ABN AMRO Blikt vooruit 2013

download ABN AMRO Blikt vooruit 2013

of 52

  • date post

    01-Nov-2014
  • Category

    Documents

  • view

    441
  • download

    0

Embed Size (px)

description

Is Nederland de weg naar boven ingeslagen? Deze vraag wordt verder onderzocht in deze presentatie. In de presentatie worden een aantal landen bekeken. We kijken eerst naar de grootste twee economieën: de VS en China (dat tevens model staat voor Azië/ZO Azië), vervolgens naar Europa en tot slot naar Nederland. Daarnaast worden de belangrijkste items in de Miljoenennota belicht.

Transcript of ABN AMRO Blikt vooruit 2013

  • 1. September 2013 Joop Wijn Lid Raad van Bestuur ABN AMRO blikt vooruit
  • 2. 2 index Bron: Thomson Reuters Datastream -40 -30 -20 -10 0 10 20 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Producentenvertrouwen Consumentenvertrouwen Is de weg naar boven ingeslagen?
  • 3. De ABN AMRO blikt vooruit presentatie is door 1250 personen bijgewoond. Aan het begin van elke presentatie werd de stemming gepeild. De zalen waren overwegend positief op d vraag: Is Nederland de weg naar boven ingeslagen? Sheet 3 laat zien dat het vertrouwen van de producenten vrij neutraal is, net iets onder het midden (de bedrijven in de zaal waren dus iets positiever). Het consumentenvertrouwen daarentegen staat inderdaad erg laag en er lijkt nog geen duidelijk weg naar boven toe. Is Nederland de weg naar boven ingeslagen? Deze vraag wordt verder onderzocht in deze presentatie. Daarnaast worden de belangrijkste items in de Miljoenennota belicht. 3
  • 4. Agenda In deze presentatie worden een aantal landen bekeken. We kijken eerst naar de grootste twee economien: de VS en China (dat tevens model staat voor Azi/ZO- Azi), vervolgens naar Europa en tot slot naar Nederland. 4 1. Twee grootmachten 2. Europa 3. Nederland
  • 5. Huizenprijzen VS stijgen weer 5 % j-o-j Bron: Thomson Reuters Datastream -20 -10 0 10 20 01 03 05 07 09 11 13
  • 6. VS: Schulden gezinnen gedaald 6 % van beschikbaar inkomen Bron: Thomson Reuters Datastream
  • 7. De huizenmarkt in de VS was een van de grootste achterliggende oorzaken van de crisis. Veel banken en financile instellingen in de wereld waren via financile constructies blootgesteld aan het risico van een waardedaling van de Amerikaanse huizenmarkt. We zien nu dat de huizenmarkt in de VS aan het herstellen is. De Amerikaanse economie is een flexibele economie. Daardoor kunnen snel dalingen optreden en kunnen deze ook weer relatief snel omdraaien. In 2008 daalden de huizenprijzen met 20%. In 2013 laten die weer een groei zien van meer dan 10%. Dankzij deze groei is een van de belangrijkste haarden van de economische crisis tot rust gekomen. Hetzelfde geldt voor een andere belangrijke oorzaak van de crisis: de grote schulden die Amerikaanse huishoudens hadden. Deze schuld is nu een stuk lager en bevindt zich weer op het niveau van 2004. Deze lagere schuld, in combinatie met de lage rente, zorgt er voor dat de rentelasten ook significant zijn gedaald. 7
  • 8. VS: positief 8 Huizenmarkt Balansen hersteld Budget tekort onder controle Minder bezuinigingen Monetair beleid blijft ruim Dalende inflatie Banken draaien weer goed Schalie revolutie
  • 9. VS: risicos 9 Markten onzeker over tempo verminderen obligatieaankopen door Fed rente te sterk omhoog als te vroeg inflatie of bubbles als te laat Schuldplafond niet tijdig verhoogd door impasse politiek
  • 10. Naast het herstel op de woningmarkt en een daling van de schulden, heeft de regering Obama ook het begrotingstekort flink teruggebracht en heeft de FED veel geld in de economie gepompt. Maar dat laatste brengt ook risico's met zich mee. De vraag is: hoe lang kan dit zo doorgaan en ook: hoe en wanneer kan dit worden verminderd? De timing en maatvoering die de FED aan de dag legt met betrekking tot deze geldhoeveelheid zullen bepalend zijn voor het effect dat dit zal hebben op de economie. Er zijn twee economische scholen die hier verschillende opvattingen over hebben. De Keynesiaanse stroming waar NY Times columnist Paul Krugman een belangrijke voorstander van is is van mening dat er veel geld in de economie moet worden gepompt om te voorkomen dat de economische groei in de knop wordt afgebroken. De andere stroming de monetaristen is van mening dat te veel geld in de economie een te groot risico veroorzaakt op hoge rentes en uit de hand lopende overheidsfinancin en nieuwe zeepbellen. 10
  • 11. Het tweede risico dat de VS loopt is hun zogenaamde schuldenplafond: als de schulden boven een bepaald niveau komen, worden automatisch de belastingen verhoogd en bezuinigingen doorgevoerd. Dit kan ook een rem veroorzaken op de economische groei. De nieuwe deadline voor de hoogte van het schuldenplafond is vastgesteld op 30 oktober 2013. Het valt haast te voorspellen dat met de nodige, politieke horten en stoten men vlak voor deze deadline toch wel weer tot overeenstemming komt. Hopelijk blijven de financile markten rustig. 11
  • 12. China: positief Groei trekt weer aan na zwakkere periode Rebalancing van economie: meer consumptie Groei van ontwikkelde bevolking 12
  • 13. China: risicos Onroerend goed bubble De rebalancing is enigszins experimenteel Inadequaat beleid kan leiden tot sociale onrust 13
  • 14. China is nog altijd een belangrijke groeimotor van de wereldeconomie. De verwachting is dat dat voorlopig ook wel zo zal blijven. Het maakt voor de wereldeconomie dan ook niet zoveel uit of dat nou met bijvoorbeeld 7% of 9% is. De groei van de ontwikkelde bevolking en consumptie en de continue stroom van inwoners naar de steden zal een belangrijke drijfveer zijn van deze groei. Toch zijn er ook in China risico's: zo worden er bijvoorbeeld meer en meer kantoorkolossen gebouwd, die lang niet allemaal zijn verhuurd. Het risico is dus dat hier een zeepbel aan het ontstaan is. En doordat veel onroerend goed ook door westerse banken is gefinancierd, zou dit een domino-effect teweeg kunnen brengen. Vergelijkbaar met wat er met de Amerikaanse huizenmarkt is gebeurd in 2007/2008. Maar de groei in China is zo substantieel dat het ook goed mogelijk is dat deze panden volgend jaar wel degelijk zijn verhuurd. 14
  • 15. Agenda 15 1. Twee grootmachten 2. Europa 3. Nederland
  • 16. Eurozone groeit weer - verdere groei verwacht 16 Bron: Thomson Reuters Datastream 35 40 45 50 55 60 65 -2,50 -1,25 0,00 1,25 2,50 99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 BBP (% k-o-k; l.a.) Samengestelde PMI (r.a.)
  • 17. Zuid Europa: herstel concurrentiekracht 17 Arbeidskosten-per-eenheid-product Bron: EC, ABN AMRO Economisch Bureau 80 90 100 110 120 130 140 150 99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 Greece Spain 1999
  • 18. Eurocrisis: acute dreiging is voorbij The ECB is ready to do whatever it takes believe me it will be enough 18
  • 19. Voor Europa is de verwachting dat er in 2014 sprake zal zijn van lichte groei. Positief is dat de Zuid-Europese landen hun concurrentiepositie hebben verbeterd. Een van de problemen van de landen in Zuid-Europa was dat ze te veel importeerden en te weinig exporteerden, terwijl daarnaast de eigen producten te duur waren in verhouding tot de kwaliteit. Vorig jaar was er nog veel discussie over het uiteenvallen van de Eurozone. Een mogelijke oplossing was geweest dat de Zuid-Europese landen uit de Eurozone zouden stappen. Dan zouden deze landen hun eigen munt kunnen laten devalueren en hierdoor hun producten goedkoper en dus concurrerender kunnen maken. Dit had ook grote negatieve gevolgen voor de Eurozone kunnen hebben. In de afgelopen jaren is gebleken dat het ook mogelijk is om goedkoper te worden zonder een eigen munt te hebben door de loonkosten omlaag te brengen. Inmiddels zijn de loonkosten per eenheid product bijna terug op het niveau van 1999-2000 (er heeft een daling van deze kosten plaatsgevonden van maar liefst 30 tot 35%). Daardoor kan men weer concurreren en hebben deze landen een beter evenwicht bereikt tussen import en export. 19
  • 20. Maar problematiek nog steeds overweldigend 20 Schuld als % BBP 2011 2012 2013 Griekenland 163 167 180 Ierland 108 118 123 Itali 121 127 131 Frankrijk 85 90 93 Spanje 69 84 93 Nederland 65 73 75 Duitsland 81 82 80 Eurozone 88 91 97
  • 21. Maar problematiek nog steeds overweldigend 21 Schuld als % BBP Saldo % BBP 2011 2012 2013 2011 2013 Griekenland 163 167 180 - 9 - 6 Ierland 108 118 123 - 13 - 7 Itali 121 127 131 - 4 - 3 Frankrijk 85 90 93 - 5 - 4 Spanje 69 84 93 - 9 - 6 Nederland 65 73 75 - 5 - 3 Duitsland 81 82 80 - 1 0 Eurozone 88 91 97 - 4 - 3
  • 22. Toch is de schuldenproblematiek in Europa nog altijd overweldigend en de overheidsschulden nemen nog altijd toe. Kijkend naar de lijst op sheet 21, dan zien we dat alleen Duitsland ongeveer gelijk blijft e