Als lijden ondraaglijk wordt VOM 21maart 2013 Marianne Dees, huisarts, SCEN arts, onderzoeker...

download Als lijden ondraaglijk wordt VOM 21maart 2013 Marianne Dees, huisarts, SCEN arts, onderzoeker m.dees@iq.umcn.nl.

of 23

  • date post

    12-May-2015
  • Category

    Documents

  • view

    214
  • download

    1

Embed Size (px)

Transcript of Als lijden ondraaglijk wordt VOM 21maart 2013 Marianne Dees, huisarts, SCEN arts, onderzoeker...

  • Dia 1
  • Als lijden ondraaglijk wordt VOM 21maart 2013 Marianne Dees, huisarts, SCEN arts, onderzoeker m.dees@iq.umcn.nl
  • Dia 2
  • 2 Definitie van lijden Lijden is het leed dat veroorzaakt wordt door een werkelijke of ervaren aanhoudende bedreiging van de integriteit of het voortbestaan van de persoon. Het vereist bewustzijn van toekomst en verleden. E.J. Casell 1992
  • Dia 3
  • Themas lijden Existentiel Spiritueel Psycho- emotioneel MedischSociaal 3 M. Dees 2010
  • Dia 4
  • Medische thema Lichamelijke klachten variren sterk en hangen nauw samen met het beloop van ziekte of veroudering Algemene lichamelijke klachten zoals uitputting, pijn, ellendig voelen geven meer toename van lijden dan tractus gerelateerde symptomen Lichamelijke, cognitieve en emotionele aftakeling zijn een belangrijke oorzaak van lijden Patinten met psychiatrische symptomen benadrukken de zwaarte en de continuteit van hun lijden en lijden 4 65 jarige vrouw met neuropatische pijn, met maximale pijn medicatie Ik heb de hele dag pijn, ik heb s nachts pijn, ik word wakker met pijn en ik ga naar bed met pijn. Als ze ook maar de helft van mijn pijn weg konden nemen zou ik niet over euthanasie nadenken.
  • Dia 5
  • Psycho-emotionele thema Jezelf niet meer zijn Negatieve emoties: oa verdriet, schaamte, wanhoop, teleurstelling, somberheid, boosheid Angst voor toekomstig lijden Afhankelijkheid Verlies van autonomie 5 55 jarige vrouw met nasopharyngeale kanker Mijn waardigheid is verdwenen, liggend in bed ben ik niet langer de onafhankelijke vrouw die ik was.
  • Dia 6
  • 6 Verlies van maatschappelijke status Onvrede over de zorg( verpleeghuis) Tot last zijn Eenzaamheid Biografie( Jappenkamp, seksueel misbruik) Sociaal-maatschappelijke thema 94 jarige vrouw, klaar met leven De huishoudelijke hulp komt een keer per maand. Ik zie er wel gezond uit maar ik heb zoveel verdriet omdat ik iedereen kwijt ben, mijn ouders, mijn man, mijn zussen en mijn broer is doorgeschoten door de Duitsers. Iedereen is weg.
  • Dia 7
  • Uitzichtloosheid Niet meer kunnen Zinloosheid Klaar met leven 7 Existentile thema 48 jarige vrouw met borstkanker Het is zon agressieve vorm van kanker: ik heb mijn leven lang gewerkt en daarnaast gewoon de kinderen en het huishouden en het draaide allemaal prima en ja ik had gewoon heel veel energie en nou kan ik helemaal niks meer, nou voor mij is dit een drama.
  • Dia 8
  • Ondraaglijk lijden en het levenseinde 8
  • Dia 9
  • Wanneer denk u over uw levenseinde? Liever niet! U wordt ouder Iemand in uw naaste omgeving wordt ernstig ziek U bent zelf ernstig ziek U wilt de zaken rondom uw dood goed geregeld hebben
  • Dia 10
  • Besluitvorming rondom het levenseinde Een beslissing betreffende een persoon in de laatste dagen van diens leven, die (mogelijk) een belangrijke impact heeft op de kwaliteit van leven, de plaats en/of het moment van sterven 10
  • Dia 11
  • Themas besluitvorming levenseinde Uw eigen visie op sterven (naasten) Visie (huis)arts op uw wensen en verwachtingen Reanimatie Dementie Coma Stoppen met eten en drinken Behandelverboden Plaats van sterven (thuis/hospice/ziekenhuis/verpleeghuis) Wilsverklaring en machtigingen Palliatieve sedatie Euthanasie en hulp bij zelfdoding 11
  • Dia 12
  • Gesprek over wensen en verwachtingen 12
  • Dia 13
  • 13 Definitie WHO 2002 De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft in 2002 een vernieuwde definitie van palliatieve zorg opgesteld: Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patinten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen en verlichten van lijden, door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn en andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard.
  • Dia 14
  • Zelfbeschikkingsrecht 14 Patinten hebben geen recht op euthanasie of hulp bij zelfdoding. Euthanasie en hulp bij zelfdoding zijn strafbaar. Alleen artsen kunnen deze handelingen in bijzondere omstandigheden en bij naleving van alle zorgvuldigheidseisen straffeloos uitvoeren. Principile bezwaren van artsen tegen euthanasie en hulp bij zelfdoding dienen te worden gerespecteerd.
  • Dia 15
  • KNMG Standpunt 15 Als uw patint op afzienbare termijn komt te overlijden, helpt een tijdig gesprek over verwachtingen en wensen om passende en kwalitatieve goede zorg in de laatste levensfase te geven. Dit vergt van u een proactieve opstelling.
  • Dia 16
  • Wilsverklaring Wilsverklaring is er voor als u zelf niet kunt beslissen Medische handelingen weigeren of ondergaan Omstandigheden wanneer u euthanasie wilt Geen plicht wilsverklaring uit te voeren Bv. acuut ingrijpen, niet actueel, niet van toepassing Bespreken met familie en huisarts Gevolmachtigde 16
  • Dia 17
  • 17 Palliatieve sedatie Opzettelijk verlagen bewustzijn van een stervende patint die ondraaglijk lijdt Indicatie: onbehandelbare symptomen bij een stervende patint Doel: verlichten van het lijden Normaal medisch handelen(WGBO)
  • Dia 18
  • 18 Euthanasie Het opzettelijk levensbeindigend handelen door een ander dan de betrokkene op diens verzoek Wet toetsing levensbeindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding trad in werking op 1 april 2002 Euthanasie en hulp bij zelfdoding zijn strafbaar tenzij Aan 6 zorgvuldgheidscriteria wordt voldaan Uitgevoerd door arts Gemeld aan de gemeentelijk lijkschouwer
  • Dia 19
  • De 6 zorgvuldigheidseisen Vrijwillig en weloverwogen verzoek patint Uitzichtloos en ondraaglijk lijden Patint voorgelicht over situatie en vooruitzichten Geen andere redelijke oplossing Consultatie van onafhankelijke (SCEN)arts(1 e 4 eisen) Medisch zorgvuldig uitgevoerd 19
  • Dia 20
  • Maatschappelijk debat NVVE Burgerinitiatief Uit Vrije Wil Laatste wil pil Euthanasie en dementie Euthanasie en psychiatrie Levenseinde kliniek Tweede evaluatie Wet toetsing levensbeindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding 20
  • Dia 21
  • 21 Een heuvel tilt je uit het leven van de oude Waalstad in de stilte. Smal is de doorgang naar het laatste pad, hemelhoog het huis. Wie over zijn genadedrempel raakt ontwaart de zachte dood die korte metten met je maakt. Victor Vroomkoning
  • Dia 22
  • Vragen? 22
  • Dia 23
  • Continue diepe sedatieEuthanasie Lijdensverlichting Verlaging bewustzijn Normaal medisch handelen Niet te verlichten symptomen Stervende patint(1-2 weken) Indien mogelijk toestemming patint Consultatie indien ondeskundig Indien mogelijk consensus(PNH) Sedativa(benzodiazepines) Titratie obv lijdensverlichting Arts en verpleegkundigen Reversible Niet levensbeindigend Natuurlijk overlijden WGBO Geen melding noch toetsing Opheffen van het lijden Levensbeindiging Bijzonder medisch handelen Uitzichtloos, ondraaglijk lijden Niet alleen in laatste levensfase Weloverwogen verzoek patint Consultatie verplicht Primair tussen patint en arts Barbituraat en spierrelaxantia Snelle dosering Arts Niet reversibel Levensbeeindigend Niet natuurlijke dood Aparte wetgeving Verplichte melding en toetsing 23