Academisch denken III

of 13 /13
CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 1 Academisch denken III een introductie tot filosofie deel III, verhouding tussen de wetenschappen Alfred Driessen, [email protected]

Embed Size (px)

description

Dit is deel III in een serie van 3 inleidingen in het academisch denken. Hierbij gaat het om der verhouding van de wetenschapsgebieden, die door het object van de particuliere wetenschap worden bepaald. In twee gevallen zal worden getoond dat grensoverschrijding niet ten goede komt van een inhoudelijke discussie. Het gaat daarbij om evolutie, een wetenschappelijk model binnen de biologie, en het begrip huwelijk in de juridische vaktaal.

Transcript of Academisch denken III

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 1

    Academisch denken IIIeen introductie tot filosofie

    deel III, verhouding tussen de

    wetenschappen

    Alfred Driessen,[email protected]

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 2

    wat is wetenschap?

    Aristoteles: 384 - 322

    wetenschap is zekere kennis door

    oorzaken(Anal. Post., I 2, 71 b9)

    kennis waarover?:

    object van de wetenschap

    het object van de wetenschap

    materieel en formeel

    vaak hebben verschillende weten-

    schappen hetzelfde materiele object:

    bv mens bestudeert door:

    natuurkunde, biologie, psychologie,

    geneeskunde

    verschil: formeel object

    Aristoteles peinzend bij een

    borstbeeld van Homerus

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 3

    object van de wetenschappen I

    materiele object

    het deel van de realiteit die bestudeerd wordt

    formele object

    het bijzondere aspect waaronder men het deel van de realiteit

    bestudeert.

    wiskunde bestudeert kwantitatieve aspecten van de dingen

    natuurkunde bestudeert materiele dingen inhoever zij materieel

    zijn

    biologie bestudeert materiele wezens in hoeverre zij levend zijn

    niveau van

    metafysica bestudeert dingen inhoever zij zijnde zijn

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 4

    object van de wetenschappen II

    wetenschap materieel object formeel object

    theologie alles, hele schepping, God,

    engelen,

    God zelf en Zijn daden

    (schepping, verheffing en

    verlossing) inzover deze

    geopenbaard zijn

    metafysica materiele en immateriele

    zijnden

    in hoever zijnden zijn

    geneeskunde mens qua lichamelijk en geestelijk

    functioneren

    kunst-

    geschiedenis

    handelen van mens en zijn

    producten

    inhoever esthetische en

    expressieve aspecten betrokken

    zijn

    natuurweten-

    schappen

    materiele dingen en

    wezens (zijnden)

    in hoever materieel zijn

    rechten menselijk handelen in hoever rechtvaardigheid

    betrokken is

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 5

    case I: evolutie

    wetenschap materieel object formeel object

    metafysica materiele en immateriele

    zijnden

    in hoever zijnden zijn

    natuurweten-

    schappen

    materiele dingen en

    wezens (zijnden)

    in hoever materieel zijn

    Is er ontwerp of design?

    uitspraken over mogelijke ontwerper:

    binnen materiele wereld:

    hoort tot object van biologie

    buiten materiele wereld:

    hoort niet tot object van biologie

    noch het bevestigen

    noch het ontkennen

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 6

    case I: evolutie en toeval

    Kan een bioloog toeval in een

    evolutieproces aantonen?

    wat hij wel kan zeggen:

    Er zijn geen natuurwetten die het

    evolutieproces sturen!

    wat hij niet kan concluderen:

    Er is absoluut niemand die het

    stuurt, het is dus toeval!

    Want bioloog kan met zijn weten-

    schap niet bepalen of realiteit tot het

    materiele beperkt is.

    Dit is het bereik van de filosofie

    (metafysica).

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 7

    case II: huwelijk en taal

    wat is een kilo?

    voor Jan-met-de-pet: 2 pond

    voor natuurkundige: 1 kilo is 1000 ????

    kent alleen kW, kJ, kg, kN, kPa, kA.....

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 8

    case II: huwelijk en taal

    wat is een kilo?

    Een leraar natuurkunde zal tijdens

    het proefwerk een punt aftrekken

    voor het ontbreken van de juiste

    eenheden, zoals kilo i.p.v.

    kilogram.

    De precisie van de vaktaal zou op

    de Albert Cuyp pedanterie zijn.

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 9

    case II: huwelijk en taal

    wat is een huwelijk?

    voor Jan-met-de-pet:

    (van Dale 1999)

    de wettelijk geregelde, formeel

    bekrachtigde levensgemeenschap

    tussen en man en een vrouw, naar de

    zin van de instelling voor het leven

    aangegaan.

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 10

    case II: huwelijk en taal

    wat is een huwelijk?

    voor de juridische specialist na 2001 in

    Nederland

    (van Dale 2005)

    de wettelijk geregelde, formeel

    bekrachtigde levensgemeenschap tussen

    twee personen, naar de zin van de

    instelling voor het leven aangegaan (in

    Nederland sinds 2001 en in Belgie sinds

    2003 niet meer alleen tussen man en

    vrouw, maar ook tussen personen van

    hetzelfde geslacht)

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 11

    case II: huwelijk en taal

    wat is een huwelijk?

    (van Dale 2005)

    de wettelijk geregelde, formeel bekrachtigde levensgemeenschap

    tussen twee personen, naar de zin van de instelling voor het leven

    aangegaan (in Nederland sinds 2001 en in Belgie sinds 2003 niet

    meer alleen tussen man en vrouw, maar ook tussen personen van

    hetzelfde geslacht)

    om duidelijk te maken dat dat de gewone

    betekenis van Jan-met-de-pet blijft bestaan

    citeert van Dale 2005 Arthur Japin:

    "wat doet het huwelijk meer dan van

    getalenteerde mannen echtgenoten maken en

    van hun briljante vrouwen hun slavinnen?"

    Dit aforisme van Japin gaat ervan uit dat het

    huwelijk een levensgemeenschap van een man

    met een vrouw is.

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 12

    case II: huwelijk en taal

    bevoegdheid van de kamer:

    het regelen van de juridische aspecten van

    de samenleving;

    de kamer kan dus aan een

    levensgemeenschap tussen personen van

    hetzelfde geslacht de gelijke rechten en

    plichten geven als aan een tussen man en

    vrouw

    De taal van Jan-met-de-pet wordt niet door

    juridische uitspraken en wetten geregeld.

  • CSR: Culture, Science and Religion Academisch denken III Leidenhoven 17 november 2010 pagina 13

    case II: huwelijk en taal

    Linguistiek, de emotionele waarde van

    het woord, huwelijksymbolen,

    associaties bij het woord, gebruik in

    literatuur etc. kunnen en mogen niet

    door juridische wetten worden geregeld.

    Zou het moeten verbazen dat voor Jan-

    met-de-pet een huwelijk tussen man en

    vrouw niet hetzelfde is als een

    levensgemeenschap tussen personen

    van hetzelfde geslacht?

    Hij zal wel ermee rekening moeten

    houden dat er - wat de juridische

    aspecten betreft (en in de juridische

    vaktaal) - in Nederland geen

    onderscheid wordt gemaakt.

    beperktheid van een juridische regeling