Aquadra eindrapport

download Aquadra eindrapport

of 35

  • date post

    21-Feb-2016
  • Category

    Documents

  • view

    222
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Binnen het Europese Aquadra-project werkten waterbeheerders uit Vlaanderen, Wallonië, Nederland en Duitsland vier jaar lang aan 12 pilootprojecten voor een duurzaam waterbeheer. Daarbij werd het waterbeheer van de Jeker, de Voer, de Berwijn en de Geul op elkaar afgestemd.

Transcript of Aquadra eindrapport

  • Eindrapport SEPTEMBER 2013

    Een grensverleggend project voor de Jeker, Voer, Berwijn en Geul

    4 ZIJRIVIEREN VAN DE MAAS

  • Voorwoord Water kent geen grenzen Inleiding Aquadra kent geen grenzen De kaders van het dossier De keuze voor projecten De cordinatie en partners

    Hoofdstuk 1 Het stroomgebied van de Jeker Algemene beschrijving Pilootproject 1 Hermeandering van de Jeker in Grand-Axhe Pilootproject 2 Haalbaarheidsstudie voor de hermeandering van de Jeker in Bergilers (Oreye) Pilootproject 3 Aanpassingswerken aan het wachtbekken in de vallei van de Yerne Pilootproject 4 Herstel van de oorspronkelijke structuur van de Jeker in De Kevie (Tongeren) Pilootproject 5 Openleggen en herinrichten van de Beek in Vreren-Nerem Communicatie-initiatieven

    Hoofdstuk 2 Het stroomgebied van de Berwijn Algemene beschrijving Pilootproject Opwaardering van de omgeving bij de monding van de Berwijn Communicatie-initiatieven

    Hoofdstuk 3 Het stroomgebied van de Voer Algemene beschrijving Pilootproject 1 Retentie van water- en modderstromen in de vallei van de Horstergrub (Vlaanderen) Pilootproject 2 Aanleg van een erosiebekken op de Horstergrub (Nederland) Communicatie-initiatieven

    Hoofdstuk 4 Het stroomgebied van de Geul Algemene beschrijving Pilootproject 1 Herstel van natuurlijke biotopen: Geuldal Pilootproject 2 Herstel van natuurlijke biotopen: Geuloevers Pilootproject 3 Aanleg van een natuurlijke retentiezone in Neuhaus (Lontzen) Pilootproject 4 Aanleg van een natuurlijke retentiezone in Schimper (Plombires) Pilootproject 5 Aanleg van een natuurlijke retentiezone in Hombourg (Plombires) Pilootproject 6 Opwaardering van het brongebied (Raeren) Pilootproject 7 Heraanleg van de heuvels rondom de Casinovijver (Kelmis) Communicatie-initiatieven

    Hoofdstuk 5 Overkoepelende initiatieven Meetpunten Modellering Picknickplaatsen Cartografie Charter Hoofdstuk 6 Nuttige gegevens

    Waterbeheerders Partners Aquadra Woordenlijst

    pag 3

    pag 4

    pag 9

    pag 23

    pag 29

    pag 37

    pag 53

    pag 61

  • 3E INDRAPPORT AQUADRA

    33

    E INDRAPPORT AQUADRA

    Voorwoord Water kent geen grenzen

    Water is van levensbelang. Voor mens, plant en dier. En water trekt zich niets van grenzen aan ... Propere en veilige waterlopen zijn essentieel voor onze natuurlijke omgeving. Een gentegreerd beheer daarvan is niet gemakkelijk wanneer waterlopen grenzen oversteken en in verschillende landen door ver-schillende instanties beheerd worden. In de Euregio Maas-Rijn is dat het geval bij de Jeker, de Voer, de Ber-wijn en de Geul. Deze vier zijrivieren van de Maas steken de grens van Vlaanderen, Walloni, Nederland of Duitsland over.

    In een stroomgebied heeft iedereen een verantwoordelijkheid ten opzichte van alle andere bewoners en planten of dieren. Niet alleen stroomopwaarts ten opzichte van stroomafwaarts, want grondwater vloeit soms in de omgekeerde richting. Niet alleen direct aan een waterloop, want water beweegt. Niet alleen met zichtbaar water, want water is soms niet zichtbaar. Die verantwoordelijkheid en solidariteit doopten de partners van AQUADRA tot aquasolidariteit. Water verbindt en doet dat over de grenzen heen: de bewoners van de stroomgebieden zijn verantwoordelijk voor elkaar.

    Om de samenwerking tussen de regios te verbeteren voor het beheer van deze waterlopen, startten een tiental partners uit de Euregio in 2009 met het project AQUADRA. Samen ontwikkelden zij nieuwe werk-instrumenten en zullen zij ook in de toekomst het waterbeheer beter op elkaar afstemmen. AQUADRA pakte de wateroverlast, de waterkwaliteit en het erosieprobleem aan door pilootprojecten te starten. En door zoveel mogelijk belanghebbenden, van burgers tot specialisten, te betrekken bij het grensoverschrij-dend project.

    De betrokken partners van AQUADRA ontwikkelden een gezamenlijke visie en werkten die de afgelopen jaren verder uit. De verantwoording over die afgelopen periode staat in dit rapport. Maar ook het perspec-tief op de toekomst: AQUADRA eindigde weliswaar in september 2013, maar de samenwerking van de beheerders uit de regio gaat door. Het contract dat dat onderschrijft is het charter dat de toekomst schetst.

    De waterkwaliteit, de wateroverlast en het erosieprobleem moeten onze grensoverschrijdende aandacht houden. Dat is de basis voor de toekomst van AQUADRA.

    Joseph Austen Voorzitter A.D.L.

    Vincent MignoletVoorzitter Contrat de Rivire Meuse Aval

    Willy DelvingtVoorzitter Ardenne& Gaume

    Ludwig VandenhoveGedeputeerde voor waterlopen provincie Limburg (B)

    Frank Van SevencotenAdministrateur-generaal VMM

    Jan SchrijenVoorzitter Waterschap Roer en Overmaas

    Bert Kersten Gedeputeerde voor Arbeidsmarkt en Onderwijs, Duurzaamheid en Energie van de provincie Limburg (NL)

  • E INDRAPPORT AQUADRA

    4 5

    E INDRAPPORT AQUADRAE INDRAPPORT AQUADRA E INDRAPPORT AQUADRA

    InleidingAQUADRA kent geen grenzenDe waterbeheerders uit de verschillende regios hebben doorheen de jaren hun eigen instru-menten ontwikkeld, soms voor eenzelfde waterloop. Dat is begrijpelijk, maar niet bevorderlijk voor gentegreerd waterbeheer van bron tot monding: daarvoor is grensoverschrijdende sa-menwerking nodig. AQUADRA bracht de partners uit de verschillende regios tot die samen-werking waarbinnen ze nieuwe instrumenten ontwikkelden die ze samen kunnen gebruiken.

    De kaders van het dossier

    De kaderrichtlijn Water1 verlangt dat alle partners van een bepaald stroomgebied via nauwe samenwer-king hun wateren beheren vanuit een stroomgebiedbeheerplan. Stroomopwaartse en stroomafwaartse belangen worden daarin door alle betrokken partners gediend. De kaderrichtlijn Water probeert binnen stroomgebieden een nieuw saamhorigheidsgevoel omtrent waterbeheer te creren. Dit kreeg vorm in het project AQUADRA.

    AQUADRA is een project van twaalf partners uit de Euregio Maas-Rijn die sinds 2009 samenwerken om de grensoverschrijdende waterlopen (de Jeker, de Voer, de Berwijn en de Geul) te verbeteren en zo na te streven wat in de richtlijnen is vastgelegd. Dit Interreg-project verzamelt de diverse goede initiatieven aan weerszijden van de grenzen en bundelt ze tot grensoverschrijdend en gentegreerd waterloopbeheer.

    De taal van het dossier

    Voor een goede samenwerking is het belangrijk om eenzelfde taal te spreken. De taal van waterbeheerders is onder andere die van kaarten. AQUADRA verzamelt zoveel mogelijk gegevens over het waterbeheer uit elke regio om uniforme kaarten te ontwikkelen die de waterbeheerders voor hun gemeenschappelijke activiteiten zullen gebruiken.

    Zo kwamen er binnen het hele projectgebied extra meetstations en werden oudere meetstations vervan-gen. Deze meetstations verschaffen sneller en correcter informatie over het waterpeil en verbeteren zo de gegevensuitwisseling tussen de partners uit de verschillende regios. Dat helpt om stroomafwaarts droge voeten te houden.

    Om betere plannen te kunnen maken en investeringen doordachter te kunnen uitvoeren, maken de wa-terbeheerders gebruik van computermodellen. Hiermee worden scenarios ontwikkeld die de gevolgen van wateroverlast simuleren. Deze simulaties zijn accurater als alle regios dezelfde computermodellen gebruiken. Ook dat regelt AQUADRA.

    De keuze voor projecten

    Bij grensoverschrijdende projecten is de intentie nooit het probleem, maar vaak wel de afstemming. De beste manier om grensoverschrijdende problemen op te lossen was het uitwerken van pilootprojecten die de kans op overstromingen in de Euregio Maas-Rijn zouden verkleinen en de waterkwaliteit zouden verbeteren.

    In de stroomgebieden van de Jeker, de Voer, de Berwijn en de Geul koos AQUADRA voor zestien piloot-projecten die afstemming en samenwerking vereisten. Hierdoor werden problemen van grensoverschrij-dende aard aangepakt, zowel stroomopwaarts als stroomafwaarts.

    De focus lag hierbij op een langetermijnvisie op waterproblematiek. Die goed waterbeheer oplevert (pro-per en veilig) en bovenal samenwerking bevordert in verschillende regios en landen. Water trekt zich immers niets van grenzen aan.

    Cordinatie en partners

    CordinatieAgence de Dveloppement Local de Plombires, Lontzen et Welkenraedt.

    Partners Agence de Dveloppement Local Lontzen-Plombires-Welkenraedt ASBL Ardenne & Gaume ASBL Contrat de Rivire Haut Geer Contrat de rivire Meuse Aval Waterschap Roer en Overmaas Vlaamse Milieumaatschappij Provincie Limburg (B) Provincie Limburg (NL)

    Geassocieerde partners Vzw Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren Walloni Province de Lige Stadt Aachen Bekkensecretariaat Maasbekken

    Het project AQUADRA was mogelijk dankzij Europese subsidie uit het Interreg IV-programma van de Euregio Maas-Rijn.

    1 De kaderrichtlijn Water is een Europese richtlijn die sinds december 2000 geldt. In Vlaanderen is deze richtlijn bekend als decreet Integraal Waterbeleid.

  • Maas - Meuse

    L' YER

    NE

    Le G

    EER

    La GULP

    La GUEULE

    Ruisse

    au la BELLE

    Ruiss

    eau du VIVIER

    La GRANDE BEEK

    Ruisseau de MORTIER

    Ruisseau de BEFVE

    FAU

    SSE GEE

    R

    GRUNST

    RASSERBACH

    Ruisseau d' ASSE

    TUNISH

    BACH

    Le ROUA

    Le LONTZ

    ENERBA

    CH

    Le GEE

    R

    La MU

    LLE

    EXHAU

    RE D

    'ANS

    RIGOLE

    D'AWAN

    S

    Le BOLLA

    ND

    Le GEER

    Le GEER

    TONGEREN

    HEERS

    RIEMST

    VOEREN

    GINGELOM

    LIEGE

    EUPEN

    HERVE

    RAEREN

    VISE

    ANS

    BRAIVES

    HANNUT

    DALHEMOUP