2011 08 19 Jonge Helden artikel HPDeTijd

download 2011 08 19 Jonge Helden artikel HPDeTijd

of 5

  • date post

    14-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    217
  • download

    2

Embed Size (px)

Transcript of 2011 08 19 Jonge Helden artikel HPDeTijd

  • Het is een mijlpaal, de

    eerste dag dat een kind

    naar de middelbare

    school gaat. Maar hoe

    stoer ze ook doen,

    het blijft eng. Stel dat

    je gepest wordt, of

    geen vrienden krijgt?

    DOOR IRENE DE ZWAAN,

    FOTO'S ]EAN-PIERRE ]ANS

    De zomervakantie duurt lang, toch dient de dag dat het oudste kind naar de middelbare school gaat zich nog onver

    wach t snel aan. 's Morgens bij het ontbUt slaan de ouders een zo opgewekt mogelijke toon aan. Hun nervositeit mag er niet in doorklinken. Moeder smeert boterhammen, vader leest de krant, als op een doodnormale ochtend. "Pindakaas?" roept het kind verontwaardigd uit, als de vertrouwde geur zijn neus bereikt. "Ik wil helemaal geen pindakaas op mijn brood. Doe maar gewoon kaas. En niet in een trommel stoppen, gewoon in een boterhamzakje." Moeder trekt haar wenkbrauwen op, maar zegt niets als ze een nieuwe stapel boterhammen uit de zak pakt. Ondertussen werpt ze voortdurend een blik op de klok; het kind mag niet te laat komen. Zeker niet op de eerste schooldag. Liever iets te vroeg, maar ook weer niet zo vroeg dat het als eerste op het schoolplein arriveert.

    Dan komt onvermUdelijk het moment dat hij op zijn fiets stapt. Het is een nieuwe, op de groei gekocht. HU fietst er een bee~e slingerend mee weg, in zijn zorgvuldig uitgezochte nieuwe kleren (de eerste indruk is cruciaal) en op zijn rug een nieuwe Eastpack. Hij kijkt nog een keer om, met een flauw lachje, en zwaait. ZUn ouders zwaaien terug, net iets te enthousiast. Daar gaat hU, hun brugklasser.

    Zo ongevee r gaat het vaak. De eerste middelbare-schooldag brengt heel wat beroering teweeg, bij ouder en kind, en misschien nog wel het meest bij de eerste. Het kind wordt groot en vindt zUn weg naar volwassenheid . De oud ers zullen niet meer precies weten met wie hun spruit omgaat, ze zullen niet meer ~

    21

  • ~ vanzelfsprekend regels kunnen opleggen. Vanaf het moment dat het kind naar zijn

    nieuwe school fietst, moeten de ouders het loslaten. Voor het eerst is het 'logisch' dat ze niet meefietsen. De ouders zullen erop moeten vertrouwen dat het kind op eigen kracht veilig door het verkeer laveert, dat het zich op school goed gedraagt, de Juiste vrienden' uitkiest, dat het niet spijbelt.

    En dan zijn er nog al die andere gevaren die op de loer liggen. De kranten staan er vol van. Scholieren beginnen steeds jonger met blowen en comazuipen, het pestgedrag neemt toe, vooral online. Seks, nog zoiets. De jongerenorganisatie Scala in Twente deelde aan het begin van de zomer gratis condooms uit aan jongeren vanaf twaalf jaar. Twaalf] Daar moet je als ouder toch niet aan denken.

    Ook het kind maakt zich zorgen, zij het over heel andere dingen. Van drank- en drugsgebruik is bij de meeste twaalfjari gen nog geen sprake. Hoogstens hebben ze

    sers. Sommigen zijn er kort maar stellig over. Samuel van der Kle~i (11) uit Amstelveen: "Ik denk dat ik op de middelbare school veel minder tijd heb om naar buiten te gaan:' Chang van Lier (11) uit Tilburg: 'Je moet bijvoorbeeld je rooster checken. Doe je dat niet, dan weet je niet wat je moet doen." Thijs Seelen (12) uit Voorhout ziet ook andere veranderingen: 'Je wordt de eerste week uitgescholden als brugpieper, maar alln de eerste week:' Thijs heeft ook gehoord dat het begin van de middelbare schooltijd helemaal niet leuk is: 'Je moet niet naar een bepaalde school gaan omdat er gepest en gevochten wordt:' Samuel kent de regels op school al. "Soms moet je wel twee uur nablijven, of je mobieltje wordt afgepakt:' Angy Farahat, die tot voor kort bij Samuel in de klas zat, heeft al nagedacht over het in stand houden van haar contacten: "Ik denk dat ik veel nieuwe vriendinnen krijg. Mijn oude klasgenoten zal ik wat min

    der zien, maar ik blijf wel met ze afspreken,

    een keer een slokje bier hoor. In het weekend 'Een schoolgeproefd of een klein ofzo:' glaasje champagne ge bezoeken met je Het zijn maar wat dronken met Oud en losse ideen, van kindeNieuw. Ook qua seks ouders voelt toch ren die in gedachten de zijn de meesten niet anders dan als je er eerste schooldag misverder gegaan dan on schien al wel honderd schuldig kinderspel: met je vriendinnen keer hebben beleefd. hand in hand lopen, of In werkelijkheid kunloopt.'heel misschien een pot nen veel kinderen zich je tongworstelen op het schoolplein. Bovendien doen de meeste basisscholen tegenwoordig al vanaf groep zeven aan seksuele voorlichting, dus Jahaaaa', ze weten dat ze het veilig moeten doen. Ze weten zelfs al wat de symptomen zijn van een geslachtsziekte, dat heeft de juf haarfijn uitgelegd voor een hoogrode, giechelende klas. Nee, kinderen van twaalf (of soms nog maar elf) die naar de middelbare school gaan, hebben heel andere kopzorgen. De internetfora waar beginnende brugklassers hun angsten kunnen spuien staan er vol van: "Zal ik genoeg vrienden maken? Zullen de leraren wel aardig zijn? Wat nou als ik het klaslokaal niet kan vinden of als ik die hele berg huiswerk niet kan bijbenen?" Hun beeld van de middelbare school is gebaseerd op verhalen van oudere broers en zussen, of het buurmeisje dat al in de tweede zit.

    Wat verwachten kinderen eigenlijk van de middelbare school? We leggen de vraag voor aan zes aanstaande brugklas

    22

    geen realistische voorstelling maken van de

    middelbare school, zegt kindertherapeute Jolenta Lavei!, die een eigen praktijk heeft in Utrecht. "Ze hebben vaak wel een open dag ofinloopdag gehad, maar dan waren ze met hun ouders. Dat geeft toch een heel ander gevoel dan wanneer je daar straks met je vriendinnen loopt. Ik heb weleens een meisje in de praktijk gehad dat zei: 'Ik dacht dat het zo leuk was, de middelbare school, maar dat is het helemaal niet. Ik ben al mijn vriendinnen kwijtgeraakt.' Veel kinderen voelen zich het eerste jaar eenzaam. Dan hebben ze net een musical en een kamp achter de rug, en daarna is opeens het gemeenschapsgevoel weg:'

    Hoe een kind het eerste jaar van de middelbare school ervaart, heeft vooral met het karakter te maken, volgens LaveI!. "De een is flexibeler dan de ander. Maar voor alle kinderen van die leeftijd geldt dat ze ontzettend veel behoefte hebben aan structuur, iets wat de middelbare school niet altijd biedt."

    HP I DETIJD

  • HPIDETIJD

    Zo krijgen de kinderen vaak elk uur een andere leraar en dus andere regels, een ander lokaal, soms ook wisselende klasgenoten. En er wordt veel van ze venvacht: ze moeten een agenda bijhouden, hun huiswerk goed plannen en zo veel mogelijk zelfstandig werken. Alles bij elkaar is dat soms te veel gevraagd voor een kind van twaalf Lavell: "Het is aangetoond dat kinderen op die leeftijd nog niet in staat zijn om goed te kunnen plannen. Dat heeft te maken met hun hersenen, die volop in ontwikkeling zijn. Door MRI-scans komen we daar steeds meer over te weten, en er wordt veel over geschreven."

    Het bekendste boek voor de leek is misschien wel Puberbrein blnnenstebu:en van Huub Nelis en Yvonne van Sark, waarvan sinds de verschijning vorigjaar al meer dan dertigduizend exemplaren zijn verkocht. Hierin valt te lezen dat de hersenen pas rond het 25ste levensjaar zijn voltooid. Tot die tijd kunnen jongeren moeilijk omgaan met vrijheden en verantwoordelijkheden. Juist daarom is het volgens Lavell belangrijk dat kinderen van hun ouders goede begeleiding krijgen bij de overgang naar de middelbare school. "Veel beginnende pubers hebben last van slapeloosheid en zijn in de war. Het liefst zouden ze bij hun ouders willen aankloppen, maar dat past niet in hun ontwikkeling. Het is belangrijk dat de ouders in deze levensfase een goede voeling met het kind ontwikkelen en bewuste gesprekken met ze voeren over school. Daar hebben de kinderen daar waarschijnlijk helemaal geen zin in, maar onbewust doet het ze toch goed."

    Goed advies voor de ouders, maar hoe denken de aanstaande brugklassers er zelf over? En wat zijn het eigenlijk voor kinderen? Aan een volwassene zullen ze vast niet alles vertellen, zeker niet hun diepste geheimen en frustraties. Maar over het al-

    Pubers in cijfers

    gemeen zijn ze openhartig, soms zelfs te. Zonder namen te noemen: een van hen vertelt dat hij verliefd is op de jufuit gToep zeven, een ander gaat uitgebreid in op de financile situatie van het gezin, iets wat de ouders waarschijnlijk liever niet in een blad zouden lezen. Twaalfjarigen kennen geen rem, valt ook te lezen in Puberbretn binnenstebuden. Ze beseffen nog niet goed dat je sommige informatie beter voor je kunt houden. Zoals ook uit hun ongeremde twittergedrag blijkt. Ze doen het allemaal: twitteren, msn'en, hyven, facebooken. Niet alleen thuis, maar eigenlijk de hele dag door, op hun eigen smartphone, een accessoire dat tegenwoordig belangrijker is dan de verplichte Levi's-spijkerbroek van vroeger. Van de zes genterviewde brugklassers hebben er vier een BlackBerry. Een eigen tv op de kamer is bijna vanzelfsprekend, net zo goed als een eigen laptop, zodat 'de andere gezinsleden niet hun msn-gesprekken kunnen lezen'. Dat was niet helemaal de bedoeling van de ouders bij de aankoop van dit nieuwste gadget voor hun kind: die dachten dat het een handig hulpmiddel zou zijn bij het huiswerk maken.

    Naast al dat elektronische vertier is uiterlijk heel belangrijk. Veel meisjes beginnen al in groep acht met het aanbrengen van een bescheiden laagje make-up. Voor de jongens is hun haar heilig. Er wordt uitbundig mee gexperimenteerd; liters gel gaan er doorheen. Hun kledingstijl moet verder vooral 'nonchalant' overkomen, alsof er weinig aandacht aan is besteed. De verschillen tussen jongens en meisjes zijn op deze leeftijd groot. Jongens lopen wat achter in ontwikkeling: ze lijken jonger en zijn vaak ook kleiner; ze doen nog aan 'buiten spelen' met hun vriendjes. Onderlinge gesprekken gaan over games, muziek, films, voetbal helden en tv-programma's. Van lezen houde