Aquatech Amsterdam 2008€¦ · 2008-08-08  · Witteveen+Bos. STOWA tenslotte participeert vanuit...

Click here to load reader

  • date post

    20-Jan-2021
  • Category

    Documents

  • view

    0
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Aquatech Amsterdam 2008€¦ · 2008-08-08  · Witteveen+Bos. STOWA tenslotte participeert vanuit...

  • I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    4de jaargang / nummer 4 / september 2008

    Focus op:

    Aquatech Amsterdam 2008

    Interview: 'Mannen van de WIT vormen een brug tussen leveranciers en afnemers'

    Innovatie en business development: TNO coördineert Europees project effectief hergebruik industriewater

  • I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    r e dac t I o n e e lInhoud5 nieuwsDigest

    Het belangrijkste nieuws uit de watersector van de afgelopen weken.

    8 Innovatie en Business development“Nieuwe technologieën die ‘in de la’ zijn blijven liggen levensvatbaar maken. Dat is een taak van de mannen van de WIT”, zegt Tom Vereijken. Hij is directeur van het Innovatiebureau Watertechnologie bij het NWP en verantwoordelijk voor de zes mannen van het Watertechnologie Innovatie Team (WIT).

    13 TNO coördineert Europees project effectief hergebruik industriewater

    16 Broedplaats voor nieuwe ontwikkelingen, HeliXer

    19 Focus op: Aquatech AmsterdamMet 800 exposanten uit meer dan vijftig landen schaart Aquatech in Amsterdam zich al jaren onder internationale topevenenementen voor de drink-, afval- en proceswatersector. Het RAI-complex is elke twee jaar de ontmoetingsplek voor waterprofessionals, zowel uit het bedrijfsleven, het bestuur als de wetenschap. In deze uitgave volop aandacht voor de Aquatech, maar ook voor onder meer de Innovation Award en vele interessante noviteiten.

    35 Podium: Aqua nederland

    37 Podium: SKIW

    41 CarrièreNieuwe technieken ontdekken en ontwikkelen om daarmee vragen uit de markt op te lossen. Daar houdt Marc van Eekeren (51) zich al geruime tijd mee bezig. Zijn carrière dwong hij af en overkwam hem. “Belangrijk daarbij is mijn netwerk geweest. Daar investeerde ik altijd in.”

    42 WatermarktOver producten en diensten die onlangs op de markt zijn gebracht.

    46 Internationaal nieuwsEen overzicht van het nieuwsaanbod uit de wereldwijde watermarkt.

    50 ServicepaginaAgenda, advertentie-index en colofon.

    Strategische clusters

    De trukendoos van de traditionele marketing is vrijwel uitgeput, zo kopte enige tijd terug een Nederlandse ochtendkrant. Bedrijven, ook die in onze sector, apen elkaar na om uiteindelijk slechts enkel nog te concurreren op prijs.Een voorbeeld. Innovatie was volgens het artikel tijdenlang een marketinginstrument, maar afnemers zien het verschil tussen dezelfde soort producten niet meer. Bovendien belijden veel organisaties te streven naar innovaties, maar dit blijft ook geregeld steken in wollig gebeuzel in vrije stijl.

    GlansNaast innovatie, zo schreef de krant, heeft vrijwel het gehele traditionele marketingpakket zijn glans verloren. Er is echter licht in de tunnel. Door samen te werken, ontstaan daadwerkelijke meerwaarde en echte innovaties. Theo Poiesz, hoogleraar Economische Psychologie aan de Katholieke Universiteit Tilburg, sprak in dit verband enige jaren terug over het groeiende belang van strategische clusters.

    InnovatiesDe bovengenoemde ontwikkeling heeft de watersector uitstekend opgepakt, want in de branche zijn diverse kennisclusters actief om echte innovaties te bedenken en te vermarkten. En dat is zeker niet enkel en alleen een kwestie van eerst iets bedenken en vervolgens de innovatie zien te verkopen, maar in eerste instantie zeer vroegtijdig peilen (toekomst verkenning) wat de marktbehoeften zijn en er dan nieuwe technologieën voor bedenken. Tijdens de komende Aquatech in Amsterdam zullen we weer aardig wat staaltjes van dergelijke geslaagde innovaties zien.

    Alex van HoofHoofdredacteur WaterForum [email protected]

  • 1

    Gasheldere ideeënvoor water.

    Komt u zuurstof tekort in uw waterstroom of zuivering, wiltu uw slibstroom reduceren, is de pH van uw waterstromente hoog, wilt u kalkafzettingen voorkomen of mist uoxidatiekracht?Wij bieden u toepassingen voor de behandeling vandrinkwater, afvalwater, slib en dergelijke.Linde Gas Benelux levert hiervoor niet alleen zuurstof,ozon en koolzuur, maar ook technologie, equipment enjaren ervaring. Specialisten met kennis van gassen én waterkomen graag langs om u te helpen het gewenste resultaatte behalen.

    Linde Gas-ideas become solutions.

    Linde Gas Benelux B.V.Havenstraat 1, Postbus 78, 3100 AB SchiedamTel. 010 246 14 70, Fax 010 246 15 [email protected]

    208.0893 AdvGasheldere idee:206.1176 flow_Najaar 8 18-07-2008 10:28 Pagina 1

  • I nte rv I e w

    5I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    n I e u wsd I g e st

    Advies- en ingenieursbureau DHV kijkt terug op

    een goed half jaar. Het bedrijfsresultaat steeg met

    42 procent. De margeverbetering valt vooral op

    in de regio’s Afrika en Noord-Amerika. In Neder-

    land presteerden de water- en milieumarkten vrij

    goed. Analoog aan de groei van de resultaten ne-

    men de omzet (plus zeventien procent naar 217

    miljoen euro) en de toegevoegde waarde (plus

    veertien procent naar 159 miljoen euro) toe.

    Centraal in DHV’s projecten staat het bijdragen

    aan een duurzame ontwikkeling van de leefom-

    geving. Hierover rapporteert het bedrijf, als eerste

    advies- en ingenieursbureau in Nederland, in het

    Corporate Responsibility Report 2007. DHV

    volgt daarin de richtlijnen van het GRI (Global

    Reporting Initiative) met een externe controle.

    Het concern investeert in innovaties, werkt daar-

    bij samen met kennisinstellingen en partners en

    wisselt deze kennis uit binnen de DHV Groep:

    Local Delivery of Global Solutions biedt klanten

    oplossingen op maat. Een voorbeeld is de Ne-

    derlandse waterzuiveringtechnologie NeredaÒ.

    Deze wordt nu samen met onderzoeksstichting

    STOWA en de TU Delft doorontwikkeld voor

    een toepassing op de rioolwaterzuivering in Epe

    in 2009.

    Betere kwaliteit effluentHet Waterschap Groot Salland gaat een proefproject beginnen om de kwaliteit van het effluent van

    een bestaande rwzi verder te verbeteren tegen acceptabele kosten. De technologie is erop gericht om in

    één stap zowel organische microverontreinigingen, zware metalen, stikstof als fosfaat vergaand uit het

    effluent te verwijderen. Als de proef succesvol is, dan zal de technologie naar verwachting op een groot

    aantal rwzi’s toepasbaar zijn.

    Het onderzoek wordt - naast het Waterschap - gedragen door een aantal partners die in samenwerking

    het proefproject uitvoeren. De technologie van Bewegend Bed Adsorptie (BBA) is eerder in opdracht

    van Waterschap Groot Salland door TNO Bouw en Ondergrond ontwikkeld en in samenwerking met

    Paques in een haalbaarheidsstudie voor RWZI Raalte op labschaal verkend. Beide partijen zijn nauw

    betrokken bij de uitvoering van het huidige proefprogramma. Het pilot onderzoek wordt uitgevoerd

    op de rwzi Horstermeer van het Hoogheemraadschap Amstel Gooi en Vecht onder leiding van

    Witteveen+Bos. STOWA tenslotte participeert vanuit de branche in het project.

    Het onderzoek wordt uitgevoerd in twee fasen. In de eerste fase wordt het BBA proces in onderdelen

    beproefd. Daarna zal in de tweede fase het totale geïntegreerde BBA concept op een schaal van circa

    vijf kubieke meter per uur worden getest. De doelstelling van het onderzoek is een betaalbare techniek

    te ontwikkelen voor de verwijdering van lage concentraties reststoffen in rwzi-effluent door integratie

    van een aantal processen.

    Illegale lozingenUit een onderzoek van het Waterschap Vallei &

    Eem blijkt dat twee bedrijven in Kootwijker-

    broek verantwoordelijk zijn voor een extreem

    grote vervuiling van het afvalwater dat het water-

    schap op het rioolgemaal in Kootwijkerbroek

    binnenkreeg. Bij het rioolgemaal Kootwijker-

    broek kwam het afgelopen jaar ongeveer drie

    maal zoveel vervuiling in het water binnen, dan

    het waterschap op grond van berekeningen kon

    verwachten. Het waterschap berekent die vervui-

    ling op basis van het aantal huishoudens en (de

    aard van de) bedrijven die in Kootwijkerbroek op

    het riool zijn aangesloten.

    Door in verschillende delen van het vertakte

    rioolstelsel te meten, is het waterschap de twee

    bedrijven op het spoor gekomen. Het waterschap

    heeft een naheffing opgelegd. Het gaat in totaal

    om circa 75.000 euro.

    uitdam in het kader van het dijkversterkingproject amsterdam-edam. dit is een van de in het eerste halfjaar van 2008 verworven projecten van dhv.

    waterschap Zuiderzeeland heeft op twee plaatsen in Flevoland een bord langs de weg geplaatst om automobilisten duidelijk te maken wat enkele taken van het waterschap zijn. de borden blijven staan tot half oktober 2009. ‘water-schap Zuiderzeeland constateert met enige regelmaat dat bewoners en bedrijven van Flevoland het waterschap niet kennen. ook zijn zij zich niet bewust van de belangrijke taken die het waterschap uitvoert. de borden wijzen elk met een korte zin op één van deze noodzakelijke taken’, aldus de instantie die de mogelijkheden voor een ‘derde boodschap lang de weg’ onderzoekt.

    Boodschap langs de weg

    Positieve jaarhelft van DHV

    1

    Gasheldere ideeënvoor water.

    Komt u zuurstof tekort in uw waterstroom of zuivering, wiltu uw slibstroom reduceren, is de pH van uw waterstromente hoog, wilt u kalkafzettingen voorkomen of mist uoxidatiekracht?Wij bieden u toepassingen voor de behandeling vandrinkwater, afvalwater, slib en dergelijke.Linde Gas Benelux levert hiervoor niet alleen zuurstof,ozon en koolzuur, maar ook technologie, equipment enjaren ervaring. Specialisten met kennis van gassen én waterkomen graag langs om u te helpen het gewenste resultaatte behalen.

    Linde Gas-ideas become solutions.

    Linde Gas Benelux B.V.Havenstraat 1, Postbus 78, 3100 AB SchiedamTel. 010 246 14 70, Fax 010 246 15 [email protected]

    208.0893 AdvGasheldere idee:206.1176 flow_Najaar 8 18-07-2008 10:28 Pagina 1

  • *w o r l d w i d e w a t e r b e n e f i t

    B L U E P E T E R

    Als over de hele wereld dezelfde vlag met het Water-merk in de eigen taal wappert stijgt het bewustzijn, van nu hoogstens 2%, met tientallen tegelijk. Dat is de enige conditie voor Zijne Koninkljke Hoogheid Prins Willem Alexander waarop hij zijn werk kan doen. Als je de Nederlanders vraagt wat hij doet hij, zegt iedereen Water. Vraag je daarna hoezo-Water, weet de overige 98% van niets. Recente kijkcij-fers van de tv serie Blauw Goud onderstrepen de 2%.

    Als overal de Watermerk vlag van Blue Peter wappert en tegelijk publicaties verschijnen gaat het algemene bewustzijn omhoog. Wat heeft Blue Peter hiermee te maken? Blue Peter is sinds eeuwen de let-ter P van het water, alle zeeën en oceanen. Hij stond in de zeevaart voor Vertrek, hij staat nu, van het woord water als watermerk voorzien, voor vertrek naar een nieuwe wereldwater huishouding. Waarbij voor ZKHPWA het eerst voor de hand ligt te proberen de paar miljard met een korter leven of direct met de dood bedreigde medemensen te redden. Vertrek allen naar deze bestemming.

    Voor ieder lezer van WaterForum is dit ABC, maar het gaat nu om de P. Als iedereen op iedere 22e de Watervlag P uitsteekt, op de fi ets, aan het stag, aan de gevel of voor de fabriek, leeft iedereen naar iedere 22e, analoog aan 22 maart van WereldWaterdag toe. Dáár kan ZKHPWA wat mee. Blue Peter bindt burgemees-ters om ZKHPWA lokaal te vertegenwoordigen. Zie www.bluepeterWWW.com waarvan de W’s Water Water Water betekenen en koop nú via die site een vlag. Bel voor meer informatie Else Boutkan op: 0615 086 950.

    van Water, Wetter & Wasser, Aqua, Akva & Air… tig maal!

    Jan

    Wille

    m M

    ulde

    r

  • I nte rv I e w

    7I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    n I e u wsd I g e st

    Meer nieuws online Het nieuws op deze nieuwspagina's is ook te vinden op de website WaterForum Online. Als u een abonnement neemt op de gratis nieuwsbrief, ontvangt u wekelijks het nieuws uit de watersector.

    Kijk op: www.waterforum.net

    Meststoffen uit urineGMB en Waterschap Rivierenland gaan een

    pilot uitvoeren met het winnen van meststoffen

    uit urine die vrijkomen bij gescheiden sanitatie.

    Urine wordt daarbij als een afzonderlijke

    afvalstroom ingezameld en verwerkt. Uit deze

    afvalstroom worden de nuttige stoffen stikstof en

    fosfaat gewonnen. De proef moet aantonen dat

    verwerking van urine op industriële schaal moge-

    lijk is. Het is voor het eerst dat de mogelijkheden

    van gescheiden sanitatie op deze schaal worden

    verkend.

    GMB – actief op het gebied van water, energie

    en bodem – en Waterschap Rivierenland voeren

    de pilot uit onder de naam ‘Betuwse Kunstmest’.

    Hiervoor wordt in Tiel een verwerkingsinstallatie

    ingericht die gedurende zes tot negen maanden

    ongeveer een miljoen liter humane urine zal

    verwerken. Bij de pilot zijn ook de Stichting

    Toegepast Onderzoek Waterbeheer (STOWA) en

    Lettinga Associates Foundation (LeAF) betrok-

    ken als kennis- en onderzoekspartners.

    Innovatie in de watercyclusOnlangs hebben ir. Roelof Kruize, algemeen directeur van Waternet, en prof. ir. Louis de Quelerij,

    decaan van de faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen van de Technische Universiteit Delft,

    een strategische samenwerkingsovereenkomst ondertekend. De samenwerking richt zich vooral op

    onderzoek naar innovatie in de watercyclus, in het bijzonder op de deelgebieden drinkwater, afvalwa-

    ter en het watersysteem.

    Waternet draagt zorg voor de hele weg die water aflegt: van drinkwater, het rioleringsstelsel en de

    zuivering van afvalwater tot het terugbrengen van gezuiverd afvalwater in het oppervlaktewater.

    Daarnaast behoren het onderhoud van sloten, plassen en meren, advies bij grondwateroverlast en

    dijkbewaking tot de taken van Waternet. Het bedrijf voert deze uit in opdracht van het hoogheem-

    raadschap Amstel, Gooi en Vecht en de gemeente Amsterdam. Met de ambitie van Waternet om

    innovatie in de watercyclus vorm te geven, en de expertise van de TU Delft op de deelgebieden

    van de watercyclus, is samenwerking een logische stap. De samenwerking wordt in eerste instantie

    aangegaan voor de duur van vier jaar en krijgt concreet vorm in - onder andere - afstudeerwerk van

    TU-studenten bij Waternet, promotieonderzoek door TU-promovendi en Waternetmedewerkers,

    postdoconderzoek aan de Technische Universiteit Delft en bij Waternet, deeltijdopleidingen van

    Waternetmedewerkers aan de Technische Universiteit Delft (MSc-opleiding) en het gebruik van het

    Technologisch Laboratorium Leiduin als 'Watercyclus Laboratorium'.

    Nieuw secretariaatOndernemersorganisatie FME-CWM voert sinds

    kort het secretariaat van de Stichting Kennisuit-

    wisseling Industriële Watertechnologie (SKIW).

    Daartoe ondertekenden Jan Kamminga (links

    op de foto ) namens FME en Johan van Mourik

    en Andreas Giesen namens het SKIW-bestuur

    het contract tussen beide partijen. Het SKIW-

    secretariaat, ondersteund door branchemanager

    Gertjan Eg en secretaresse Josée van Oeffel,

    is voortaan gehuisvest in het FME-pand te

    Zoetermeer.

    Aquality uit Stellendam is vijftien jaar vertegen-

    woordiger van Aquatreat voor de Nederlandse

    markt. Het Belgische Aquatreat produceert

    al meer dan dertig jaar waterbehandelings-

    producten of zoals zij zelf zeggen ‘chemische

    specialiteiten’ voor de behandeling van in het

    bijzonder stoominstallaties en open- en gesloten

    koelsystemen. Om de samenwerking te vieren,

    geeft Aquality nieuwe klanten een introductie-

    korting op de Aquatreat productrange.

    de ondertekenaars waarmee de samenwerking is bevestigd. van links naar rechts: Jan Peter van der hoek, hans van dijk, roelof Kruize, louis de Quelerij en ton rosenhart.

    In samenwerking met CHRIST Holland

    is per 1 september BWT Nederland B.V.

    van start gegaan. De producten van het

    Oostenrijkse BWT Best Water Tech-

    nology worden al jaren door CHRIST

    verkocht. De tijd was rijp voor een zelf-

    standige vestiging in Nederland. BWT

    Nederland is gevestigd in Zoeterwoude

    aan de Energieweg 9.

    *w o r l d w i d e w a t e r b e n e f i t

    B L U E P E T E R

    Als over de hele wereld dezelfde vlag met het Water-merk in de eigen taal wappert stijgt het bewustzijn, van nu hoogstens 2%, met tientallen tegelijk. Dat is de enige conditie voor Zijne Koninkljke Hoogheid Prins Willem Alexander waarop hij zijn werk kan doen. Als je de Nederlanders vraagt wat hij doet hij, zegt iedereen Water. Vraag je daarna hoezo-Water, weet de overige 98% van niets. Recente kijkcij-fers van de tv serie Blauw Goud onderstrepen de 2%.

    Als overal de Watermerk vlag van Blue Peter wappert en tegelijk publicaties verschijnen gaat het algemene bewustzijn omhoog. Wat heeft Blue Peter hiermee te maken? Blue Peter is sinds eeuwen de let-ter P van het water, alle zeeën en oceanen. Hij stond in de zeevaart voor Vertrek, hij staat nu, van het woord water als watermerk voorzien, voor vertrek naar een nieuwe wereldwater huishouding. Waarbij voor ZKHPWA het eerst voor de hand ligt te proberen de paar miljard met een korter leven of direct met de dood bedreigde medemensen te redden. Vertrek allen naar deze bestemming.

    Voor ieder lezer van WaterForum is dit ABC, maar het gaat nu om de P. Als iedereen op iedere 22e de Watervlag P uitsteekt, op de fi ets, aan het stag, aan de gevel of voor de fabriek, leeft iedereen naar iedere 22e, analoog aan 22 maart van WereldWaterdag toe. Dáár kan ZKHPWA wat mee. Blue Peter bindt burgemees-ters om ZKHPWA lokaal te vertegenwoordigen. Zie www.bluepeterWWW.com waarvan de W’s Water Water Water betekenen en koop nú via die site een vlag. Bel voor meer informatie Else Boutkan op: 0615 086 950.

    van Water, Wetter & Wasser, Aqua, Akva & Air… tig maal!

    Jan

    Wille

    m M

    ulde

    r

  • 8 I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    I n n ovat I e

    'De mannen van de WIT brengen partijen bij elkaar en gaan op zoek naar partners'

    Tekst: Alex van HoofFoto: Michelle Muus

    In maart dit jaar werd de laatste man van de WIT aan-genomen. Kunt u in het kort nog even de ontstaans-geschiedenis schetsen?

    “Nieuwe technologie in de watersector ontwikkelen en ver-markten is door de overheid gekenmerkt als cruciaal voor het bedrijfsleven. Hierdoor is de noodzaak ontstaan allerlei acties op touw te zetten. De overheid ondersteunt dit met subsi-dies en de watersector draagt eveneens haar steentje bij. Dit leidde uiteindelijk tot het Innovatieprogramma Watertech-nologie. Het programma richt zich op het sneller in praktijk brengen en exporteren van nieuwe technologie. Om deze hele innovatiecyclus te versnellen, is binnen het innovatie-programma een aantal nieuwe instrumenten ontwikkeld: het Technologisch Top Instituut Watertechnologie Wetsus, de subsidieregeling InnoWATOR en de mannen van de WIT, voorheen innovatiemakelaars genoemd.”

    De mannen van de WIT vormen een manier om de watersector te ondersteunen?

    “Er bestaan volop innovatieve technieken in Nederland. Bij afnemers leeft de wens om deze te implementeren. Wie be-taalt echter de kosten van het inpassen van nieuwe technie-ken, en hoe hoog zijn die kosten en wat zijn de risico’s? Deze onzekerheid bij afnemers is één van de redenen waarom bepaalde technieken onvoldoende kansen krijgen. Daar spelen de mannen van de WIT een rol bij. Hoe? Zij brengen partijen bij elkaar, gaan op zoek naar partners, financiers en wijzen de weg naar mogelijke subsidieregelgevingen. Verder wordt binnen het Innovatieprogramma gewerkt aan het op-zetten van een garantieregeling. Deze regeling richt zich op het verkleinen van risico’s voor afnemers op het moment dat zij innovatieve technieken willen implementeren.”

    “Nieuwe technologieën die ‘in de la’ zijn blijven liggen levens-vatbaar maken. Dat is een taak van de mannen van de WIT”, zegt Tom Vereijken. Hij is directeur van het Innovatie-bureau Watertechnologie bij het NWP en verantwoordelijk voor de zes mannen van het Watertechnologie Innovatie Team (WIT) die Nederland rijk is. Een gesprek.

    De mannen van de WIT hebben een brugfunctie?

    “Inderdaad, ze vormen een brug tussen partijen. Ze beoor-delen innovaties en brengen de vraag naar producten en innovaties bij de mensen met de juiste expertise. Een man van de WIT is iemand die makelt en schakelt, kansen ziet en zich inzet om deze succesvol op de kaart te zetten. Overi-gens, wij noemden de mannen van de WIT voorheen in-novatiemakelaars. Een term die bij veel mensen de gedachte van commerciële jongens opriep, terwijl organisaties gratis gebruik kunnen maken van de expertise van de mannen. Met ‘De mannen van de WIT’, willen we het idee oproepen van mensen met opgestroopte mouwen die de schouders onder de watersector zetten; een sector waar Nederland zo veel kennis en traditie mee heeft.”

    Probleemoplossende ervaring“In totaal zijn er zes mannen van de WIT die naast deze parttime functie, ook een bedrijf hebben. Op deze wijze blijven ze met beide voeten in de materie staan en weten ze precies wat er in de sector speelt. Kortom, het betreft ervaren business developers met probleemoplossende ervaring die bij ons werken met een bepaalde resultaatverplichting.”

    Richten de mannen van de WIT zich op bepaalde terreinen?

    “De taakvelden zijn afgebakend en liggen in lijn met het vastgelegde Innovatieprogramma om de export van water-technologie in Nederland uit te breiden.”

    'Mannen van de wIt vormen een brug tussen leveranciers en afnemers'

  • 9I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    I n n ovat I e

    'Mannen van de wIt vormen een brug tussen leveranciers en afnemers'

    Wat zijn die taakvelden?

    “Het gaat er ten eerste om nieuwe ideeën en technologieën van bijvoorbeeld Wetsus en TNO op te pakken en in de markt te zetten. Een ander aandachtsveld is voor bestaande technieken, die dus al op de markt zijn, nieuwe toepassingen te bedenken. Verder is het belangrijk om innovaties die al zijn ontwikkeld en getest, maar als het ware ‘in de la zijn blijven liggen’ af te stoffen en levensvatbaar te maken. Onze indruk is dat er daar heel veel van zijn. Soms is een bedrijf zo druk bezig met de bestaande business dat er te weinig tijd is om een gedane vondst goed in de markt zetten. Dan verdwijnt die in de la en dat is in veel gevallen bijzonder jammer.”“Het vierde en laatste aandachtsgebied van de mannen van de WIT is het stimuleren van buitenlandse bedrijven om activiteiten in Nederland uit te voeren. Laatstgenoemde is net als het oppakken van complete nieuwe technologieën een kwestie van de lange termijn. Bestaande innovaties een nieuwe toepassing bieden en ‘vergeten’ technologieën oppak-ken, zijn zaken waar op de korte termijn resultaten mee te boeken zijn.”

    Een lange termijnsucces is er dus nog niet?

    “Jawel, bijvoorbeeld bij het interesseren van buitenlandse ondernemingen om Nederland te gebruiken als proeftuin voor de ontwikkeling van nieuwe technologieën. Daarbij denk ik aan IBM. Overigens, niet meteen een onderneming die je direct met water associeert. IBM wil echter hun exper-tise koppelen aan die van de Nederlandse watersector en zo nieuwe innovatieve technieken ontwikkelen.”

    Voetlicht“De vicepresident van IBM heeft Nederland diverse malen bezocht. Tijdens die overleggen heeft de watersector door een gezamenlijke aanpak de Nederlandse waterkennis duidelijk voor het voetlicht weten te brengen. Dat deden we door te wijzen op de multidisciplinaire aanpak. Uiteindelijk besloot IBM om Nederland te kiezen als locatie voor het uitwerken en testen van allerlei waterbesparende innovaties. En, niet zonder trots, Ierland was daarvoor eveneens in de race. De Ierse overheid wilde zelfs meebetalen: voor iedere euro die IBM investeerde, zou Ierland er een euro bij leggen. Deson-danks koos IBM toch voor Nederland. Ons land beschikt in de ogen van IBM over de meeste waterkennis en de best ontwikkeld infrastructuur om technieken te ontwikkelen.”

    Op wat voor wijze illustreert dit de noodzaak van de mannen van de WIT?

    “Heel helder, namelijk de notie om partijen die op het eerste gezicht niet veel met water te maken hebben, toch samen te brengen. Uiteindelijk blijkt dan de link met water wel vrij evident te zijn. Voorheen lag dit anders; dan moest een relatie als het ware spontaan ontstaan en was deze bovendien afhankelijk van het gegeven of je toevallig de juiste persoon ergens tegenkwam. “

    Is er ondersteuning voor regionale initiatieven?

    “Daar is een positief begin mee gemaakt, vooral in Noord-Nederland. Dat komt, omdat in deze regio Wetsus is gevestigd. Daardoor bestaan er in Noord-Nederland een aantal clusters. Onze mannen van de WIT zijn op de hoogte van die clusters, weten wat daar speelt. Zij nemen ervaringen uit deze regio mee naar een andere streek en helpen bij het

  • BOD-OxiDirect®

    Snelle en betrouwbare analyse in water- en afvalwater van o.a.:BOD, COD, Ammonia, Nitraat, Nitriet, Fosfaat, etc., etc.

    Uw bron voor watertestapparatuur

    COD-meting

    Handmeters voorpH, EC, dO

    Spectro-photometerPCSPECTRO

    Photometer

    Pro Water b.v., Postbus 960, 7550 AZ Hengelo, Tel.: 074-291 51 50, Fax: 074-291 53 50, E-mail: [email protected], website: www.prowater.nl

  • I n n ovat I e

    11I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    verdere denkproces, om bijvoorbeeld te zorgen dat er een waterfocus bij verschillende partijen ontstaat en er afspraken worden gemaakt.”

    Tegen wat voor soort problemen lopen de mannen van de WIT op?

    “Noemenswaardige problemen ben ik nog niet tegengeko-men. Kijk, bedrijven die niet willen meewerken zijn sowieso niet in ons vizier. Ik verwacht overigens ook geen enorme obstakels: een man van de WIT is niet een adviseur die iets roept en vervolgens weer verdwijnt. Nee, hij of zij werkt en denkt net zo lang mee totdat er bijvoorbeeld een demon-stratie-installatie is of de licentiecontracten zijn getekend. Inhoudelijk bemoeien we ons niet met die afspraken, maar we adviseren desgewenst wel via de zijlijn.”

    Bent u verbaasd over het aantal innovaties dat uw mannen van de WIT tot nu toe zijn tegengekomen?

    “We hadden vanaf het begin een positieve verwachting. Die was gebaseerd op een soort steekproef, waarbij we na zijn gegaan hoe hoog de bereidheid van klanten was om te inves-teren in innovaties. Verder is de wens tot samenwerking met partners onderzocht. Op basis hiervan hadden en hebben we veel vertrouwen in goede resultaten.”

    Kunt u een voorbeeld geven?

    “Er bestaat een innovatie op basis van membraantechnologie om mestwater van boeren te zuiveren; een behoorlijk vraag-stuk. Met de innovatie werd echter weinig gedaan, omdat er een automatiseringsprobleem mee was. Een man van de WIT ging er mee aan de slag, bracht het probleem in kaart,

    dacht na over oplossingen, studeerde op mogelijke financie-ringen en bracht de juiste partijen bij elkaar. Met resultaat, want er is nu een ‘letter of intent’ voor een proefinstal-latie. Dit is dus een goed voorbeeld dat onderstreept dat er technologieën zijn die met een duwtje in de rug de potentie hebben zich te bewijzen.”

    Eén doelstelling is dus behaald?

    “Er is een actielijst. We evalueren iedere maand en daarnaast werken we op basis van een jaarplanning. Dit jaar stond in het teken van enkele korte termijnprojecten die we relatief snel konden oplossen. Dat blijven we doen, maar daarnaast is er zeker aandacht voor de lange termijn: buitenlandse be-drijven interesseren om te investeren in Nederland en nieuwe technieken vermarkten. De eerste resultaten zijn binnen en die communiceren we naar buiten: we hebben iets concreets te bieden. Er is echter geen tromgeroffel; we treden niet met toeters naar buiten toe.”

    Waar ligt de klemtoon in 2009?

    “We trekken de lijn door die we dit jaar hebben inge-zet, maar met de nadruk op water en energie en water en schaarste. Dat zijn twee elementen die mondiaal spelen en de komende jaren belangrijk blijven. Er is subsidie tot 2011 en in de komende jaren zullen we meer projecten ontwikkelen. Uiteindelijk moet dit leiden tot een versteviging van Neder-land als kennisland van water. Dit beeld over ons land leeft al heel duidelijk over de grens, maar we dienen dit continu te onderhouden. Ook daaraan leveren wij een aandeel.”

    SamenwerkingDe mannen van de WIT maken deel uit van het Innovatieprogramma Watertechnologie. Dit programma is gericht op technologieontwikkeling en exportbevordering van Nederlandse voor Nederlandse bedrijven die actief zijn op het gebied van (drink)waterproductie, (afval)waterzuivering, hergebruik, distributie, monitoring en duurzaam waterbeheer. NWP, SenterNovem en het Technologisch Top Instituut Watertechnologie Wetsus werken nauw samen om dit programma tot een succes te maken. Het ministerie van Economische Zaken zorgt voor de financiële ondersteuning.

    Ontmoet de mannen van de WIT:Kom naar het KennisOntbijt op 1 oktober, zie www.waterforum.net

  • Aquality b.v.

    Altijd precies weten wat er in ’t water zit!BEST Instruments; On-line analyse apparatuur voor: alkaliniteit • ammonia • arseen • benzeen • BOD • boron • cadmium • chloor • chloordioxide • chlorofyl A • chroom COD • ethylbenzeen • fenol • fluoride • fosfaat • geleidbaarheid • H2S • hardheid • hydrazine • indigo • kleur koper • kwik • koolwaterstoffen • lood • molybdeen • natrium • natriumchloride • natronloog • nikkel • nitraat nitriet • olie in water • ozon • peroxide • pH • redox • rhodamine • salpeterzuur • silica • sulfide • sulfietstyreen • TDS • titraties • TOC • totaal N • totaal P • toxicity • troebelheid • tolueen • vrij en totaal zuur xyleen • ijzer • zink • zoutzuur • zuur-base • zuurstof • zware metalen • zwavelzuur • en meer...

    BEST Instruments is exclusief leverancier van Swan, MTI, NEXTChem, AppliTek, Tethys en Arjay instrumentatie

    Bezoek onze website www.bestinstruments.nl E: [email protected] • T: 0594-513373Industriepark 5e, 9351 PA Leek

    combining scientific excellence with commercial relevance

    www.wetsus.nl

    wetsuswetsuscentre of excellence forsustainable water technology

  • I nte rv I e w

    13I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    I n n ovat I e

    Tekst: Olav LammersFoto: Guy Ackermans

    tno coördineert europees project effectief hergebruik industriewater“We verwachten met AquaFit4Use vooral door effectief hergebruik van water uiteindelijk een substantiële ver-mindering van zowel watergebruik als daaraan gekoppeld energiegebruik te gaan bewerkstelligen. Dat hopen we te bereiken door inzet en combinatie van bestaande, verbeterde en nieuwe technieken. Het van elkaar leren uit verschil-lende sectoren is mede bepalend voor het succes. Bovendien verwachten wij dat het mes aan meer kanten gaat snijden, omdat vrijwel zeker ook een extra spin off ontstaat die ontwikkeling van nieuwe innovatieve oplossingen mogelijk maken”, aldus TNO-medewerker Willy van Tongeren, pro-jectcoördinator van AquaFit4Use. “Gezien het belang dat de EU aan het programma hecht, wordt de komende jaren heel wat van ons verwacht”, voegt hij er aan toe.Het project betreft een gezamenlijke aanpak voor de relatief veel water verbruikende en of vervuilende chemische-, voeding-, papier- en textielindustrie en de toeleverende industrie. De projectpartners gaan na of standaardisatie en volledige integratie van technieken, zoals waterbehande-ling samen met sensor en controlesystemen mogelijk is. De ontwikkelde systemen worden de komende vier jaar bij industriële eindgebruikers in Europa gedemonstreerd en daarna commercieel in de markt gezet.

    Industriële partijenVan Tongeren: “Tweederde van de deelnemers bestaat uit industriële partijen. Naast de watergebruikende sectoren,

    zijn verschillende technologieleveranciers als Veolia en Envirochemie partner in het project.” Verder zijn er twee universiteiten en acht onderzoeksinstellingen bij betrokken. De deelnemende bedrijven brengen zelf tot vijftig procent van hun eigen onderzoekskosten in. De EU subsidieert de rest. Dat maakt het voor bedrijven extra aantrekkelijk mee te doen. “We werken met dit project bovendien aan hele concrete problemen waar nu nog geen oplossingen voor zijn. Daarbij beseffen de bedrijven maar al te goed dat hun voort-bestaan in het geding is bij het vooruitzicht dat bijvoorbeeld steeds minder grondwater mag worden gebruikt. Bedrijven willen dan ook steeds meer onafhankelijk zijn ten aanzien van hun watervoorziening en afvalwaterlozing.”

    Coördinerende rolAquaFit4Use ging 2 juli officieel van start, maar de basis werd vier jaar geleden al gelegd. Dat TNO is verzocht de co-ordinatie op zich te nemen, is niet zo vreemd. Het instituut is al lange tijd actief in het Europese waterplatform WSSTP, Watersupply and Sanitation Technologie Platform, één van de circa dertig technologieplatforms die door de EU Com-missie zijn opgericht met de bedoeling de concurrentiekracht van de Europese industrieën te versterken.“TNO heeft steeds een actieve rol gespeeld bij het samenstel-len van een visiedocument, strategische researchagenda en implementatieplan voor de Europese watermarkt”, vertelt Van Tongeren. Ook Tom Vereijken, president van het Eu-

    Het vlaggenschip voor de Europese industriële watertechnologieontwikkeling. Zo noemt we-tenschappelijk directeur Panagiotis Balabanis van de Europese Commissie het project Aqua-Fit4Use dat onlangs van start ging. Met TNO als coördinator, gaan ruim dertig partners (merendeel industriële bedrijven en kennisin-stituten) uit twaalf Europese landen complete systemen voor duurzaam industrieel waterge-bruik ontwikkelen op basis van zowel nieuwe als combinaties van bestaande technologieën. Budget: 14,5 miljoen euro. Tijdspanne: vier jaar. Verwachtingen: hooggespannen.

  • 15I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    I n n ovat I e

    ropese Water Platform (EWP) en voorzitter van de WSSTP werkgroep Duurzaam industrieel watergebruik, drukte hier een belangrijke stempel op.”“Het belangrijkste issue van het programma is ‘Water-fit-for-use’: gebruik water van de juiste kwaliteit op de juiste plaats. Dit begint met het vaststellen welke kwaliteit water waar in een industrieel proces nodig is. Veel sectoren zoals de food en textiel kiezen voor veel (deel)processen nog altijd voor drinkwater, terwijl vaak ook ‘andere’ kwaliteiten zijn toe te passen. Het is nog een gevoelig punt, mede omdat er heel sterk een psychologisch aspect bij om de hoek komt kijken. Maar in sommige processtappen, zelfs in de voedingsmid-delenindustrie, kunnen waterstromen van andere origine wel eens meer geschikt zijn dan drinkwater. De EU-wetgeving biedt daar ook voldoende mogelijkheden toe, mits de veilig-heid maar is gewaarborgd. Hoewel ik nog niet verwacht dat wij binnenkort een glaasje bier drinken uit ‘afvalwater’. Er is op dit punt nog wel een missie te doen.”

    Meeste winstWaar de meeste winst te behalen valt, is volgens Van Tonge-ren moeilijk vast te stellen. Er zijn wel eens percentages van dertig procent genoemd. “Maar dat kan per bedrijfstak of zelfs per bedrijf variëren van vijf tot zeventig procent.” De papierindustrie bijvoorbeeld is een enorme watergebruiker, maar tegelijkertijd is de waterkringloop daar al behoorlijk gesloten. Relatief gezien is daar minder te bereiken, maar in absolute zin gaat het nog om grote hoeveelheden water. De voedingsmiddelenindustrie is het minst ver.”Van Tongeren “In algemene zin geldt – en dat klinkt mis-schien wat vreemd – dat beperking van het waterverbruik alleen niet de grote drive is. De winst ligt grotendeels juist in de koppeling met andere watergerelateerde aspecten. Een kubieke meter water van tachtig graden bevat de nodige kilo-watt aan energie die je kunt ‘hergebruiken’. Maar ook koud water, zoals in de verse groentesector waar alles vier graden moet zijn, is te hergebruiken. In de chemie zijn grondstoffen terug te winnen en uiteindelijk eveneens te besparen, op de v.e.’s in het lozingswater. Omdat je de waterkwaliteit beter beheerst, beheers je ook het hele proces beter en dus ook de kwaliteit van het eindproduct.”

    Specifieke problemen“Koppeling van bestaande technieken kan in een aantal gevallen een oplossing bieden voor specifieke problemen”, zegt van Tongeren. “Maar daarnaast zal innovatieve techno-logie moeten worden ingezet in de verschillende sectoren. Er is daartoe een heel scala voorhanden. Bijvoorbeeld op gebied van ontzouting. Zo werkt Unilever momenteel aan een procedé (FTC) voor verder ontzouten en concentreren

    van zoutstromen. TNO werkt in dat kader aan een hybride technologie van membraandestillatie en kristallisatie.”“Voor een deel zullen ook bestaande technieken vervolmaakt gaan worden. Zo zal het Vlaamse onderzoeksinstituut VITO de zogenoemde ‘Zerovalent Iron’ technologie, die op een aantal plaatsen voor grondwaterbehandeling wordt toege-past, verder ontwikkelen voor de verwijdering van microver-ontreinigingen uit industriële proceswaterstromen, terwijl TNO onder meer met de Denutritor (een biofiltratietechno-logie) en FACT (een hybride filtratie/kristallisatietechniek) aan de gang gaat om respectievelijk biofouling en scaling zoveel mogelijk te voorkomen. Bovendien komt eveneens ultrasoundtechnologie om de hoek kijken als desinfectie-techniek. Ten aanzien van andere, nieuwe technologieën zal ook moeten worden bekeken of ze geen extra belasting voor het milieu betekenen door het ontstaan van ongewenste restproducten.”

    Totaalpakket per sectorUiteindelijk is het de bedoeling van AquaFit4Use om per sector tot een totaalpakket aan maatregelen te komen, die te vermarkten zijn. Van Tongeren: “Het komt er op neer dat we eerst per bedrijfstak kunnen aangeven voor welk type proces welke waterkwaliteit is te gebruiken. Daarnaast kunnen we met behulp van nieuwe modellen en monito-ringsystemen het watersysteem beter in kaart brengen om de waterkwaliteit vervolgens beter te borgen, mede met behulp van meet- en monitoringsystemen. Om die kwaliteit dan te kunnen bereiden, heb je technologieën – vaak combinaties van technologieën - nodig. Zo kom je feitelijk toch tot een pakket van maatregelen per sector.”“Hoewel we per sector naar mogelijke maatregelen kijken, is het bij elkaar brengen van verschillende sectoren om bestaande kennis met elkaar uit te wisselen een belangrijk thema, mede om te voorkomen dat energie wordt gestopt in het opnieuw uitvinden van het wiel.” TNO zal hier samen met de universiteit van Madrid veel aandacht aan besteden. Naast communicatie via de website (www.aquafit4use.eu) zullen workshops, uitwisselingen tussen sectoren en bedrijfs-bezoeken hierbij essentiële onderdelen zijn.

    BelangstellingInmiddels hebben nogal wat bedrijven lucht gekregen van het AquaFit4Use project en verzoeken ingediend om alsnog deel te kunnen nemen. Van Tongeren: “Dat is binnen dit project niet meer mogelijk, maar samen met mijn collega beraden wij ons over hoe wij parallel activiteiten kunnen ontwikkelen waar andere geïnteresseerden aan deel kunnen nemen. En waarmee wellicht een extra spin off is te realiseren.”

  • 16 I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    I n n ovat I e

    Werelden samenbrengen rond water

    HeliXeR stimuleert en initieert innovatie op het grensvlak water en gezondheidTekst: Constant GrasFoto: Guy Ackermans

    “Het denken over water verandert. Vooral op het grensvlak met gezondheid levert dat uitdagingen op die vragen om innovatieve oplossingen”, zegt Bjørn Hoogwout, bedrijfsdirecteur van Brabant Water. Het in juni dit jaar gelanceerde publiekprivate samenwer-kingsverband HeliXeR gaat die innovaties stimuleren en ontwikkelen. Vraaggestuurd, marktgericht en met toegevoegde waarde voor de eindgebruiker.

    Water is in de westerse wereld niet langer alleen een basisvoorzie-ning, maar wordt in toenemende mate geassocieerd met gezond-heid, duurzaamheid en veiligheid. Zoetwaterbronnen worden schaars en overstromingen nemen toe. Dat grote delen van de wereldbevolking nog verstoken zijn van schoon drinkwater en goede sanitaire voorzieningen wordt niet langer geaccepteerd. “De waterinfrastructuur is steeds vaker een belemmering voor oplossingen op watergebied”, stelt Hoogwout. “In opkomende economieën als China en India laat de kwaliteit ervan te wensen over, in derdewereldlanden ontbreekt deze vaak volledig en in westerse landen hebben vrijwel alle huizen en gebouwen een aansluiting op het drinkwaternet met water van standaardkwali-teit. De nieuwe uitdagingen doen het paradigma op watergebied veranderen waardoor de markt kantelt richting zuivering bij de consument, het ‘point of use’.”

    Vernieuwende coalitiesDeze verandering in het denken over water leidde begin 2007 tot de oprichting van een kerngroep van toonaangevende bedrijven en instellingen, die het programma ‘Water en Gezond-heid’ lanceerde. Het initiatief daartoe werd genomen door Bjørn Hoogwout en Henk Roelofs, directeuren bij respectievelijk drinkwaterbedrijf Brabant Water en Waterschap De Dommel. Het programma is gericht op het bijeenbrengen van vernieu-wende bedrijven en instellingen die verrassende coalities vormen voor het realiseren van productinnovaties in de directe omge-ving van de consument. Het initiatief kreeg eerder dit jaar een meer permanente vorm in HeliXeR, een marktgericht ‘business creation centre for water & health’. Partners daarin zijn Brabant Water, Waterschap De Dommel, Philips Research, TNO en Kiwa Water Research.

    “Ons doel is het ontwikkelen van producten en diensten op watergebied die een bijdrage leveren aan maatschappelijke uitda-gingen in zowel de welvarende westerse wereld als de derde we-

    reld”, vertelt Hoogwout. “Het vertrekpunt daarbij is de klant, de gebruiker. We willen weten waar hij zich bevindt, in welke omstandigheden hij leeft en hoe hij zich gedraagt om zo een op maat gesneden oplossing te ontwikkelen voor zijn vraag of probleem. De aanpak van HeliXeR moet zich kenmerken door het snel, creatief, flexibel en transparant inspelen op ontwik-kelingen in de markt. We ontwikkelen dus geen watertechnolo-gie, maar stimuleren en initiëren innovaties door het versnellen van de vorming van marktgerichte coalities daartoe. HeliXeR brengt kennis tot waarde waardoor we bijdragen aan maat-schappelijke behoeften op het snijvlak van water en gezondheid overal ter wereld. Daarmee zijn we dus geen concurrent van bijvoorbeeld het op technologisch onderzoek gerichte Wetsus, maar een aanvulling daarop.”

    Multifunctioneel sanitairEen uitdaging die zich in dit kader direct aandient, is het ont-breken van goed en voldoende drinkwater in derdewereldlan-den. Op initiatief van Aqua for All en een aantal investeerders wordt dit jaar begonnen met het renoveren of nieuw bouwen van publieke sanitairgebouwen in dichtbevolkte sloppen-wijken van steden in Afrika. “Gebouwen met goede sanitaire voorzie-ningen waar mensen naar het toilet kunnen, kunnen douchen en drinkwater kunnen kopen”, licht Hoogwout toe.“Het innovatieve van dit programma is dat we een aantal functies rond de primaire levensbehoefte van water combi-neren. Om te beginnen is dat natuurlijk het aanbieden van veilig drinkwater en hygiënische sanitaire voorzieningen aan bewoners die dat zelf niet hebben en aan forenzen en bezoekers van markten. Voor de exploitatie van de gebouwen is een soort franchiseconstructie ontwikkeld waarmee het lokale onder-nemerschap gestimuleerd wordt. Door een gering bedrag in rekening te brengen voor het gebruik van de faciliteiten kan vervolgens geïnvesteerd worden in grootschalige verwerking van urine en feces tot organische mest, biogas en compost.

  • 17I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    I n n ovat I e

    HeliXeR stimuleert en initieert innovatie op het grensvlak water en gezondheid

    De sanitaire voorzieningen worden daarmee tevens bron voor energie en voedsel.”Safi Sana is de naam van dit programma, waarvan binnenkort de eerste projecten van start gaan in Ghana. Het is Swahili en betekent zoveel als ‘het gaat me goed’. “Er zijn plannen om vanuit HeliXeR nieuwe functies aan de sanitairgebouwen toe te voegen”, vervolgt Hoogwout. “Philips is bijvoorbeeld bezig met de ontwikkeling van een nieuw apparaat waarmee snel vastgesteld kan worden of mensen een malaria-infectie hebben opgelopen. Deze gebouwen zijn natuurlijk een uitstekende locatie om deze apparaten neer te zetten.”

    Moderne dorpspompEen compleet andere manier om snel en adequaat op nieuwe uitdagingen rond water in te spelen, is de toenemende beteke-nis die water in de westerse wereld krijgt in life styles. “Kijk op scholen waar je jongeren steeds meer met flesjes water ziet lopen”, legt Hoogwout uit. “Water drinken is in, maar op school zijn daar weinig passende voorzieningen voor. De leer-lingen moeten hun flesjes op het toilet vullen aan de kraan, en hier zijn de hygiënische omstandigheden niet altijd even goed. Daarom steunen wij het initiatief van de Stichting Waterwijs tot plaatsing van waterkoelers op scholen. Gewone waterkoelers waar leerlingen hun plastic flesjes kunnen vullen met leiding-water en daarbij de keuze hebben voor gekoeld water en water met bubbels.”“Tenq’s noemen we deze apparaten, waarvan het bijzondere is dat ze gekoppeld zijn aan een beeldscherm waarop tijdens het vullen van het flesje korte en bondige informatie te zien en te horen is. Welke informatie? Dat wordt in overleg met de school en de leverancier van de Tenq bepaald. Brabant Water vindt het bijvoorbeeld belangrijk om de jeugd te informeren over de rol die water speelt in ons leven en wat er allemaal bij komt kijken om drinkwater te maken. Zo draag je bij aan de bewustwording dat wat we zo gewoon vinden toch heel bijzonder is. Aan de

    Bjørn Hoogwout, bedrijfsdirecteur van Brabant Water.

    “Ons doel is het ontwikkelen van producten en diensten op water-gebied die een bijdrage leveren aan maatschappelijke uitdagingen in zowel de welvarende westerse wereld als de derde wereld.”

    apparaten die wij geplaatst hebben, betalen de leerlingen een dubbeltje voor het water; geld dat ten goede komt aan projec-ten in de derde wereld.” Inmiddels zijn ruim vierhonderd Tenq’s geplaatst op middelbare scholen door heel Nederland. De Stichting Waterwijs en HeliXeR werken nu aan een soortgelijk apparaat met aangepaste informatie voor de basisscholen, de Tenqy’s.Door de koppeling van een informatiefunctie aan een watervoorziening ontstaat volgens Hoogwout een ‘dorpspomp nieuwe stijl’, waar mensen elkaar ontmoeten, met elkaar praten en geïnformeerd worden. “We denken ook al over andere locaties, zoals gemeentehuizen, zorginstellingen en bijvoorbeeld ook de vertrek- en aankomsthallen op vliegvelden. Mensen met verschillende culturele achtergronden die samen vaak lang moeten wachten in dezelfde ruimte.

    Behoeften en businessMet de toenemende schaarste aan zoet water neemt ook het economische belang van water toe. Hoogwout: “Dat doet het denken over water veranderen en vraagt ook heel concreet om andere manieren van omgaan met water. Zoeken naar nieuwe mogelijkheden en vooral slimme en verrassende combinaties daarvan om snel en adequaat op die veranderingen in de markt te kunnen inspelen. HeliXeR doet dat vanuit het vertrekpunt van de klant en eindgebruiker.” Een bijzondere aanpak waar-mee in maatschappelijke behoeften wordt voorzien met verras-sende innovaties waarmee het Nederlandse bedrijfsleven haar exportpositie op watergebied kan versterken. ‘Creating business for water & health’, zoals de slagzin van het samenwerkings-verband luidt. Voor de relatie met technologieontwikkeling die hiervoor onmisbaar is, heeft HeliXeR zich gevestigd op de High Tech Campus Eindhoven.

    Per 1 september 2008 is Ineke Walravens aangesteld als directeur van HeliXeR.

  • Are you a European company and looking for a reliablesupplier in a developing country? Save time and cost by making use of the CBI services.

    All the companies in our programmes were carefully selected, visited by external experts and extensively prepared for doing business in Europe.

    CBI assists companies in improving their quality systems, organisation and documentation. Our matchmaking service has been at the heart of our mission for almost forty years.

    You can benefit by meeting potential partners in the CBI pavilions, making use of our Company Database or just by asking us to advise and assist you.

    The Centre for the Promotion of Imports from developing countries (CBI) is an agency of the Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands. CBI contributes to the economic development of developing countries by strengthening the competitiveness of companies from those countries on the European (EU & EFTA) markets.

    We already audited your new supplier!

    Visit us at Aquatech: Hall 7, Stand 400

    or visit: WWW.CBI.EU

  • 19I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    aQ uate c h

    Internationale vakbeurs voor voor proces-, drink- en afvalwater

    aquatech blijft mondiale topbeurs voor watersectorBegonnen als klein specialistisch evenement in 1964, is Aquatech Amsterdam inmiddels al jaren een internationaal vermaarde beurs met ruim 800 exposanten, waaronder alle internationale marktleiders, verdeeld over een complex van zeven hallen. De Aquatech-vakbeurs voor proces-, drink- en afvalwater heeft zich ook ‘fysiek’ verspreid over de wereld. Na in vorige jaren te zijn uitgewaaierd naar Zuidoost-Azië en Zuid-Amerika was er eerder dit jaar een succesvolle vakbeurs Aquatech China in Sjanghai. Volgend jaar volgt een USA-editie in Chicago, in samenwerking met het Amerikaanse WQA.

    Internationale exposanten en bezoekersToch blijft de vakbeurs in de Amsterdam RAI uiteindelijk de ‘moeder van de waterbeurzen’. In 2008 beleeft deze vakbeurs al zijn 22e editie. Op deze beurs tonen diverse landen zich

    in speciale paviljoens of clusters, zoals Engeland, Duitsland, Spanje, de Verenigde Staten, China en Korea. Bovendien worden er zware bezoekersdelegaties verwacht uit Grieken-land, Portugal, Spanje en China. Daarnaast zal India speciale aandacht krijgen op de beurs en zal de Indiase minister van Water bij de opening aanwezig zijn.

    Ook focus op nederlandMaar Aquatech richt zich niet alleen op de internationale markt, het wil ook de nationale leveranciers en bedrijven bedienen en heeft daarvoor in hal 7 een speciaal Nederland paviljoen opgezet met vakorganisatie Aqua Nederland. Uiter-aard heeft ook het Netherlands Water Partnership een eigen centrale plek op de beurs en zullen ook de ‘mannen van de WIT’ tekst en uitleg geven over innovatie in de waterbranche.

    WaterForum op AquatechIn de volgende pagina’s van WaterForum Magazine geven we een uitgebreid overzicht van de activiteiten op Aquatech Amsterdam 2008. Daarnaast kunt u zich alvast verdiepen in de nieuwtjes op de beursvloer in het zes pagina tellende noviteitenoverzicht. In de aanloop naar Aquatech én tijdens de beursdagen zelf zal de redactie van WaterForum Online het actuele nieuws bijhouden en verslag doen vanaf de beursvloer. Alle berichten staan overzichtelijk bijeen in het Aquatech-dossier op de website en zullen ook opgenomen worden in de nieuwsbrief WaterForum Weeknieuws. Bovendien vindt u in het online dos-sier allerlei service-informatie over deze editie van de vakbeurs en gedetailleerde informatie over de noviteiten. Met het ‘KennisOntbijt’ biedt WaterForum op woensdag 1 oktober de naar kennis hongerende waterprofessionals boeiende voordrachten van vooraanstaande sprekers uit de watersector. En verder kunt u ons natuurlijk ook opzoeken op onze stand in hal 2.WaterForum Media, stand: 02.303A, www.waterforum.net | www.waterforum-media.net

    Met 800 exposanten uit meer dan vijftig landen schaart Aquatech in Amsterdam zich al jaren onder internationale topevenenementen voor de drink-, afval- en proceswatersector. Het RAI-complex is elke twee jaar de ontmoetingsplek voor waterprofessionals, zowel uit het bedrijfsleven, het bestuur als de wetenschap.

  • 21I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    aQ uate c h

    KennisOntbijt van WaterForum

    Innovatie met een croissantjeZij zitten op 1 oktober aan het door WaterForum georgani-seerde KennisOntbijt, inmiddels een traditie op Aquatech. “Kennis delen bij een croissantje en kopje koffie en dan fris de beurs op”, vat Rinus Onland, uitgever van WaterForum Media, het idee samen. “In Amerika zijn early meetings heel gebruikelijk, maar in Nederland zijn wij redelijk uniek met onze ontbijtsessies.”Al sinds 1998 organiseert Onland de vroege bijeenkom-sten op de vakbeurs. “Symposia leggen vaak beslag op hele dagdelen, maar bij ons Kennisontbijt krijg je in korte tijd, in een informele omgeving, informatie van experts uit de sector. Daarna kan je om tien uur letterlijk en figuurlijk bij-getankt de beurs bezoeken, waar je als eerste binnen bent.”Het succes valt en staat uiteraard bij een boeiend pro-gramma, erkent Onland. “Mensen komen niet zomaar vroeg naar de RAI toe, je moet wel iets te bieden hebben. En wij hebben enkele toppers op het gebied van innovatie, zoals de ‘mannen van de WIT’ Coos Wessels en Freddy Dekkers, het Innovatiebureau Watertechnologie, Andreas Gießsen van de Stichting Kennisuitwisseling Industrële Watertechnologie en Henk van Dongen van Aqua Nederland.”Het KennisOntbijt is op woensdag 1 oktober van 7.30u - 9.45u in de RAI Amsterdam, met aansluitend bezoek aan Aquatech 2008. Kosten zijn 65 euro (ex. BTW). Meer informatie en het exacte programma: www.waterforum.net of 015-3617433

    Aanraders op de AquastagesOp de beursvloer staan ook drie podia waar experts lezingen geven over nieuwe watertechnologie. De Aquastages hebben een wisselend dagprogramma, waarin exposanten heel specifiek hun producten of technologie in de schijnwerpers zetten. Tij-dens de vorige editie van Aquatech bleken daar vaak juweeltjes tussen te zitten, die via mond-tot-mondreclame volle tribune trokken. Aanraders om nu in de gaten te houden? Prominent over de toepassing van chloordioxide of ozon om biofouling tegen te gaan, Norit MT over verregaand waterhergebruik in de industrie en RWB Water Services over keramische membra-nen voor de drinkwaterproductie.De dagprogramma’s vindt u op www.waterforum.net

    CongressenDe International Water Association (IWA) organiseert tijdens Aquatech Amsterdam drie conferenties: - Millennium development goals on sanitation (30 september en 1 oktober)Over het bereiken van de mondiale sanitatiedoelstelling. Met diverse praktijkvoorbeelden, waaronder decentraal zuiveren met ‘cost recovery’ - Design and operation of membrane plants for water, wastewater, industrial effluents (1 en 2 oktober)Over de nieuwste energiezuinige membraantoepassingen, zoals de verbeterde membraanbioreactor. - Industrial Water Treatment Systems (2 en 3 oktober)Over de nieuwste ontwikkelingen in industriewater, zoals hergebruik, vermindering energieverbruik en verlaging CO2-emissies.

    Strategische masterclassVoorafgaand aan Aquatech organiseren het TTIW Wetsus en Wageningen Universiteit een bijzondere tweedaagse ‘executive masterclass’ over de strategische uitdagingen in de internatio-nale watertechnologie. Aan bod komen technologische trends, marktontwikkelingen, strategische keuze’s in pps en het mana-gen van innovatieprocessen. Op de masterclass komen de top-mensen uit zowel de private als publieke water(technologie)sector samen. Wetsus en Wageningen Universiteit nemen hiermee een voorschot op een heuse MBA voor watertechno-logie die in 2010 van start moet gaan.

    Langzaam komt het leven in het RAI-beurscomplex op gang voor de Aquatech-beurs, maar binnen voeren ruim vijftig experts uit de watersector en in-dustrie al een geanimeerde discussie over innovatie.

  • 22 I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    aQ uate c h

    Tijdens Aquatech 2008 zal voor de zesde keer de Internatio-nal Aquatech Innovation Award (IAIA) worden uitgereikt. De IAIA is inmiddels een belangrijk symbool van innovatie in watertechnologie en productontwikkeling geworden en inschrijving stond daarom dit keer ook open voor niet-beursdeelnemers. Er kwam weer een stapel aan inzendingen binnen, waaruit de vakjury negen producten heeft genomi-neerd. Bij de opening op maandag 29 september ontvangen de winnaars de awards uit handen van juryvoorzitter Cees Buisman, directeur van het technologisch topinstituut wa-tertechnologie Wetsus in Leeuwarden en hoogleraar aan de Wageningen Universiteit.

    ImpulsIn het algemeen merkt juryvoorzitter Buisman dat water-technologie aan belang wint. “De groeiende aandacht voor watertechnologie is wel logisch. Denk aan de invloed van de Europese Kaderrichtlijn Water. Nieuwe technologische ontwikkelingen krijgen een impuls om straks aan de stren-gere normen te kunnen voldoen”, stelt Buisman ”Maar je ziet ook dat de millennium development goals allerlei tech-nologische toepassingen op gang brengen om voor schoon drinkwater en sanitatie te kunnen zorgen.” Hij ziet de groei-ende aandacht voor watertechnologie ook terug in het ruime aanbod aan inzendingen voor de International Aquatech Innovation Award.

    Van lab naar praktijkAls directeur van een topinstelling voor research staat Buisman niet snel voor verrassingen in watertechnologische ontwikkelingen. Maar voor hem is het juist interessant te zien hoe de technologische research de stap maakt van het laboratorium en de pilotproef naar toepassingen in de prak-tijk. “Om mee te dingen naar de ‘Innovation Award’ moeten

    de producten ook al echt op de markt komen. Het is een lust om te zien welke nieuwe producten voortkomen uit de brede technologische ontwikkeling en welke verrassende toepassin-gen en combinaties ontstaan.”Buisman kan, voorafgaand aan de uitreiking van de prijzen, vanzelfsprekend nog niet in detail ingaan op de genomi-neerde inzendingen en hun kansen. Bovendien zijn de specialiteiten verdeeld over de elf juryleden, die uiteindelijk de categoriewinnaars en algehele winnaar moeten aanwij-zen. Als hoogleraar biologische kringlooptechnologie heeft Cees Buisman persoonlijk bijzondere belangstelling voor de Nederlandse inzending van Pharmafilter dat voor ziekenhui-zen een geheel nieuwe inzameling en verwerking van afval en afvalwater heeft ingericht, waarbij onder meer urine – een belangrijke bron van nutriënten, hormonale stoffen en medicijnresten in het afvalwater – wordt gescheiden. “Het is een voorbeeld van een heel sterke innovatie die uit de markt voortkomt”, zegt Buisman. “Zo zijn er in elke categorie echt bijzondere noviteiten.”

    Twee opvallende trendsIn het algemeen ziet Buisman dit jaar twee trends op Aquatech. “Ten eerste gebeurt er veel op het gebied van desinfectie van drinkwater. Ongetwijfeld speelt de aandacht voor legionella daarin een grote rol. In het buitenland is ook veel interesse in desinfectie van drinkwater, omdat men daar lang niet altijd op het waterleidingnet is aangesloten, maar decentraal water zuivert”, stelt Buisman. “Ten tweede zie je een ‘miniaturisering’,” vervolgt Buisman. “Apparaten worden steeds kleiner, handzamer, draagbaar. Bij de IAIA-nominaties zit bijvoorbeeld een kleine uv-pen, waarmee heel snel een paar liter drinkwater kan worden ge-desinfecteerd. Die miniaturisering zie je trouwens ook buiten de watertechnologie.”

    Watertechnologie is ‘hot’. Dat blijkt wel uit het brede aanbod van inzendingen voor de International Aquatech Innovation Award. Juryvoorzitter Cees Buisman, directeur van technologisch topinstituut watertechnologie Wetsus, onderscheidt de trends en technologische ontwikkelingen die op de vakbeurs te zien zijn. “Het is een lust om te zien welke verrassende producten en toepassingen ontstaan.”

    Verrassende noviteiten genomineerd voor Innovation Award

    sterke impuls voor ontwikkeling watertechnologie

  • 23I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    aQ uate c h

    sterke impuls voor ontwikkeling watertechnologie

    nominaties point-of use

    Vakjury

    De juryleden zijn:- Prof. dr. ir. C.J.N. Buisman, Wetsus en Wageningen Universiteit- Dr. ir. B. Heijman, TU Delft- K. Hayward, Water21 Magazine- Prof. dr. F. Kapteijn, Kiwa Water Research- Ir. J.M.J. Leenen, Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer (Stowa)- Prof. dr. G. Amy, Unesco-IHE- Ir. P. Kamp, PWN- Drs. H.J. Gastkemper, Stichting Rioned- Ir. J.T. van der Zwan, Kiwa- W.F. Volmer, NMi Certin- Ir. A. Andersson, SP Technical Research Institute of Sweden

    Een vakjury heeft de inzendingen voor de IAIA beoordeeld en een selectie gemaakt. De elf leden van de jury - afkomstig uit het waterbedrijfsleven, kennisinstituten en brancheorganisaties - kiezen per segment een winnaar en één algeheel winnaar.

    Waterzuivering met koude damptechnologieHet Rainpure RM20-waterzuiveringsysteem maakt ultrapuur water uit allerlei waterbronnen, zoals oppervlaktewater, regenwater, grijs water en zeewater. De gepatenteerde koude-damptechnologie zorgt in de vacuümkamer van het systeem bij een temperatuur van 37°C voor verdamping van het te zuiveren water, waarvan de warmte afkomstig is van het koelsysteem. De verwijdering van toxische stoffen, mineralen, virussen en zware metalen enz. vindt plaats zonder gebruik van filters, membranen en/of andere waterbehandelingstechnieken. De Rainpure levert per dag minimaal 20 liter schoon water.Bedrijf: Austcorp Water TechnologiesProduct: Rainpure RM20Stand: 04.323

    UV-desinfectie op zakformaatDe SteriPen is een waterzuivering op zakformaat dat door middel van ultraviolet-desinfectie iedereen de mogelijkheid biedt snel en eenvoudig veilig drinkwater te maken. Met een druk op de knop start de ultraviolet desinfectie met de SteriPEN, goed voor een liter zuiver water in anderhalve minuut. De uitvoering van de batchgewijze behandeling van het water kan in tal van kleine opslagvaten. Bacteriën, virussen en protozoa in het water worden onschadelijk gemaakt en zijn daarna geen risico meer voor de gezondheid. De kosten voor behandeling van een liter water bedragen minder dan 2 eurocent.Bedrijf: Hydro-PhotonProduct: SteriPENStand: 05.405

  • Ideale oplossingen voor desinfectie - met ProMinentExperts in Chem-Feed and Water Treatment

    Ideale commerciële en technische oplossingen vanuit een uitgebreide, technische portfolio

    Ontwerp van het ideale proces door mensen met applicatie kennis

    www.ProMinent.nl/desinfectie

    Alle processen voor desinfectie van water.

    Alle processen uit één hand: Chloordioxide, Ozon, UV, membraanfiltratie en doseren van vloeibare desinfectanten

    Aquatech

    Stand 06.200

    PMAdvA4AquaNed.indd 1 27-08-2008 10:03:36

  • 25I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    aQ uate c h

    nominaties waterbehandeling

    nominaties transport en opslag

    nominaties proces- en regeltechniek

    Nieuwe verwerking afvalwater ziekenhuisIn 2008 kregen Grontmij en Pharmafilter de prestigieuze technologieprijs De Vernufteling voor het project in het Reinier de Graaf-ziekenhuis in Delft voor de gezamelijke inzameling en verwerking van afval en afvalwater. Zuivering van het afvalwater vindt plaats met membraanbiotechnologie en ozonisatie, terwijl het vaste afval wordt vergist. De gecombineerde behandeling van deze stromen zorgt voor een forse reductie van afvalstromen van ziekenhuizen en is mede mogelijk door gebruik te maken van afbreekbare bioplastics voor ondersteken, urinoirs en andere hulpmiddelen. Een centrale vergistingsinstallatie zet het vaste, biologisch afbreekbare afval om in energie (methaangas), waarna het (resterende) afvalwater in een membraanbioreactor wordt gezuiverd. De nazuivering met actiefkool en ozonisatie zorgt er tevens voor dat het afvalwater na behandeling geen medicijnresten meer bevat.Bedrijf: Grontmij NederlandProduct: PharmafilterStand: --

    Energiezuinige uv-desinfectie met microgolvenHet MicroDynamics OCS660 open kanaal-afvalwatersysteem is een gepatenteerde microgolf ultraviolet technologie voor municipale en industriële desinfectie. Volgens Severn Trent Services levert het systeem operationele en technische voordelen ten opzichte van andere uv-desinfectie. Verdere bijzonderheden: de elektrodeloze lampen (met drie jaar garantie), het ontbreken van elektronische verbinding met het water en de ongelimiteerde aan-/uitschakeling. Het complete systeem zorgt voor een doelmatige desinfectie met lagere operationele kosten en hogere veiligheid.Bedrijf: Severn Trent ServicesProduct: MicroDynamicsStand: 07.411

    Complete waterzuivering met filter zonder toevoegingenIn dit vernieuwde product werken twee unieke zuiveringsmethoden tegelijkertijd. Het Wallonius AOT filter combineert een hoge kwaliteit zelfreinigend ‘bol’-filter voor verwijdering van deeltjes met de geavanceerde oxidatietechnologie Wallenius AOT. De combinatie zuivert met een hoge energie-efficiëntie water van deeltjes, chemische en microbiologische verbindingen zonder toevoeging van chemicaliën. Het product kan modulair worden opgebouwd van 15-20 m3/h in stappen van 20 m3/h tot de grote maten rond 120-140 m3/h.Bedrijf: Wallenius Water ABProduct: Wallenius AOT FilterStand: 07.256

    Introductie polyethyleen afsluiter in NederlandAkatherm introduceert met de Frialoc PE de eerste polyethyleen afsluiter op de Nederlandse markt. Het innovatieve tweekleppensysteem zorgt voor een optimale aanpassing aan bedrijfsomstandigheden en afsluiting van (kunststof ) drinkwater distributieleidingen. De kleine afdichtingszone minimaliseert tevens microbiologische groei. De toegepaste materialen zijn optimaal op elkaar afgestemd wat resulteert in een hoge corrosiebestendigheid en slijtvastheid. Bedrijf: Akatherm InternationalProduct: Frialoc PE-afsluiterStand : 01.306

    Automatische waterstop beschermt tegen schade door lekkageSoms schuilt de schoonheid van technische innovatie in de eenvoud van de oplossing. Het Belgische Water Care komt met een intelligent lek- en detectiesysteem voor waterleidinginstallaties in huis of bedrijf. De Hydravert bestaat uit een gemotoriseerde kogelkraan in de hoofdwateraanvoer, draadloze sensoren en centrale hoofdcontrole-unit met een grafisch lcd-scherm. Als er een lek optreedt, sluit het systeem direct de hoofdwatertoevoer af. De vinding geeft een grotere zekerheid bij het gebruik van individuele watertoepassingen, bijvoorbeeld bij wasmachines, koffieautomaten, waterkokers, vaatwasser, e.d. Het kan grote waterschade voorkomen door bij lekkages direct de watertoevoer te stoppen. Het systeem voert regelmatig checks uit en geeft ook een seintje als bijvoorbeeld de batterij vervangen moet worden.Bedrijf: Water Care BVBAProduct: HydravertStand: 01.620

    Kabeldetector voor graafmachinesCable Detection LTD, vertegenwoordigd door IPCO BV, ontwikkelde de kabeldetector EZiDIG, die kan worden gemonteerd op graafmachines. De EZiDIG-sensor is gebaseerd op conventionele kabeldetectietechnologie. Door de bevestiging van de detector met een sterke een magneet aan de graafmachine verhoogt de EZiDIG volgens IPCO de veiligheid en productiviteit bij het machinaal graven. Binnen een straal van 2 meter detecteert de EZiDIG kabels en leidingen en geeft een alarmsignaal. Bedrijf: IPCOProduct: EZiDIGStand: 01.205

    Intelligente watermeter maakt rekening direct opDe watermeter opnemen en direct de rekening uitdraaien. En dat zelfs zonder de woning te betreden. Het Britse waterbedrijf Severn Trent heeft eind vorig jaar de Smart Meter geïntroduceerd, een nieuwe intelligente watermeter die op afstand kan worden uitgelezen. Een groot voordeel van de SM150VR+ is de mogelijkheid tot upgrading met een automatische meteropnemer. Hiermee zijn de juiste meterstanden verzekerd en eventueel daaruit voortvloeiende rekeningen. Met de watermeter is het mogelijk meterstanden op te nemen zonder een voet over de drempel te zetten. Verder is het mogelijk direct een rekening uit te printen. Volgens Severn is de meter de eerste in zijn soort. Bedrijf: Severn Trent ServicesProduct: SmartMeter SM150VR+Stand: 07.411

    Ideale oplossingen voor desinfectie - met ProMinentExperts in Chem-Feed and Water Treatment

    Ideale commerciële en technische oplossingen vanuit een uitgebreide, technische portfolio

    Ontwerp van het ideale proces door mensen met applicatie kennis

    www.ProMinent.nl/desinfectie

    Alle processen voor desinfectie van water.

    Alle processen uit één hand: Chloordioxide, Ozon, UV, membraanfiltratie en doseren van vloeibare desinfectanten

    Aquatech

    Stand 06.200

    PMAdvA4AquaNed.indd 1 27-08-2008 10:03:36

  • Jotem, ketenpartner in waterbehandeling

    Jotem waterbehandeling is ruim 40 jaar actief voor een groot aantal klanten uit diverse sectoren van de industrie, zoals onder andere: elektriciteitscentrales,

    de voedingsmiddelen-en drankenindustrie

    en de farmaceutische, (petro)chemische en

    halfgeleiderindustrie.

    Met waterbehandelingsinstallaties in de

    meest uiteenlopende capaciteiten richt Jotem

    zich op behandeling van diverse soorten

    water, zoals leiding, bron, oppervlakte, zee-

    en afvalwater in zowel binnen als buitenland.

    De doeleinden zijn legio, van ketelvoeding-

    tot ultrapuur water.

    Hoewel uit voorraad ook standaard units

    worden geleverd ligt de kracht van het bedrijf

    in maatwerk, geheel afgestemd op de wensen

    van de klant.

    Jotem verzorgt voor u het ontwerp, engineer-

    ing tot de (turn-key) bouw en het onderhoud

    van complete waterbehandelingsinstallaties,

    waarbij opleiding van bedienend personeel

    een mogelijkheid is.

    Veel van onze contacten in de markt hebben

    door dienstverlening op het gebied van

    service en onderhoud een structureel karakter

    gekregen. Onze servicedienst is afgestemd

    op snelle en flexibele acties en 24 uur per dag,

    7 dagen per week oproepbaar.

    Onze kundige procesontwerpers en werktuig-

    bouwkundige- en elektrotechnische specialis-

    ten zijn graag bereid u verder te informeren.

    Jotem Waterbehandeling BV

    Parelstraat 24

    7554 TM Hengelo (OV)

    Netherlands

    T +31 (0)74 - 242 52 55

    F +31 (0)74 - 243 48 80

    I www. jotem.nlDecarbonatatie tbv. ketelwatervoeding: 40 m3/h

    Productie van een membraaninstallatie : 75 m3/h

    Jotem goo.indd 1 13-08-2008 12:48:48

  • 27I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    n ov Ite I te n ove r Z I c htJotem, ketenpartner in waterbehandeling

    Jotem waterbehandeling is ruim 40 jaar actief voor een groot aantal klanten uit diverse sectoren van de industrie, zoals onder andere: elektriciteitscentrales,

    de voedingsmiddelen-en drankenindustrie

    en de farmaceutische, (petro)chemische en

    halfgeleiderindustrie.

    Met waterbehandelingsinstallaties in de

    meest uiteenlopende capaciteiten richt Jotem

    zich op behandeling van diverse soorten

    water, zoals leiding, bron, oppervlakte, zee-

    en afvalwater in zowel binnen als buitenland.

    De doeleinden zijn legio, van ketelvoeding-

    tot ultrapuur water.

    Hoewel uit voorraad ook standaard units

    worden geleverd ligt de kracht van het bedrijf

    in maatwerk, geheel afgestemd op de wensen

    van de klant.

    Jotem verzorgt voor u het ontwerp, engineer-

    ing tot de (turn-key) bouw en het onderhoud

    van complete waterbehandelingsinstallaties,

    waarbij opleiding van bedienend personeel

    een mogelijkheid is.

    Veel van onze contacten in de markt hebben

    door dienstverlening op het gebied van

    service en onderhoud een structureel karakter

    gekregen. Onze servicedienst is afgestemd

    op snelle en flexibele acties en 24 uur per dag,

    7 dagen per week oproepbaar.

    Onze kundige procesontwerpers en werktuig-

    bouwkundige- en elektrotechnische specialis-

    ten zijn graag bereid u verder te informeren.

    Jotem Waterbehandeling BV

    Parelstraat 24

    7554 TM Hengelo (OV)

    Netherlands

    T +31 (0)74 - 242 52 55

    F +31 (0)74 - 243 48 80

    I www. jotem.nlDecarbonatatie tbv. ketelwatervoeding: 40 m3/h

    Productie van een membraaninstallatie : 75 m3/h

    Jotem goo.indd 1 13-08-2008 12:48:48

    Parade van noviteitenDe exposanten op Aquatech zijn ver-deeld in vier segmenten: waterbehande-ling (water treatment), point-of-use, op-slag en transport (transport and storage) en meet- en regeltechniek (process control and automation). Zo hebben wij ook het productenoverzicht ingedeeld. De beschrijvingen van de producten zijn beknopt gehouden en geven alleen de ‘highlights’ van de eigenschappen weer. Het overzicht is gebaseerd op inzen-ding en opgave van de leveranciers.

    MEER OVER NOVITEITEN? KIJK OP WATERFORUM ONLINEOp de website van WaterForum Online vindt u dit overzicht ook terug, maar dan uitgebreid met het laatste nieuws, lastminute inzendingen, extra productspecificaties en links naar de website van de producent. www.waterforum.net

    Iedere twee jaar is vakbeurs Aquatech het toneel waarop bedrijven hun nieuwste vindingen presenteren. Aan het oog van de vakbezoekers trekt een parade voorbij van slimme meters, krachtige pompen, effectieve filters en nieuwe waterbehandelingen. Soms ook zijn bestaande technieken verbeterd of verder ontwikkeld. WaterForum zet het productnieuws van Aquatech op een rij.

    Productnieuws van de beursvloer

    SEgMEnT WATERBEhAnDElIngBiofilter tegen membraanvervuilingDe biopROtector is door Rossmark ontwikkeld om biologische fouling op membranen van een nageschakelde omgekeerde osmose-installatie (RO) te beperken. In de biopROtector zit een kunststof dragermateriaal waar nutriënten uit het voedingwater van membraaninstallaties wordt afgevangen. De afwezigheid van de nutriënten in het voedingwater moet er voor zorgen dat biofouling op de RO-membranen afneemt en zo het onderhoud verminderen. Dit leidt tevens tot een grotere capaciteit van de RO-installaties.Bedrijf: Rossmark WaterbehandelingProduct: biopROtectorStand: 03.406

    Mobiele drinkwaterbereiding voor noodsituatiesOm snel te kunnen inspringen op noodsituaties en altijd verzekerd te zijn van schoon drinkwater ontwikkelde Grünbeck Wasseraufbereitung een mobiele drinkwaterbereidingsinstallatie met membraantechniek. Het bijzondere aan de installatie is de combinatie van vier reiningings- en behandelingstechnieken, zijnde groffiltratie, ultrafiltratie, omgekeerde osmose en desinfectie. Het compacte systeem is modulair op te bouwen en aan te sluiten in een 10-voets-container. De dagelijkse opbrengst bedraagt, afhankelijk van het beschikbare water, tot 20 m3 drinkwater. Bedrijf: Grünbeck Wasseraufbereitung Product: mobiele drinkwaterinstallatieStand: 01.513

    Bescherming van professionele waterinstallatiesMet het totaalconcept Filtmaster van Jimten brengt Arnomij een nieuw filtratiesysteem op de markt voor de drinkwatervoorziening, (proces)industrie en land- en tuinbouw. Het systeem beschermt professionele waterinstallaties tegen organische lichte deeltjes zoals waterorganismen en algen en anorganische zware deeltjes zoals zand en roestdeeltjes. De vormgeving van de Filtmaster garandeert een hoog rendement door een langere bezinktijd van het vuil, een grote filtercapaciteit, een lage reinigingsfrequentie en een gereduceerd drukverlies en energieverbruik. Het speciale wervelrad zorgt door cycloonwerking direct bij de inlaat voor afscheiding van zand en soortgelijke deeltjes. Dankzij de kunststof body en onderdelen ondervindt de Filtmaster geen last van corrosie. Bedrijf: Arnomij LeidingsystemenProduct: FiltmasterStand: 01.301

    Uitbreiding productie polymeren3F Chimica breidt de productie van polyacrillamide uit met drie productieplants in de Verenigde Staten in Charlotte (North Carolina) en Portsmouth (Virginia) en Aberdeen (Mississippi). Door de toenemende vraag naar polymeren, specifiek voor gebruik binnen de waterbehandeling, zoekt de Italiaanse groep de weg naar de wereldtop van polymeerproducenten.Bedrijf: 3F Chimica Product: polymerenStand: 03.316

    Mobiele UV-installatieGebaseerd op het succes van de Enviolet, een UV-oxidatie unit, brengt a.c.k. aqua concept een mobiele installatie op de markt. De in een container geïnstalleerde ‘Mobile Enviolet’ werkt autonoom, via een automatisch en instelbaar programma. De twee corrosiebestendige uv-reactoren van elk 12 kW met rotationele doorstroming kunnen voor afzonderlijke behandelingscycli worden ingezet.Bedrijf: a.c.k. aqua concept GmbHProduct: Mobile EnvioletStand: 07.312

    Geluidsgolven tegen algen Een speciale transducer die met ultrasone geluidsgolven in het water organismen als (blauw)algen kan stuk trillen. Ultrasone geluidsgolven bestrijden ook virussen, belangrijk bij tuinbouwbedrijven. De nieuw ontwikkelde transducer is speciaal ontworpen voor gebruik onder water, is vele male krachtiger dan gewone zenders en kan zo een groter gebied bestrijken.Bedrijf: Luykx UltrasoundProduct: AlgastopStand: 07.612

  • 28 I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    n ov Ite I te n ove r Z I c ht

    VERVOlg SEgMEnT WATERBEhAnDElIng

    Grote UV-unit van Berson gecertificeerdHet Deutsches Verband für Gas und Wasser (DVGW) heeft de tot nu toe grootste uv-desinfectie installatie, de Berson InLine 28000 UV, gecertificeerd. De DVGW-normen gelden binnen de drinkwaterwereld als meest scherpe eisen waaraan apparatuur en materialen die met drinkwater in contact komen moeten voldoen. Op de toenemende vraag van drinkwaterbedrijven naar UV-desinfectie met grote capaciteiten heeft Berson nu een passende installatie, die voldoet aan de strenge normen. De UV-unit met een flensdiameter van 800 mm kan, afhankelijk van het te behandelen water en de gewenste UV-dosering, een debiet tot circa 5000 m3/h behandelen. De inLine range onderscheidt zich door een reactorontwerp met dwarsgeplaatste middendruk UV-lampen. Dit resulteert in een hoge graad van desinfectie bij een lage hydraulische weerstand, dus lagere pompkosten.Bedrijf: Berson UV-techniekProduct: Berson InLine 28000 UVStand: 01.211

    Flotatie-installatie voor groot debiet en zwaar belast afvalwaterNa de Lugan-reeks flotatie-installaties introduceert EnviroChemie de Flomar-reeks. Van de Flomar HL zijn er zes versies, speciaal ontwikkeld voor grote hydraulische stromen in de range van 15 tot 300 m3/h. De installatie is voorzien van speciale lamellen voor betere en snellere slib-/waterscheiding. Behandeling van zwaar belast afvalwater is mogelijk met de Flomar HF-installatie, welke leverbaar is in vijf versies met een capaciteit van 10 tot 80 m3/h. Naast de inzet als voorzuivering voor biologische zuiveringsinstallaties zijn de Flomar installaties binnen de branches van slachthuizen, zuivelindustrie, truck- en tankcleaning, plastic recycling en olie- en vetverwerkende bedrijven.Bedrijf: EnviroChemie Product: Flomar Flotatie installatieStand: 03.407

    Vuilvangfilter voor oppervlakte- en rioolwaterRecent is door Passavant Geiger een nieuw type rooster ontwikkeld, het Multidisc-filter. Het filter bestaat uit geperforeerde, sikkelvormige panelen welke het roostergoed bij rioolwaterzuiveringen of inlaatwerken van oppervlaktewater afvangen en naar de afworp transporteren. Het filter zorgt voor een betere verwijdering van roostergoed en ondervindt geen slijtage door borstels omdat reiniging plaatsvindt met sproeiwater. Het filter is leverbaar in diverse uitvoeringen met een

    perforatie van 2 tot 10 mm en een maximale capaciteit tot 20.000 m3/h.Bedrijf: Hollandia Systems Product: MultidiscfilterStand: 07.301A

    Keramische membranen voor drinkwaterbereidingHet ‘metawater’ keramische membraanfiltratiesysteem is een betrouwbare technologie om schoon drinkwater te bereiden door verwijdering van troebelheid, zwevende stoffen, virussen en bacteriën. Na jaren van onderzoek presenteert RWB een groot keramisch membraan element, dat kostentechnisch aantrekkelijk is. De sterkte van de membranen geven de installatie een hoge betrouwbaarheid en zijn daarmee prima inzetbaar in het proces van drinkwaterbereidingBedrijf: RWB Water ServicesProduct: METAWATER Ceramic Membrane Filtration SystemStand: 06.201

    Geurbestrijding door absorptieDe werking van het Colasit Emission Filter is gebaseerd op de eigenschap van de ontwikkelde chemische stof, genaamd FF-AR. Dit product is in staat chemische verontreinigingen en H2S te absorberen. Bestrijding van stankoverlast bij afvalwaterzuiveringen veroorzaakt door dit gas is hierdoor mogelijk. In een speciale separator kan de geabsorbeerde verbinding worden afgescheiden en afgevoerd.Bedrijf: Colasit Holland Product: Colasit Emission FilterStand: 01.416

    Vierlaags filtratie levert helder waterHet Spruce-filter is een aantrekkelijk alternatief voor conventionele zandfilters. Het filter bestaat uit vier lagen met van verschillende filtermedia, dichtheid en deeltjesgrootte. Zwevende stoffen,

    troebelheid en andere deeltjes worden afgefilterd, zodat helder water overblijft.Bedrijf: Eimco Water TechnologiesProduct: Spruce Filter Stand: 01.212

    Nieuwe watertechnologie speelt in op toekomstige lozingseisenHet Franse Veolia Water Solutions & Technologies, in Nederland vertegenwoordigd door Rossmark, presenteert een breed pakket innovatieve technieken om in te spelen op de lozingseisen uit de Kaderrichtlijn Water Zo is er Actiflo, een systeem met een zeer snelle slibbezinking dat kan worden ingezet als voorbehandeling, effluent polishing en voor opvang van piekbelastingen bij hevige regenval. Daarnaast het Hydrotech Discfilter voor effluent-polishing, het slib-op-drager systeem AnoxKaldnes MBBR (moving bed bioreactor). Toepassing van de STAR-procesbesturing verhoogt het rendement van de fosfaat- en stikstofverwijdering. Bedrijf: Rossmark Waterbehandeling / Veolia water Product: diversen Stand: 03.406

    Nageschakeld zandfilter voor N/P-verwijderingPaques speelt eveneens in op de strenger wordende lozingseisen met het nageschakelde Astrazand filter. Het filter op zich is niet nieuw, maar heeft in de praktijk als nageschakelde techniek aangetoond aanvullend nitraat en fosfaat te kunnen verwijderen. Paques ziet de simultane nazuivering met het zandfilter als baanbrekend voor zuiveringsinstallaties die het lozen van nutriënten verder moeten verminderen.Bedrijf: PaquesProduct: Astrasand zandfilterStand: 01.214

    Kleine MBR met nieuwe generatie plaatmodule Toray Water, de Japanse specialist in ondergedompelde modules voor membraanbioreactoren, heeft op de beurs een container met daarin een membraanbioreactor met de nieuwe generatie TMR090-50 plaatmodule. Deze module is speciaal ontworpen voor kleinere toepassingen met 45 tot 90 m2 membraanoppervlak, zoals voor schepen, hotels en kantoren. De TMR090-serie kan worden uitgerust met een verspreider van luchtbellen. De modules zijn zeer eenvoudig te vervangen. De pilot plant wordt momenteel nog gebouwd maar zal eind september klaar zijn Bedrijf: Toray Water Product: TMR090Stand: 03.317

    Uitgekiend doseersysteem voor chloordioxideGrundfos/Alldos heeft op Aquatech Amsterdam 2008 een primeur met de nieuwe Oxiperm Pro 162 voor het doseren van chloordioxide om corrosie uit de waterinstallatie te houden. Een uitgekiende programmering zorgt ervoor dat er zo weinig mogelijk chemicaliën worden gedoseerd en de waterbehandelingskosten minimaal blijven. Het Oxiperm-doseersysteem werkt met continue input uit een speciale water- en een ClO2-meter. Bijzonder aan het doseringsysteem is de dubbele procesbewaking via een overzichtelijk

  • 29I N D U S T R I E M A G A Z I N E

    n ov Ite I te n ove r Z I c ht

    processchema met lichtdiodes en tegelijk via een tekstmenu in het display. Bedrijf: Gundfos/Alldos Product: Oxiperm Pro 162Stand: 01.201

    Compacte RO en EDI-instalallaties‘Plug+play’ omgekeerde osmose units van Eurowater, waarbij een combinatie van voorbehandeling met membraanmodules op een roestvaststalen frame uiterst compact is samengebouwd. Het geheel wordt bestuurd door een centrale micro-plc besturing. De installatie heeft een compacte voetprint van nog geen vierkante meter. Verder toont Eurowater een voorbeeld van haar elektro-de-ionisatie installaties (EDI), eveneens op een compact frame. Bedrijf: EurowaterProduct: diversen Stand: 07.428

    Kostenbesparende afvalwaterzuivering met granulaatEen in Nederland al veel geprezen concept dat op Aquatech internationaal in de schijnwerpers wordt gezet is Nereda van DHV. Bij deze afvalwaterzuiveringstechniek groeien de bacteriën niet in vlokvorm, maar als compacte korrels, die sneller bezinken. De installatie heeft daardoor een kleinere footprint en is fors goedkoper dan traditionele zuiveringen. Bedrijf: DHVProduct: NeredaStand: 7.308

    SEgMEnT POInT-OF -USE

    Chloorvrij drinkwater met ozonfilterHet Maleisische marketingbedrijf Nesh brengt een primeur met het QOOZO-filter. Het filter zuivert leidingwater met ozon met drie filtercardtridges op twaalf niveaus. Het gezuiverde water is behalve chloorvrij ook ontdaan van bestrijdingsmiddelen en bacteriën. Het QOOZO-filter op basis van ozonisatie levert zo direct drinkbaar water.Bedrijf: NESH Marketing Sdn. Bhd.Product: QOOZO filter Stand: 05.103a

    SEgMEnT TRAnSPORT En OPSlAgKleine en krachtige vuilwaterpompDe Amarex NS32 is een nieuwe lichte en compacte dompelpomp, voor het verpompen van alle soorten gemeentelijk, industrieel en bedrijfsmatig afvalwater. De pomp is zeer licht en compact en past in nauwe pompputten en reservoirs. De Amarex NS32 leent zich bij uitstek voor toepassing in drukrioleringsystemen, waar het water onder vrij verval arriveert en in installaties met lange leidingen met weinig verval. De pomp heeft een maximale capaciteit van 16 m3/uur en is uitgevoerd met een vuilversnijder, die aanwezige vezels verkleint, zodat voor de afvoer een diameter van 32 mm volstaat. Dit levert een besparing op de kosten voor leidingen, afsluiters etc. verderop in het systeem.Bedrijf: KSB Nederland Product: Amarex N S 32Stand: 01.208

    Pomp voor grote capaciteitenMet de officiële lancering van de DPV85 breidt Duijvelaar zijn reeks verticale pompen uit met een pomp voor grote capaciteit tot maximaal 110 m3/u en een maximale opvoerhoogte van 175 meter. De pomp kent drie uitvoeringen met een gecataforeerde gietijzeren voet (DPVC) of roestvaststaal AISI304 (DPV) of AISI316 (DPVS). Volgens Duijvelaar behaalt de DPV 85, die per 1 september leverbaar is, een maximale efficiency van 81%, één van de hoogste rendementen in de markt.Bedrijf: Duijvelaar PompenProduct: DPV81Stand: 01.303

    Pompassortiment uit ontwikkelingslandenHet Centrum tot Bevordering van de Import uit Ontwikkelingslanden (CBI) presenteert dit jaar een groot assortiment pompen met appendages. CBI-experts selecteerden de uit ontwikkelingslanden afkomstige producten op kwaliteit, betrouwbaarheid, logistieke eisen,

    prijs-prestatieverhouding en efficiëncy. De vertegenwoordigingen op het CBI-paviljoen zijn dit jaar afkomstig uit de landen India, Macedonië en Colombia. Het CBI is een instelling van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken en ondersteunt bedrijven uit ontwikkelingslanden bij het verbeteren van de concurrentiepositie binnen de EU & EFTA-markten. Een trekker is de drijvende pomp, die met een capaciteit tot 5 m3/s oplossing kan bieden bij wateroverlast door overstroming, hevige neerslag of juist irrigatie. De pomp is snel te transporteren en in bedrijf te nemen vanwege de kleine benodigde waterdiepte.Bedrijf: CBIProduct: pompen en appendages Stand: 07.400

    Energiezuinige voortstuwersEen goede dimensionering van de nieuwe generatie Wilo 3-blads-voortstuwers brengt een energiebesparing tot 10% binnen handbereik. De langzaam draaiende voortstuwers zijn modulair van opbouw en nauwkeurig af te stemmen op de gewenste toepassing. De langzaam draaiende voortstuwers worden onder andere toegepast in afvalwaterzuiveringen voor menging, homogenisatie en gerichte stromingsvorming. De achterwaarts gebogen vleugels maken d