we in ons dagelijkse leven tegenkomen. Sinds het begin van de vorige eeuw werd beton geleidelijk

    aan steeds vaker gebruikt in de architectuur. Meestal met succes maar soms ook in wat minder

    geslaagde uitvoeringen. ARCHITeCTonIC. beTongeVeLS (1958-1980) strekt zich uit over meer dan

    drie niveaus en wekt de belangstelling van de bezoeker door de architectuur van Belgische gebouwen

    uit ons dagelijkse leven in een ander daglicht te stellen.

    Een interactieve inleiding legt de bezoekers uit wat beton is en wat voor architectuur het mogelijk maakt.

    Het parcours biedt de gelegenheid om kennis te maken met de architecturale pozie van een heden-

    daags materiaal via de voorstelling van een aantal emblematische gebouwen in Brussel en Belgi.

    VOOR-WOORDHENRI SIMONS DIRECTEUR ARNAUD BOZZINI VERANTWOORDELIJKE VOOR TENTOONSTELLINGEN

    ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 1

  • ARCHITECTONIC IN HET ATOMIUM, EDITORIALE SAMENHANG

    Het Atomium toont zijn bezoekers om de twee jaar een tentoonstelling die is opgebouwd rond

    een thema uit de architectuur en het design uit de fties.

    De tentoonstelling rond het jubelpark in 2008 maakte de balans op van het avontuur van expo 58

    en de vernieuwende architectuur van de paviljoenen.

    Daarvoor, in 2006, illustreerde de expo wILLY VAn deR MeeRen het werk van een architect en

    modern designer uit die periode.

    HeT LudIeKe ModeRnISMe, in 2010, maakte de balans op van het formele avant-gardisme van de

    jaren 50 en 60. De architecturale terminologie werd vergeleken met die van het design en het

    gra sche, die allemaal gedreven worden door dezelfde zin voor innovatie, een duidelijke breuk met

    het verleden, het zoeken naar nieuwe vormen en nieuwe materialen.

    Daarbij werd op het einde van het parcours een maquette getoond van het CBR-gebouw.

    Die opende het thema van de betonnen gevels, gemaakt van repetitieve patterns, soms als dragende

    structuur, soms gewoon als bekleding.

    De expo ARCHITeCTonIC. beTongeVeLS (1958-1980) borduurt verder op dat thema en biedt de

    bezoeker een nieuwe blik op beroemde modernistische gebouwen uit Brussel (en Brabant), gebou-

    wen met opmerkelijke gevels die bewierookt of bekritiseerd werden maar stuk voor stuk uitge-

    groeid zijn tot echte wallpapers van de stad.

    ARCHITeCTonIC. beTongeVeLS (1958-1980) is resoluut bedoeld voor het grote publiek maar de

    Brusselaars zullen er graag hun patrimonium herontdekken, dankzij de spectaculaire reproducties

    van architectonische elementen, in een unieke en bijzondere verhouding tot de gevels, die plots

    toegankelijk en ongetwijfeld esthetisch zijn.

    Het commissariaat wordt verzekerd door Stephanie Van de Voorde, dr.ir.-arch., gespecialiseerd

    in de geschiedenis van de betonarchitectuur in Belgi.

    VERLOOP VAN DETENTOON-STELLING

    ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 3

  • BETON EN ARCHITECTUUR IN DE 20STE EEUW

    De tentoonstelling schetst een kort portret van het avontuur van de betonbouw in Belgi aan de

    hand van een duidelijk zichtbare tijdslijn. De catalogus legt dan weer eerder de nadruk op het

    ontstaan van de architectuur in gewapend beton. Dat nieuwe materiaal bood de ingenieurs en

    daarna ook de architecten nieuwe mogelijkheden.

    Al op het einde van de 19de eeuw ontwikkelde Franois Hennebique in Belgi een bouwsysteem

    dat gebaseerd was op een structuur van balken en zuilen van gewapend beton. De constructies

    van bruggen, watertorens maar ook individuele woningen (zoals het huis Dubois-Petit dat ont-

    worpen werd door architect Paul Saintenoy in Brussel, 1899-1901) maken gebruik van het systeem

    van Hennebique.

    Tijdens de jaren 20 en 30 biedt de bouw van goedkope woningen en openbare gebouwen zoals

    kerken de meest interessante toepassingen voor beton.

    De Cit Moderne van Victor Bourgeois (1922-25) en de talrijke individuele woningen van Louis-

    Herman De Koninck maken bijna uitsluitend gebruik van mager of gewapend beton.

    Architect Joseph Diongre gebruikte voor de bouw van de kerk van Sint-Johannes-De-Doper in Sint-

    Jans-Molenbeek in 1930-1933 gebruik van een paraboolstructuur in beton, oorspronkelijk toegepast

    in vliegtuigloodsen waar grote afstanden moesten overspannen worden. De Sint-Augustinuskerk

    in Vorst en de Sint-Suzannakerk in Schaarbeek illustreren het systematische gebruik van gewapend

    beton in de nieuwe Art Deco-kerken van Brussel.

    De tentoonstelling ARCHITeCTonIC. beTongeVeLS (1958-1980) gaat niet dieper in op deze historische

    invalshoek en kijkt vooral naar het principe van het prefabbeton en het formeel onderzoek dat

    architecten na de oorlog voerden.

    HeT begIn VAn de VeRVAARdIgIng VAn eLeMenTen In gewAPend beTon (1945-1955)

    Onmiddellijk na de oorlog, toen men begon met een verregaande heropbouw, deden de bouwheren

    nog een beroep op traditionele methodes.

    Het belang van de vraag en het gebrek aan gekwali ceerde arbeiders zetten echter aan tot de

    ontwikkeling van snellere, goedkopere en meer ef cinte bouwtechnieken.

    ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 4

  • Aannemers begonnen het principe van de grote industrile prefabproceds toe te passen en

    realiseerden daarbij zoveel mogelijk elementen in het atelier. De vereenvoudiging van de vormen

    en het afvoeren van het overbodige moesten het transport en de montage van deze elementen

    gemakkelijker maken. Prefab maakte het zo mogelijk om op een goedkopere manier reeksen

    woningen te bouwen met een beperkt aantal verschillende kamers.

    de PeRIode VAn de eXPAnSIe VAn PReFAb (1955-1968)

    Onder druk van de publieke opinie werd het productieritme opgedreven om tegemoet te komen

    aan de vraag naar woningen. Dat is de periode van de grote werven die dankzij het seriewerk

    ook een productiviteitswinst opleverden.

    Twee met elkaar concurrerende methodes werden toen op grote schaal toegepast: het gebruik

    van grote bekistingen waardoor muren en vloeren ter plaatse gebetonneerd konden worden en

    de zware prefabricatie in de fabriek van vlakke panelen, muren, gevels en vloeren die vervolgens

    ter plaatste gemonteerd werden met zware gereedschappen.

    De architecten waren zeer genteresseerd in de industrile prefabtechniek en verkenden de creatieve

    mogelijkheden ervan.

    Tijdens de jaren 50 gebruikten de architecten Renaat Braem en Willy Van Der Meeren, tussen

    formeel en functioneel onderzoek, het potentieel van gewapend beton voor sociale woningen.

    Andr Jacqmain en Jules Wabbes, ook pioniers, ontwierpen in 1955-1958 het kantoorgebouw

    Foncolin (ondertussen verdwenen), een van de allereerste constructies in de zakenwijk Belliard.

    De draaggevel was gemaakt van bogen in prefab beton.

    Constantin Brodzki nam, na een verblijf in de VS, actief deel aan de ontwikkeling van nieuwe

    betonsoorten en nieuwe technologien. Hij deed dat binnen N.V. Ergon, de onderzoeksdienst en

    het prefab liaal van CBR, de cimenteries runies de Belgique, waarvoor Brodzki de kantoren in

    Watermaal-Bosvoorde ontwierp (1967 -1970).

    De tentoonstelling toont talrijke maquettes van deze gebouwen en geeft de bezoeker een overzicht

    van de problemen van prefab.

    ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 5

  • TUSSEN ARCHITECTUUR EN SCULPTUUR

    Op de verdieping van de tentoonstellingsbol van het Atomium werden acht voorbeeldgebouwen

    geselecteerd om de grote creatieve en vernieuwende talenten te illustreren van de modernistische

    architecten tussen 1958 en 1980.

    de 8 gebouwen :

    BBL-MARNIX | 1959-1965

    in Brussel, architect Gordon Bunshaft (kantoor SOM)

    When you are given an opportunity to do a building in Brussels on a site near the kings palace, if you dont do a monument, you are a jackass !

    TORRINGTON | 1963-1964

    in Nijvel, architect Marcel Breuer

    What about aesthetics ? A new depth of facade is emerging ; three-dimensionality resulting in a greatly expanded vocabulary of architectural expression. Sun and shadow

    CBR | 1967-1970

    in Brussel / Watermaal-Bosvoorde, architect Constantin Brodzki

    Le bton, en effet, donne une bien plus grande libert au concepteur que celle que semblent lui accorder la plupart des architectes. Pour faire comprendre que le bton ntait, en aucune manire, oblig dtre paralllpipdique, jai choisi de travailler avec les formes inspires par Horta et par lArt Nouveau

    ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 6

  • ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 7

    DE INNOVATION | 1968-1970

    in Brussel, architecten Andr en Jean Polak, Ren Stapels

    la couleur de la pierre naturelle, mais avec le caractre du bton

    GEMEENTECOMPLEX | 1969-1970

    in Brussel / Oudergem, architecten Vermeulen en Van Antwerpen

    in de repetitie van het decoratief element bieden geprefabriceerde claustras in beton talloze mogelijkheden

    WINKEL ROB | 1973

    in Brussel / Sint-Pieters-Woluwe, architect Albert Nottebart

    une immense dentelle de bton

    CGER | 1970-1974

    in Brussel / Sint-Pieters-Woluwe, architecten Marcel Lambrichs, Casimir Grochowski,

    Daniel de Lavelaye

    Etant donn que les lments prsentaient une forme ouverte, le vitrage na pas t install entre ces lments comme ce fut le cas pour le btiment CBR, mais plutt en retrait

    SWIFT | 1980-1983

    in Terhulpen, architect Constantin Brodzki

    Le btiment rsultant apparat comme le fruit de vingt annes de recherches sur les possibilits du bton prfabriqu

  • ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 8

    BBL, 1959-1965, bankkantoor, Brussel

    Torrington, 1963-1964, kantoor- en fabrieksgebouw, Nijvel

    ROB, 1973, warenhuis, Sint-Pieters Woluwe / Brussel

  • ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 9

    Innovation, 1968-1970, warenhuis, Brussel

    Oudergem, 1970, gemeentelijk complex, Oudergem CBR, 1967-1970, kantoorgebouw, Watermael-Bosvoorde / Brussel

    Swift I, 1980-1983, kantoorgebouw, Terhulpen CGER / ASLK, 1970-1974, bankkantoor, Brussel

  • Pijl van de Burgerlijke Bouwkunde, Brussel, ir. Andr Paduart,

    arch. Jean Van Doosselaere, sculpt. Jacques Moeschal

  • Thierry Belenger, initiatiefnemer van het project en Michel Bries, decorontwerper, wilden de

    architectonische elementen uit hun structurele functie halen.

    Door de structuur van een gevel te isoleren en deze getrouw te reproduceren, meestal op 100 % van

    de omvang, geeft de tentoonstelling de bezoeker een nieuwe visie op deze beroemde gebouwen.

    De architecturale module, hangend met een onwaarschijnlijke gewichtloosheid waarbij de initile

    functie totaal verloren gaat, wordt plots opgemerkt door het publiek als een echte sculptuur

    waar hij rond draait om de perfecte vormen ervan te smaken.

    Er werden claustras gemonteerd om het spel met repetitieve vormen te illustreren in verrassende

    pattern-effecten, als reuzengroot scherm of driedimensionaal behangpapier.

    Tijdens zijn bezoek zal de toeschouwer het gewicht van het beton en het beeld van een grijze stad

    dat onterecht wordt geassocieerd met zon rijk materiaal vergeten.

    oRIgIneLe bAnKen In beTon VooR de TenToonSTeLLIng onTwoRPen dooR een deSIgneR

    Wolfgang Bregentzer ontwierp een nieuwe bank en gebruikt daarin het architecturale principe van

    de dunne schaal waarin de intrinsieke kracht voortvloeit uit de vorm. Zijn bank op drievoet, 1 m 20

    breed, gegoten met een maximale dikte van 30 mm, optimaliseert de weerstand van het materiaal.

    Via dit originele meubilair ontdekt het publiek dat beton ook thuis, in zijn salon of op het terras,

    kan worden gebruikt.

    Daarna kan men alle stappen in de creatie en realisatie volgen via een lmpje, geplaatst tegenover

    de indrukwekkende originele gietvorm. Zo krijgt de bezoeker meer inzicht in het prefabprincipe.

    Tenslotte zal de bezoeker verrast zijn te zien dat beton gekleurd kan worden en dat grijs tegen-

    woordig niet langer noodzakelijk is.

    De betonfederatie en de rma DECOMO verleenden steun en expertise bij het uitbouwen van

    de tentoonstelling.

    Het Atomium gaat zo verder op ontdekking doorheen deze rijke periode waarin architectuur

    en ontwerp meegevoerd werden door de innovatieve geest die ontstond tijdens Expo 58.

    EEN VERRAS-SEND DECOR

    ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 1

    1

  • ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 1

    2

    THIeRRY beLengeR

    ARCHIVe deSIgn PRoJeCT

    een ondeRweRP IS In de eeRSTe PLAATS een onTMoeTIng

    Archive design kon maar gecrerd worden dankzij

    de ontmoetingen met grote architecten en Belgische

    designers uit de vorige eeuw. Hun werk is een testa-

    ment van een leven: de illustratie van een zeer grote

    samenhang tussen de visie van een vak, realisaties

    en persoonlijke, oprechte en betrokken belevingen.

    Ik betreurde het dat Willy Van Der Meeren de tentoon-

    stelling die in 2002 werd opgezet door de Fondation

    pour larchitecture niet meer kon meemaken. Ik werd

    me er daardoor van bewust dat het hoog tijd was om

    de sporen en getuigenissen van deze grote ontwerpers

    te verzamelen en te delen met het publiek.

    In 2007 plande Thierry Belenger een retrospectieve

    rond binnenhuisarchitect Christophe Gevers.

    Zijn overlijden verhinderde niet dat de tentoonstelling

    Inventaire dun inventeur werd opgebouwd volgens

    de lijst die door de designer zelf nog werd opgemaakt.

    Voor het Atomium gaat het er meer speci ek om thema-

    tische tentoonstellingen uit te werken die verband houden

    met de jaren 50 en 60 die zeer vruchtbaar waren voor

    het modernisme.

    Na Van Der Meeren en Le modernisme Ludique neemt

    het formeel architectonisch onderzoek zijn intrek in de

    bol die voorbehouden is voor tijdelijke tentoonstellingen.

    Het zijn de ontmoetingen met Constantin Brodzki en

    Andr Jacqmain die de inhoud van de toekomstige

    tentoonstelling verrijken, vervolgt Thierry.

    Wij hebben stukken op ware grootte gemaakt en

    maquettes gevonden om het publiek de architectuur

    echt te laten beleven, in een eenvoudige en fysieke

    verhouding tot de vormen. De esthetiek van de archi-

    tecturale keuzes van die tijd is gedurfd! En aanstekelijk!

    Thierry Belenger verdeelt zijn tijd tussen de Archives

    dArchitecture Moderne, het uitbouwen van tentoonstel-

    lingen, de Brussels design market en verkoopzaal Berg

    waar hij vanaf dit jaar aan de slag is als design consultant.

    enKeLe ReFeRenTIeS

    2006 commissariaat Willy Van Der Meeren / Atomium

    2008 commissariaat Christophe Gevers / Fondation

    pour larchitecture

    2009 consultant Modernisme Ludique / Atomium

    2011 commissariaat Architectonic / Atomium

    MICHeL bRIeS

    MAndRAgoRe SCenogRAPHY

    een TenToonSTeLLIng IS ooK een VeRHAAL

    De 3de dimensie biedt mooie perspectieven voor de

    communicatie. Een expo wil niet alleen tonen, die moet

    ook praten en precies de juiste voorwerpen, woorden

    en beelden uitkiezen om te communiceren.

    Dat zijn de woorden van Michel Bries, decorontwerper,

    waarin hij zijn werk bij de structuur Mandragore, Brussels

    agentschap voor visuele communicatie, beschrijft.

    De creaties voor het Atomium, de stichting voor archi-

    tectuur of het Jubelpark illustreren de wens om het beste

    te halen uit een onderwerp en een plaats door duidelijk

    de doelstellingen en de doelgroep te identi ceren.

    Een tentoonstelling vertelt een verhaal, zo benadrukt hij.

    Een decor neemt de tijd om het publiek mee te tronen

    naar de kern van een onderwerp dat door de inkleding

    van de ruimte niemand onverschillig laat. De toe-

    schouwer wordt genformeerd maar ook geraakt of

    zelfs verrast door zijn interactieve ervaring.

    De persoonlijke interesses van Michel Bries brengen

    hem tot decors rond design en architectuur in samen-

    werking met Thierry Belenger en Archives design.

    Hij ondersteunt hun doelstellingen vanaf de creatie.

    De decorontwerper doceert ook gra sche en visuele

    communicatie aan La Cambre en is spreker bij CAD

    in Brussel.

    Architectonic vergeet de technische uitlatingen over

    en het mistroostige imago van beton in onze moderne

    steden. De tentoonstelling toont de creativiteit en het

    formele onderzoek van de moderne architecten die

    bevrijd zijn van het leven en enthousiast zijn over de

    prestaties van een materiaal dat luchtiger en soepeler

    is dan wij denken.

    enKeLe ReFeRenTIeS

    2000 decor [email protected] / Dexia

    2001 gra sch ontwerp designaddict.com

    2006 decor Willy Van Der Meeren / Atomium

    2007 decor Vous tes ici / St Gry

    2008 decor Christophe Gevers /

    Fondation pour larchitecture

    2008 decor Picture-trees / St Gry

    2009 sdecor Modernisme Ludique / Atomium

    2010 decor Les Marolles / Porte de Halle

    2011 decor Alban Chambon /

    Fondation pour larchitecture

    2011 decor Vande [email protected] / La Cambre

    2011 decor Architectonic / Atomium

  • ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 1

    3

    STePHAnIe VAn de VooRde

    geSPeCIALISeeRd In de geSCHIedenIS VAn

    de ARCHITeCTuuR (UGENT, VAI /CVAA)

    de RIJKe geSCHIedenIS VAn een VeeLZIJdIg en

    MuLTIdISCIPLInAIR MATeRIAAL

    Geen enkel ander materiaal heeft de architectuur van

    de 20ste eeuw zo sterk benvloed als gewapend beton.

    De veelzijdigheid en oneindige toepassingsmogelijk-

    heden van het materiaal maken de geschiedenis van

    beton in de Belgische architectuur tot een bijzonder

    boeiend verhaal. De mogelijkheid om met deze ten-

    toonstelling een deel van dit verhaal tot bij het grote

    publiek te brengen, heb ik dan ook graag aangenomen!

    Stephanie Van de Voorde (burgerlijk ingenieur-architect,

    UGent, 2005) verdedigde in februari 2011 met succes

    haar doctoraal proefschrift Bouwen in beton in Belgi

    (1890-1975). Samenspel van kennis, experiment en

    innovatie aan de Vakgroep Architectuur & Stedenbouw

    (Universiteit Gent). Ze werkte ruim vijf jaar aan deze

    eerste omvattende, diepgaande studie over de ontwik-

    keling en toepassing van beton in Belgi.

    Vanuit verschillende hoeken heb ik positieve commen-

    taren gekregen over deze studie, onder meer omdat

    ik me niet beperkt heb tot de architecturale kenmer-

    ken maar ook economische kwaliteiten, technische

    aspecten en structurele voordelen heb opgenomen.

    Op die manier komen niet alleen de iconische, spraak-

    makende realisaties van architecten in beeld, maar krijgt

    ook de belangrijke bijdrage van minder bekende inge-

    nieurs en aannemers een plaats in de geschiedenis.

    Deze multidisciplinariteit van het materiaal, dat mensen

    met een verschillende achtergrond bij elkaar brengt, loopt

    ook als een rode draad door de tentoonstelling: terwijl

    de architectuurhistoriografi e zich al te vaak beperkt tot de

    naam van de architect, toont het ontwerp- en construc-

    tieproces van deze gebouwen aan dat de samenwerking

    met ingenieurs en technici van de prefabbedrijven en

    aannemers bepalend waren voor het succes.

    Stephanie stelde haar onderzoek naar de geschiedenis

    van beton de voorbije jaren voor in wetenschappelijke

    publicaties en op congressen in binnen- en buitenland

    (Frankrijk, Duitsland, Nederland, Portugal, Groot-Brit-

    tanni, Turkije, Venezuela). Ze doceerde ook enkele

    gastcolleges aan Belgische universiteiten en hoge-

    scholen. Momenteel voert ze als projectleider bij het

    Centrum Vlaamse Architectuurarchieven (onderdeel

    van het Vlaams Architectuurinstituut) onderzoek naar

    de archieven van architectuurscholen in Vlaanderen.

    enKeLe ReFeRenTIeS

    2006 Sculpture house in Belgium by Jacques Gillet,

    in : Design and nature III, Southampton : WIT Press.

    2008 Isia Isgour 1913-1967, Antwerpen :

    Centrum Vlaamse Architectuurarchieven.

    2008 Beton in de Belgische architectuur (1945-1970),

    in : Cement (nr. 5, 6, 7, 8).

    2008 On the interface between architecture,

    engineering, and technology, in : Construction

    History Society Journal.

    2009 Hennebiques journal Le Bton arm, in : Third

    International Congress on Construction History,

    Cottbus : Brandenburg University of Technology.

    2009 Reassembling design and construction,

    in : Networks of Design. Conference of the

    Design History Society (UK), Boca Raton:

    Universal Publishers.

    2009 Ingenieurs en hun erfgoed, Leuven: SIWE.

    2010 Collaboration and rivalry at Expo 58

    landmarks, in : First international Conference

    on Structures and Architecture, Boca Raton :

    CRC Press / Balkema.

    2010 Innovations and Experiments in Modern

    Belgian Architecture, in : IXth International

    Docomomo Conference : Other Modernisms,

    Ankara : Docomomo.

    2010 Lapplication innovatrice du bton arm

    dans la construction dglises en Belgique,

    in : Edifi ce & Artifi ce, Parijs : Picard.

    2011 Histoire de larchitecture en bton en Belgique

    (1920-1975), in : Les Nouvelles du Patrimoine.

    2011 Bouwen in beton in Belgi (1890-1975). Samen-

    spel van kennis, experiment en innovatie, PhD.

    2011 Architectonic. Betongevels (1958-1980),

    Brussel : Atomium.

  • detail van de scharnieren in roestvast staal, omhuld met verchroomd nikkel,

    tussen de kruisvormige gevelelementen in schokbeton

  • EEN VORM BEDENKEN, MAAR DAN AFGEZIEN VAN DE FUNCTIE

    Ik was verheugd deze architectonische modellen te kunnen maken voor de tentoonstelling:

    architectuur, design en sculptuur vormen samen mijn grootste geluk.

    Wolfgang vertelt over hoe hij de grote gevelstructuren moest bijwerken met mastiek, zijn haren

    wit van het stof.

    De weg die ik heb afgelegd, is wel bijzonder: ik ben begonnen in de architectuur, daarna behaalde

    ik een licentie moderne geschiedenis waarop ik een cursus beeldhouwen ging volgen. Tussendoor

    deed ik werk voor fi lmdecors om brood op de plank te brengen.

    Met de realisatie van ARCHITeCTonIC. beTongeVeLS (1958-1980) staat Wolfgang Bregentzer aan

    de voet van het Atomium, dat hem doet denken aan het onderwerp van zijn thesis: de Expo 58

    (gezien vanuit de invalshoek van de politiek en de propaganda), een onderzoek dat hij met Jos

    Gotovitch verderzette binnen CEGES (Centre dEtude Guerre et Socit Contemporaine).

    De ontmoeting met de architecten en moderne designers, de interviews die hij deed, de archieven

    die hij uitploos, wekten zijn belangstelling voor de naoorlogse creatie maar gaven hem vooral een

    neus voor innovatie.

    Terwijl ik deze vormen goot, beleefde ik fysiek het werk van deze grote ontwerpers. Breuer,

    Brodzki hebben de eenvoudige functie overstegen. Hun zoeken naar vormen gaat verder dan

    een architecturale respons: het is verwant aan een sculptuur.

    Kijken hoe het licht op deze stukken valt, waar ze ook staan, dat is subliem!

    Vandaag werkt Wolfgang rond meubilair en stukken in een beperkte oplage. Hij houdt er niet van

    zichzelf designer te noemen, maar hij creert en ontwikkelt wel collecties op maat zoals zijn betonnen

    banken die hij speciaal voor de tentoonstelling ARCHITeCTonIC. beTongeVeLS (1958-1980) ontwierp.

    Ik richt mijn onderzoek op de toekomst, ik ben gefascineerd door het materiaal: in het bijzonder

    het gieten van composietmaterialen en beton. Mijn atelier is een echt laboratorium!

    DESIGNERWOLFGANG BRETZENGER

    ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 1

    5

  • INFO & CONTACTEXPO

    CATALoguS ARCHITeCTonIC. beTongeVeLS (1958-1980)

    Het Atomium introduceert hierbij ook een nieuw soort publicatie.

    De catalogus van de tentoonstelling is ruimer opgevat en is tevens

    een naslagwerk op het gebied van architectuur en beton. Het rijke en

    kwalitatief hoogstaande tekst- en beeldmateriaal verschaft aanvul-

    lende informatie die het bezoek aan ARCHITeCTonIC. beTongeVeLS

    (1958-1980) nog interessanter maakt.

    Gesloten formaat 185 x 205 mm, 156 paginas, kleur, 12

    KIndeRATeLIeRS

    Atelier : de STAd en HAAR geVeLS.

    Voor scholen tijdens de duur van de tentoonstelling.

    Voor individuele bezoekers op zaterdag 11 februari en zaterdag 10 maart

    en tijdens de namiddagen van de Krokusvakantie en de Paasvakantie.

    Voor meer informatie en inschrijving: www.atomium.be/kids

    InFo en ConTACT

    Inge Van Eycken, persrelaties

    [email protected]

    0479/95 05 94

    Arnaud Bozzini, verantwoordelijke voor tentoonstellingen

    [email protected]

    0476/53 20 31

    ATOMIUM

    | A

    RC

    HIT

    EC

    TO

    NIC

    | PERSDOSSIER

    _ 1

    6